અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના સંયુક્ત હુમલાઓમાં ઇરાનની નૌકાદળને ભારે નુકસાન થયું હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. ખાસ કરીને ઇરાનની નૌકાદળ – Islamic Republic of Iran Navy –ના અનેક મથકો અને જહાજો નિશાન બન્યા છે. અહેવાલો મુજબ સાત જેટલા જહાજો નાશ પામ્યા છે અને ઓછામાં ઓછા પાંચ નૌકાદળ મથકોને ભારે નુકસાન થયું છે.
નૌકાદળ મથકને નુકસાન
સેટેલાઇટ તસવીરો અને વિડિયો વિશ્લેષણમાં કેશમ ટાપુ પર સ્થિત Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC)ના નૌકાદળ મથકને નુકસાન થયાનું દેખાય છે. અહીં સ્પીડબોટ અને વિસ્ફોટકો માટે બનાવવામાં આવેલી ભૂગર્ભ સુવિધાઓને અસર પહોંચી છે. બંદર અબ્બાસ અને કોનારક જેવા મહત્વના નૌકાદળ મથકો પર પણ ઇમારતો અને જહાજોને નુકસાન થયું હોવાનું જણાવાય છે.
ડ્યુઅલ નૌકાદળ પ્રણાલીથી વધતી જટિલતા
ઇરાન પાસે બે અલગ-અલગ નૌકાદળ છે. એક છે પરંપરાગત નૌકાદળ, જે મોટા યુદ્ધ જહાજો ચલાવે છે. બીજું છે IRGC નૌકાદળ, જે અસમપ્રમાણ યુદ્ધની રણનીતિમાં નિષ્ણાત છે. IRGC હાઇ-સ્પીડ બોટ, સમુદ્રી ડ્રોન અને માનવરહિત જહાજોનો ઉપયોગ કરે છે. આ પ્રકારના હથિયારોને શોધવા અને નિશાન બનાવવા વધુ મુશ્કેલ હોય છે, જેના કારણે સ્થિતિ વધુ જટિલ બને છે. વિશેષજ્ઞોના મતે, ભલે નૌકાદળને નુકસાન થયું હોય, IRGC હજુ પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પર્સિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાં જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
Strait of Hormuz વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે. વિશ્વના મોટા ભાગનો કાચા તેલનો વેપાર આ માર્ગથી પસાર થાય છે. જો અહીં અસ્થિરતા વધે, તો તેની સીધી અસર વૈશ્વિક બજારો અને ઈંધણની કિંમતો પર પડી શકે છે.
ઓછામાં ઓછા 10 વેપારી જહાજો પર
અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, પર્સિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાત વિસ્તારમાં ઓછામાં ઓછા 10 વેપારી જહાજો પર હુમલાની ઘટના બની છે. ઘણા હુમલાઓ અજાણ્યા પ્રોજેક્ટાઇલ્સ અથવા દરિયાઈ ડ્રોન દ્વારા થયાની શંકા છે. આ પરિસ્થિતિ આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓ માટે ચિંતાજનક છે.
વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા પર અસર
વોશિંગ્ટન સ્થિત “ક્રિટિકલ થ્રેટ્સ પ્રોજેક્ટ”ના વિશ્લેષકો માને છે કે ઇરાનની પરંપરાગત નૌકાદળને થયેલું નુકસાન મોટું છે, પરંતુ જોખમ સંપૂર્ણપણે ટળ્યું નથી. ઇરાન પાસે હજુ પણ નાગરિક અને વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવાની ક્ષમતા છે. આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માટે સતત પડકારરૂપ બની શકે છે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તણાવ વધે, તો વિશ્વ અર્થતંત્ર પર તેનો વ્યાપક પ્રભાવ પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો : Israel Iran War : 8 દિવસમાં 8,000 હુમલા! ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયલ યુદ્ધમાં કોણ આગળ?
