બંને દેશો કટોકટી જેવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે.
વિવિધ ભૌગોલિક પ્રદેશોમાં વિભાજિત
તે અમેરિકન લશ્કરી શક્તિનો ચહેરો છે. જે વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ અને અસ્થિર પ્રદેશનું નિરીક્ષણ કરે છે. સેન્ટકોમ એટલે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ. તે પેન્ટાગોન, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સના 11 કોમ્બેટન્ટ કમાન્ડમાંથી એક છે. યુએસ સૈન્યએ વિશ્વને વિવિધ ભૌગોલિક પ્રદેશોમાં વિભાજિત કર્યું છે. સેન્ટકોમ આ પ્રદેશોમાં ચોક્કસ ક્ષેત્ર માટે જવાબદાર છે. તેનું મુખ્ય મથક ફ્લોરિડાના ટામ્પામાં મેકડિલ એર ફોર્સ બેઝ પર સ્થિત છે.
કેમ કરાઇ રચના ?
સેન્ટકોમની સ્થાપના 1 જાન્યુઆરી 1983ના રોજ કરવામાં આવી હતી. તેની રચના પાછળ ઘણા ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક કારણો હતા. ઈરાનના શાહના પતન અને ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી, યુએસને લાગ્યું કે આ ક્ષેત્રમાં તેના હિતોને જોખમ છે. 1979માં, સોવિયેત સંઘે અફઘાનિસ્તાન પર આક્રમણ કર્યું. યુએસને ડર હતો કે સોવિયેત દળો તેલ સમૃદ્ધ ગલ્ફ દેશોમાં પહોંચી શકે છે, જ્યાંથી વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આવે છે.
સેન્ટકોમની પ્રાથમિક ભૂમિકા શું ?
સેન્ટકોમના કાર્યો વ્યાપક અને જટિલ છે. મધ્ય પૂર્વ અને મધ્ય એશિયામાં શાંતિ જાળવી રાખવી, અલ-કાયદા, ISIS અને અન્ય ઉગ્રવાદી જૂથો સામે કાર્યવાહી કરવી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને લાલ સમુદ્ર જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોને ખુલ્લા રાખવા એ તેના પ્રાથમિક કાર્યોમાંનો એક છે. ઇઝરાયલ, સાઉદી અરેબિયા અને જોર્ડન જેવા મિત્ર દેશોને લશ્કરી સહાય પૂરી પાડવી, અને ઈરાનની પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ અને તે જે લશ્કરી જૂથોને ટેકો આપે છે તેનું નિરીક્ષણ કરવું પણ તેના ઉદ્દેશ્યોમાંનો એક છે.
તે કેટલા દેશોમાં સક્રિય છે?
સેન્ટકોમની જવાબદારી હાલમાં કુલ 21 દેશોને આવરી લે છે. આ દેશો મધ્ય પૂર્વ, મધ્ય એશિયા અને દક્ષિણ એશિયાના ભાગોમાં ફેલાયેલા છે. આમાં બહેરીન, ઇજિપ્ત, ઈરાન, ઇરાક, ઇઝરાયલ, જોર્ડન, કઝાકિસ્તાન, કુવૈત, કિર્ગિસ્તાન, લેબનોન, ઓમાન, પાકિસ્તાન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા, સીરિયા, તાજિકિસ્તાન, તુર્કમેનિસ્તાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, ઉઝબેકિસ્તાન અને યમનનો સમાવેશ થાય છે. આ દેશોમાં અમેરિકા અસંખ્ય લશ્કરી થાણાઓ ધરાવે છે. કતાર, બહેરીન, કુવૈત અને યુએઈ નોંધપાત્ર અમેરિકન લશ્કરી હાજરી જાળવી રાખે છે.
અમેરિકાને શું ફાયદો ?
વિશ્વનું મોટાભાગનું ક્રૂડ તેલ આ પ્રદેશમાંથી પસાર થાય છે. સેન્ટકોમ ખાતરી કરે છે કે તેલ પુરવઠા રેખાઓ અવિરત રહે. જો આ માર્ગો અવરોધિત કરવામાં આવે છે, તો વૈશ્વિક તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. જેનાથી યુએસ અર્થતંત્રને નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે. ઇઝરાયલ અમેરિકાના સૌથી નજીકના સાથીઓમાંનું એક છે. સેન્ટકોમ ઇઝરાયલ માટે વ્યાપક સુરક્ષા પરિમિતિ પૂરી પાડે છે. સેન્ટકોમે ઇરાન દ્વારા તાજેતરના મિસાઇલ હુમલાઓને રોકવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
આ પણ વાંચોઃ Iran America Conflict: કયા દેશે ઈઝરાયલ અને અમેરિકા સાથેના યુદ્ધને આપ્યો ટેકો?, જાણો