નેધરલેન્ડ્સ એક એવો દેશ છે જેણે પ્રકૃતિના ભૌગોલિક પડકારોને પોતાની ઇજનેરી કુશળતાથી પરાજિત કર્યા છે. આ દેશનો આશરે એક તૃતીયાંશ (33%) ભાગ સમુદ્ર સપાટીથી નીચે આવેલો છે, તેમ છતાં અહીં લાખો લોકો સુરક્ષિત રીતે વસે છે. જો ડચ ઇજનેરો દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી અદ્યતન પૂર નિયંત્રણ પ્રણાલી ન હોત, તો નેધરલેન્ડ્સનો મોટો હિસ્સો ક્યારનોય દરિયાના પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયો હોત.
નેધરલેન્ડની પોલ્ડર સિસ્ટમ રહસ્ય
નેધરલેન્ડ્સના અસ્તિત્વ પાછળનું સૌથી મોટું રહસ્ય તેમની 'પોલ્ડર સિસ્ટમ' છે. આ સિસ્ટમ હેઠળ, દરિયાઈ અથવા નદીના પાણીના વિસ્તારોની આસપાસ મજબૂત બંધ (Dykes) બાંધવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, આ બંધાયેલા વિસ્તારમાંથી પંપ દ્વારા પાણી બહાર કાઢી નાખવામાં આવે છે. પાણી ખાલી થતાં જે જમીન પ્રાપ્ત થાય છે, તેને 'પોલ્ડર' કહેવામાં આવે છે. આ રીતે મેળવેલી ફળદ્રુપ જમીન પર ડચ લોકોએ ખેતીવાડી, વ્યાપારી શહેરો અને રહેણાંક વિસ્તારો વિકસાવ્યા છે. નેધરલેન્ડ્સના ઘણા મુખ્ય શહેરો આજે એવી જમીન પર આવેલા છે જે સદીઓ પહેલા સમુદ્રનો ભાગ હતી.
તોફાન વખતે બંધ થઇ જાય છે દેશના દરવાજા
આ ઉપરાંત, 1953 ના વિનાશક ઉત્તર સમુદ્રના પૂર બાદ નેધરલેન્ડ્સે 'ડેલ્ટા વર્ક્સ' નામનો એક વિશાળ પ્રોજેક્ટ હાથ ધર્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટ વિશ્વની સૌથી જટિલ અને આધુનિક પૂર નિયંત્રણ પ્રણાલી ગણાય છે. તેમાં ડેમ, વિશાળ દરવાજા (Locks) અને તોફાન અવરોધોનું એક અત્યંત સઘન નેટવર્ક સામેલ છે. આ માળખાનો સૌથી મહત્વનો હિસ્સો 'મેસ્લેન્ટકરિંગ સ્ટોર્મ સર્જ બેરિયર' છે. આ એક વિશાળ કમ્પ્યુટર-નિયંત્રિત દરવાજો છે, જે સમુદ્રમાં તોફાનની સંભાવના સર્જાય ત્યારે આપમેળે બંધ થઈ જાય છે અને પાણીને દેશમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે. તોફાન શાંત પડતા જ આ દરવાજા ફરી ખોલી નાખવામાં આવે છે, જેથી દરિયાઈ પર્યાવરણ પણ જળવાઈ રહે.
આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ દેશ બની રહ્યો છે મોખરે
નેધરલેન્ડ્સનું આ ઉદાહરણ સમગ્ર વિશ્વ માટે એક મોટો બોધપાઠ છે. તે દર્શાવે છે કે આધુનિક ટેકનોલોજી અને કુદરત સાથેના તાલમેલ દ્વારા કેવી રીતે ગંભીર ભૌગોલિક જોખમો સામે લડી શકાય છે. આજે પણ, વધતા જતા દરિયાઈ જળસ્તર (Sea Level Rise) ને ધ્યાનમાં રાખીને ડચ ઇજનેરો પોતાની આ સંરક્ષણ પ્રણાલીને વધુ સજ્જ કરવામાં વ્યસ્ત છે. આ દેશ પાણીના નિકાલ અને વ્યવસ્થાપનને માત્ર એક જરૂરિયાત તરીકે નહીં, પણ એક કળા તરીકે જીવે છે, જેણે તેને સમુદ્રની સામે અજેય બનાવી દીધો છે.
આ પણ વાંચોઃ Strait of Hormuz માં યુએસ આર્મીનું અપાચે હેલિકોપ્ટર ક્રેશ, બંને પાઇલટ્સનો આબાદ બચાવ
