ઇઝરાયેલની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિએ સ્થાનિક સમય મુજબ રાત્રે 11:35 વાગ્યે જાહેર કરેલા આંકડા અનુસાર, 90% મતગણતરી પૂરી થઈ ગઈ છે. નેતન્યાહૂના સમર્થક જૂથ પાસે 53 બેઠકો છે, જ્યારે વિપક્ષી જૂથ પાસે 48 બેઠકો છે. 2 આરબ પક્ષો રેકોર્ડ 19 બેઠકો મેળવવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. ઇઝરાયેલની 120 બેઠકોવાળી સંસદમાં બહુમતી માટે 61 બેઠકો જરૂરી છે.
જેના પર વોટ ચોરવાનો આરોપ લગાવ્યો, તેની સાથે નેતન્યાહૂ હાથ કેવી રીતે મિલાવશે?
બેન્જામિન નેતન્યાહૂની પાર્ટી ‘લિકુડ’એ આરબ પક્ષો પર દેશની ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આ આરબ પક્ષો એવા લોકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેમનાં મૂળ પેલેસ્ટાઇન સાથે જોડાયેલાં છે, પરંતુ તેઓ ઇઝરાયેલના નાગરિક છે. ઇઝરાયેલની કુલ વસ્તીમાં આરબ નાગરિકોનો હિસ્સો 21% છે. હવે આ જ પક્ષો નક્કી કરી શકે છે કે દેશમાં કોની સરકાર બનશે.
બુધવારે લિકુડ પાર્ટીએ એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે આતંકવાદ અને યહૂદી દેશને ખતમ કરવાનું સમર્થન કરતા આરબ પક્ષોએ ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ કરી છે. પાર્ટીએ તેમના પર ભ્રષ્ટાચાર, ધમકી, હિંસા, ખોટું બોલવા અને મતદાન વધારવા માટે પ્રતિબંધિત સૉફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.
પાર્ટીએ વધુમાં કહ્યું હતું કે તે આક્ષેપોના પુરાવા અને સાક્ષીઓનાં નિવેદનો સંબંધિત અધિકારીઓને સોંપી રહી છે. પાર્ટીનો આરોપ છે કે હજારો પરબીડિયાંમાં રોકડ રકમ અને રામ પાર્ટીની મતપત્રિકાઓ ભરેલી હતી. મતદાન મથકોના અધિકારીઓને ધમકાવવામાં આવ્યા હતા અને તેમની સાથે હિંસા કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત બીજી કેટલીક ગેરરીતિઓ પણ થઈ હતી. જોકે, મહત્ત્વની વાત એ છે કે પાર્ટીએ જાહેરમાં કોઈ પુરાવા રજૂ કર્યા નથી.
સરકાર રચવા માટે આ 4 રસ્તા છે
1. નેતન્યાહૂના નેતૃત્વમાં રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર
સવાલ એ છે કે શું નેતન્યાહૂ પોતાના હરીફ આઇઝનકોટને રાષ્ટ્રીય એકતા સરકારમાં જોડાવા માટે મનાવી શકશે? રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર એટલે દેશમાં મોટું સંકટ હોય ત્યારે મુખ્ય પક્ષો પોતાના મતભેદો બાજુ પર રાખીને સાથે મળીને સરકાર બનાવે.
જોકે, આવું કરવા માટે આઇઝનકોટને પોતાના મુખ્ય એજન્ડા સાથે બાંધછોડ કરવી પડશે. તેમણે પોતાને નેતન્યાહૂના એકમાત્ર વિકલ્પ તરીકે રજૂ કર્યા છે અને તેમનું આખું ચૂંટણી અભિયાન નેતન્યાહૂને સત્તા પરથી હટાવવા પર કેન્દ્રિત હતું.
ગઈ રાત્રે પણ તેમણે પોતાના ચૂંટણી અભિયાનના મુખ્યાલયમાં મંચ પરથી નેતન્યાહૂને આજે જ રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ જાહેર કરવા કહ્યું હતું. તેમણે ત્યાં હાજર લોકોને કહ્યું હતું કે ઇઝરાયેલના લોકો નેતન્યાહૂના જૂઠની રાજનીતિ, સમાજમાં ભાગલા પાડવાની નીતિ અને ઉશ્કેરણીજનક રાજકારણથી કંટાળી ગયા છે.
