અમેરિકાની અવકાશ સંસ્થા NASAએ અવકાશયાત્રીઓની નવી પેઢી માટે ભરતી પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. પસંદગી પામનારા ઉમેદવારોને ચંદ્ર પર માનવજાતની કાયમી હાજરી સ્થાપિત કરવા, ત્યાં મજબૂત મથક (Moon Base) તૈયાર કરવા અને Artemis કાર્યક્રમના વિવિધ મિશનમાં મદદ કરવાની તક મળી શકે છે.
NASAનું લક્ષ્ય વર્ષ 2028માં અવકાશયાત્રીઓને ફરી ચંદ્રની સપાટી પર મોકલવાનું છે. જોકે, આ ભરતી માત્ર અમેરિકાના નાગરિકો માટે જ ખુલ્લી છે. અરજી કરવાની છેલ્લી સમયમર્યાદા ભારતીય સમય અનુસાર 4 ડિસેમ્બરે સવારે 10:29 વાગ્યા સુધીની છે.
અમેરિકાની અવકાશ સંસ્થા એવા ઉમેદવારોની શોધમાં છે, જેઓ ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર બનાવવામાં આવનારા મથકમાં રહીને કામ કરી શકે. આ અવકાશયાત્રીઓ મંગળ ગ્રહ પર માનવીઓને મોકલવા માટે જરૂરી ટેકનોલોજી અને અનુભવ એકત્ર કરવામાં પણ મદદરૂપ બનશે.
NASAના જણાવ્યા અનુસાર, અવકાશયાત્રીઓની નવી ટીમને સતત મુશ્કેલ બનતા મિશન માટે તાલીમ આપવામાં આવશે. તેમાં ચંદ્રની સપાટી પર હાથ ધરવામાં આવનારા અભિયાનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. સંસ્થા 2027ના અંત સુધીમાં પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને અંતિમ ઉમેદવારોનાં નામ જાહેર કરે તેવી અપેક્ષા છે.
NASAનો મૂન બેઝ પ્રોજેક્ટ શું છે?
NASAનો Moon Base Project ચંદ્ર પર માનવીઓની લાંબા સમય સુધી હાજરી સ્થાપિત કરવાની મોટી યોજનાનો એક ભાગ છે. તેનો હેતુ માત્ર થોડા સમય માટે અવકાશયાત્રીઓને ચંદ્ર પર મોકલીને પૃથ્વી પર પાછા લાવવાનો નથી, પરંતુ ત્યાં લાંબા સમય સુધી રહીને કામ કરી શકે તેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો છે.
Artemis કાર્યક્રમ હેઠળ NASA અવકાશયાત્રીઓને ફરી ચંદ્રની સપાટી પર મોકલવા માગે છે. આ માટે સંસ્થા ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની આસપાસના વિસ્તારોની શોધખોળ કરવાની અને ધીમે-ધીમે લાંબા સમય સુધી રોકાણ માટે જરૂરી સુવિધાઓ ઊભી કરવાની યોજના ધરાવે છે.
8 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજની એક પોસ્ટમાં NASA Moon Baseએ જણાવ્યું હતું કે કોઈ લક્ષ્ય એટલું ઊંચું નથી, કોઈ સફર એટલી લાંબી નથી અને કોઈ વિસ્તાર એટલો મુશ્કેલ નથી કે જ્યાં પહોંચી ન શકાય. અમે ફરી ચંદ્ર પર જઈ રહ્યા છીએ, પરંતુ આ વખતે ત્યાં રહેવા માટે જઈ રહ્યા છીએ.
પ્રસ્તાવિત Moon Baseમાં રહેવા અને કામ કરવા માટેની જગ્યા, વીજળીની વ્યવસ્થા, વાહનો અને રોબોટિક સાધનોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. તેની મદદથી અવકાશયાત્રીઓ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન કરી શકશે, આસપાસના વિસ્તારોની શોધખોળ કરી શકશે અને ચંદ્ર પર લાંબા સમય સુધી કામ કરી શકશે.
ચંદ્રનો દક્ષિણ ધ્રુવ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે ત્યાંના કેટલાક એવા વિસ્તારોમાં પાણીનો બરફ હોઈ શકે છે, જ્યાં સૂર્યપ્રકાશ ક્યારેય પહોંચતો નથી. ભવિષ્યનાં અવકાશ મિશન માટે આ બરફમાંથી પીવાનું પાણી અને ઓક્સિજન જેવા જરૂરી સંસાધનો મેળવી શકાય છે.
