દેશની સંસદ, નેસેટની તમામ 120 બેઠકો માટે મતદાન થશે. ચૂંટણીમાં કોઈ પક્ષ કે ગઠબંધન કેટલી બેઠકો જીતશે તેના પર નિર્ભર રહેશે કે આગામી સરકાર કોણ બનાવશે.
8 સંભવિત સરકાર રચના પરિણામો
1. નેતન્યાહૂ ફરીથી સરકાર બનાવી શકે
સર્વેક્ષણોમાં પાછળ રહેવા છતાં, નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટી સરકાર બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. આ કરવા માટે, તેમને તેમના ભૂતપૂર્વ સાથીઓ અને અન્ય પક્ષોનો ટેકો મેળવવાની જરૂર પડશે. આમાં ઇટામર બેન-ગ્વિરની ઓટ્ઝમા યેહુદિત, બેઝાલેલ સ્મોટ્રિચની ધાર્મિક ઝાયોનિઝમ પાર્ટી, અને અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ પાર્ટીઓ શાસ અને યુનાઇટેડ તોરાહ યહુદાઇઝમનો સમાવેશ થાય છે. જો આ પક્ષો સામૂહિક રીતે જરૂરી સમર્થન મેળવે છે, તો નેતન્યાહુ ફરી એકવાર વડા પ્રધાન બની શકે છે.
2. વિપક્ષી ગઠબંધન સરકાર રચાઈ શકે
ચાર મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષો સાથે મળીને ચૂંટણી લડવા અને સરકાર બનાવવાનો પ્રયાસ કરવા સંમત થયા છે. આમાં ભૂતપૂર્વ સેના વડા ગાદી આઇઝેનકોટની યાશર પાર્ટી, યૈર ગોલાનના ડેમોક્રેટ્સ, એવિગ્ડોર લિબરમેનની યિસરાએલ બેઇટેનુ અને નફ્તાલી બેનેટ અને યૈર લેપિડની આગેવાની હેઠળનું ટુગેધર એલાયન્સનો સમાવેશ થાય છે. બહુમતી હાંસલ કરવા માટે વિપક્ષને વધારાના સાંસદોનો ટેકો મેળવવાની જરૂર પડશે. આઇઝેનકોટને સંભવિત વડા પ્રધાનપદના ઉમેદવાર તરીકે જોવામાં આવે છે, જોકે વિપક્ષે ગઠબંધન સરકારના નેતા અંગે ઔપચારિક રીતે નિર્ણય લીધો નથી.
3. આરબ પક્ષ રા'મ સાથે જોડાણ
ઇઝરાયલના આરબ નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી રા'મ પાર્ટી સરકાર બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેના નેતા, મન્સૂર અબ્બાસે, વિપક્ષી ગઠબંધનને ટેકો આપવાનો ઇનકાર કર્યો નથી. તેમની પ્રાથમિકતાઓમાં આરબ સમુદાયોમાં વધતા હિંસક ગુનાઓને રોકવા અને ભેદભાવપૂર્ણ રહેઠાણ નીતિઓ બદલવાનો સમાવેશ થાય છે. જો કે, ઘણા વિપક્ષી નેતાઓએ આરબ પક્ષો સાથે ઔપચારિક જોડાણ બનાવવાનો વિરોધ કર્યો છે. તેથી, સમર્થનની શક્યતા હોવા છતાં, આ માર્ગ રાજકીય અવરોધોનો સામનો કરે છે.
4. બહુમતી વિના લઘુમતી સરકાર
જો કોઈ ગઠબંધન 61 બેઠકો મેળવવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તે સંસદમાં અન્ય પક્ષોના બહારના સમર્થન સાથે સરકાર બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. આ વ્યવસ્થામાં, સાથી પક્ષો સરકારનો ભાગ બન્યા વિના વિશ્વાસ મત જેવી મહત્વપૂર્ણ ક્ષણોમાં સરકારને ટેકો આપી શકે છે. સંયુક્ત યાદીએ નેતાન્યાહુ વિરોધી ગઠબંધનને આ પ્રકારનો ટેકો આપવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. બદલામાં, તે પેલેસ્ટિનિયન રાજ્યની રચના તરફ પગલાં લેવા અને સંગઠિત ગુનાઓ પર કડક કાર્યવાહી જેવી માંગણીઓ કરી શકે છે. જો કે, સાંસદો દ્વારા સમર્થન પાછું ખેંચવા અથવા નીતિ પર મતભેદને કારણે આવી સરકાર અસ્થિર બની શકે છે.
5. રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર
બીજો વિકલ્પ રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર છે, જેમાં વિરોધી રાજકીય પક્ષો મોટા સંકટ સમયે એક સાથે આવી શકે છે. મે 2020માં, નેતન્યાહૂ અને બેની ગેન્ટ્ઝે ત્રણ અનિર્ણિત ચૂંટણીઓ પછી આવી સરકાર બનાવી, પરંતુ તે એક વર્ષમાં પડી ભાંગી. 2023માં હમાસના હુમલા બાદ, ગેન્ટ્ઝ અને તેમના પક્ષના સભ્યો પણ નેતન્યાહૂની સરકારમાં જોડાયા. જોકે, આ વખતે આવી સરકાર બનશે કે નહીં તે પક્ષો વચ્ચેની વાટાઘાટો અને નીતિગત સર્વસંમતિ પર આધાર રાખે છે.
6. વડા પ્રધાન પદ ફેરવવા માટે કરાર
પક્ષો વડા પ્રધાન પદ શેર કરવા માટે પણ સંમત થઈ શકે છે. આ વ્યવસ્થામાં, બે નેતાઓ એક નિશ્ચિત સમયગાળા પછી વડા પ્રધાન તરીકે વારાફરતી આવે છે. નેતન્યાહૂ અને ગેન્ટ્ઝે 2020માં આવા કરાર પર પહોંચ્યા, પરંતુ સરકાર પડી ભાંગી, જેનાથી ગેન્ટ્ઝનો વારો અટકી ગયો. 2021માં, નફ્તાલી બેનેટ અને યાયર લેપિડે પણ વડા પ્રધાન પદ શેર કરવા માટે કરાર કર્યો. બેનેટની સરકારે બહુમતી ગુમાવ્યા પછી લેપિડ જુલાઈ 2022માં કાર્યકારી વડા પ્રધાન બન્યા. આ વખતે પણ આવી સમાધાન શક્ય છે.
7. એક જ રાજકીય જૂથમાંથી બીજા વડા પ્રધાન
જો ગઠબંધન વાટાઘાટો નેતન્યાહૂ અથવા વિપક્ષી નેતા પર સર્વસંમતિ સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ જાય, તો પક્ષો તે જ રાજકીય જૂથમાંથી બીજા સાંસદને વડા પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કરવાનું વિચારી શકે છે. આવા નેતા સાથી પક્ષો માટે વધુ સ્વીકાર્ય હોઈ શકે છે અને સરકાર રચના માટે માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. જો કે, આ માટે સંબંધિત જૂથોમાં પક્ષો વચ્ચે સર્વસંમતિની જરૂર પડશે. એ પણ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ કે ઇઝરાયલમાં, વડા પ્રધાનને સંસદીય સમર્થન મેળવવું આવશ્યક છે.
8. જો કોઈ સર્વસંમતિ ન થાય તો ચૂંટણીઓ
જો કોઈ નેતા જરૂરી સમર્થન મેળવવામાં સક્ષમ ન હોય, તો ઇઝરાયલ બીજી ચૂંટણીનો સામનો કરી શકે છે. 2019 અને 2022 વચ્ચે પાંચ ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, કારણ કે વિરોધી રાજકીય જૂથો સ્થિર સરકાર બનાવવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા. જો આ વખતે સરકાર રચના પર સર્વસંમતિ નિષ્ફળ જાય, તો રાજકીય અનિશ્ચિતતા વધી શકે છે. નવી સરકાર શપથ લે ત્યાં સુધી નેતન્યાહૂ કાર્યકારી વડા પ્રધાન રહેશે.
સરકાર રચનામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ શું રહેશે?
આ ચૂંટણીમાં ત્રણ પરિબળો નિર્ણાયક રહેશે: કયું ગઠબંધન કેટલી બેઠકો જીતે છે, કયા આરબ પક્ષોને ટેકો આપે છે, અને શું વિરોધી પક્ષો તેમના મતભેદોને દૂર કરી શકે છે. નેતન્યાહૂનો વિરોધ કરતા પક્ષો તેમને સત્તા પરથી દૂર કરવા માંગે છે, પરંતુ આરબ પક્ષો સાથે સરકાર બનાવવા અંગે તેમના મતભેદો છે. બીજી બાજુ, નેતન્યાહૂના ભૂતપૂર્વ સાથીઓનો ટેકો પણ અંતિમ પરિણામમાં નિર્ણાયક રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ દહેજ માટે પત્ની પર હેવાનિયતની પરાકાષ્ઠા, પતિએ સરેઆમ પત્નીને ઢસડીને ફટકારી