2. આઇઝનકોટ આરબ પક્ષો સાથે હાથ મિલાવે
જો આવું થાય તો તે ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં ઐતિહાસિક ઘટના બની શકે છે. અત્યાર સુધી માત્ર એક સ્વતંત્ર આરબ પાર્ટી જ સત્તાવાર રીતે ગઠબંધન સરકારનો ભાગ બની હતી. આ ઘટના 2021માં બની હતી, પરંતુ તે સરકાર લાંબો સમય ચાલી નહોતી.
બીજી મહત્ત્વની વાત એ છે કે આઇઝનકોટ અને તેમના જૂથના અન્ય તમામ યહૂદી પક્ષોએ, એક પક્ષને બાદ કરતાં, આરબ પક્ષો સાથે મળીને સરકાર બનાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે. જોકે, હાલ વિપક્ષ પાસે બહુમતી મેળવવાનો આ એકમાત્ર રસ્તો છે.
આરબ પાર્ટી ‘રામ’ને લગભગ 7 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. આ પાર્ટીએ કહ્યું છે કે તે વિપક્ષી સરકારમાં જોડાશે. બીજી તરફ, ‘જૉઇન્ટ લિસ્ટ’ નામની બીજી આરબ પાર્ટીને 12 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. આ પાર્ટીએ સરકારમાં જોડાવાને બદલે બહારથી ટેકો આપવાની વાત કરી છે.
3. નેતન્યાહૂ વિપક્ષી ગઠબંધનમાં ભાગલા પડાવે
શું નેતન્યાહૂ આઇઝનકોટના જૂથના જમણેરી પક્ષોને અલગ કરીને પોતાની સરકારમાં સામેલ કરી શકશે? BBCના અહેવાલ અનુસાર, આ માટે 2 નામ સૌથી આગળ છે. તેમાં ‘બેયાચદ’ ગઠબંધનના નેતા નફ્તાલી બેનેટ અને ‘ઇઝરાયેલ બેઇતેનુ’ પાર્ટીના નેતા અવિગ્ડોર લિબરમેનનો સમાવેશ થાય છે.
સુરક્ષાના મુદ્દે બંને નેતાઓ કટ્ટર જમણેરી વલણ ધરાવે છે અને અનેક બાબતોમાં તેમના વિચારો નેતન્યાહૂ સાથે મળતા આવે છે.
4. ફરી ચૂંટણી યોજાય
જો ઉપર જણાવેલા કોઈ પણ રસ્તા પર સહમતી ન બને, તો ઇઝરાયેલમાં ફરી ચૂંટણી યોજવાની નોબત આવી શકે છે.
ઘણા લોકો તેને નેતન્યાહૂની એક પ્રકારની જીત ગણશે, કારણ કે નવી ચૂંટણી યોજાય ત્યાં સુધી તેઓ કાર્યકારી વડાપ્રધાન તરીકે ચાલુ રહેશે. તેમને એવું પણ લાગતું હોઈ શકે છે કે નવી ચૂંટણીમાં જીતવાની તેમની તક વધારે સારી રહેશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે સૈનિકો, રાજદ્વારીઓ અને હૉસ્પિટલમાં દાખલ દર્દીઓ જેવા જૂથોના 430,000થી 480,000 ગેરહાજર મતદારોના મતની ગણતરી હજુ બાકી છે. તેથી ચૂંટણીનાં અંતિમ પરિણામો જાહેર થતાં 1થી 2 દિવસનો સમય લાગી શકે છે.
અંતિમ પરિણામો નક્કી થયા બાદ રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગ તમામ રાજકીય જૂથો સાથે વાતચીત કરશે અને જે નેતા સરકાર રચવામાં સફળ થવાની સૌથી વધુ શક્યતા ધરાવતા હશે, તેમને સરકાર બનાવવા આમંત્રણ આપશે. આ પ્રક્રિયામાં અનેક અઠવાડિયાં લાગી શકે છે. જો કોઈ પણ જૂથ બહુમતી મેળવી નહીં શકે, તો અંતે ઇઝરાયેલમાં ફરી ચૂંટણી યોજવી પડી શકે છે.