NASAનો લાંબા ગાળાનો હેતુ ચંદ્ર પર મળેલા અનુભવનો ઉપયોગ કરીને ભવિષ્યમાં મંગળ પર માનવીઓને મોકલવાની તૈયારી કરવાનો છે.
NASA ચંદ્ર પર ક્યારે પરત ફરશે?
NASAએ Artemis કાર્યક્રમ હેઠળ 2028માં અવકાશયાત્રીઓને ફરી ચંદ્રની સપાટી પર મોકલવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ મિશન દ્વારા ચંદ્ર પર માનવીઓની લાંબા સમય સુધી હાજરી સ્થાપિત કરવાનો પાયો તૈયાર થવાની આશા છે.
આ યોજના માટે NASA SpaceX અને Blue Origin સહિતની ખાનગી કંપનીઓ સાથે પણ કામ કરી રહ્યું છે. આ કંપનીઓ NASAના મિશન માટે અવકાશયાન અને ચંદ્ર પર ઉતરાણ કરી શકે તેવી સિસ્ટમ તૈયાર કરી રહી છે.
જોકે, ચંદ્ર પર સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત Moon Base તૈયાર કરવામાં અવકાશયાત્રીઓના પ્રથમ ઉતરાણ કરતાં ઘણો વધારે સમય લાગશે. આ માટે વારંવાર મિશન મોકલવા પડશે અને પૃથ્વીથી દૂર અવકાશયાત્રીઓની જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકે તેવાં સાધનો તથા માળખાં ધીમે-ધીમે તૈયાર કરવાં પડશે.
અવકાશયાત્રી બનવા માટે કોણ અરજી કરી શકે?
NASAની આ ભરતી પ્રક્રિયામાં માત્ર અમેરિકાના નાગરિકો જ અરજી કરી શકે છે. ઉમેદવાર પાસે વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અથવા ગણિત (STEM) ક્ષેત્રમાં માસ્ટર ડિગ્રી હોવી જરૂરી છે. આ ઉપરાંત સંબંધિત ક્ષેત્રમાં ઓછામાં ઓછો ત્રણ વર્ષનો વ્યવસાયિક અનુભવ પણ હોવો જોઈએ.
મેડિકલ લાયકાત અને કેટલીક નિર્ધારિત ડોક્ટરેટ ડિગ્રી અથવા ટેસ્ટ પાઇલટની તાલીમ પણ શૈક્ષણિક લાયકાતની શરત પૂર્ણ કરી શકે છે. પાઇલટ ઉમેદવારોએ ઉડાનના કલાકો સંબંધિત નિર્ધારિત માપદંડો પણ પૂર્ણ કરવા પડશે.
તમામ ઉમેદવારોએ લાંબા સમય સુધી અવકાશમાં રહેવા માટે NASAની મેડિકલ તપાસ પાસ કરવી પડશે. શૈક્ષણિક અને વ્યવસાયિક લાયકાત ઉપરાંત નેતૃત્વ, ટીમમાં કામ કરવાની ક્ષમતા અને સંવાદ કૌશલ્યનું પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.
4 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજની એક પોસ્ટમાં NASA Moon Baseએ જણાવ્યું હતું કે ચંદ્ર પર મિશન માટે જરૂરી ક્લીન રૂમમાં પ્રવેશ શરૂ થઈ ગયો છે. પોસ્ટમાં Blue Origin, Firefly Space, Intuitive Machines અને Voyager Technologiesનાં વ્યાપારી અવકાશયાનોની માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ યાનો NASAનાં વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજીકલ સાધનોને ચંદ્ર સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરશે અને માનવીઓના પ્રથમ Moon Baseનો માર્ગ તૈયાર કરશે.
પસંદગી પામેલા ઉમેદવારોને હ્યુસ્ટન સ્થિત NASAના Johnson Space Centerમાં લગભગ બે વર્ષ સુધી પ્રાથમિક તાલીમ આપવામાં આવશે. આ તાલીમમાં સ્પેસવૉક, અવકાશયાન ચલાવવું, વિમાન ઉડાડવું અને રોબોટિક સાધનોનો ઉપયોગ કરવાનું શીખવવામાં આવશે.
અવકાશયાત્રીઓની નવી ટીમ ચંદ્ર પર માનવીઓની વાપસીને માત્ર થોડાં મિશન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે પૃથ્વી બહાર લાંબા સમય સુધી માનવ હાજરી સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આ ભરતી માટે અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 4 ડિસેમ્બર છે. ભારતીય સમય અનુસાર સવારે 10:29 વાગ્યા સુધી અરજી કરી શકાશે.
વધુ સમાચાર વાંચવા ડાઉનલોડ કરો સંદેશ ન્યૂઝ એપ : https://sandesh.com/d