નેપાળમાં પૂરે વિનાશ મચાવ્યો છે. પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીમાં માત્ર 16 મિનિટના વિલંબે આ આપત્તિથી થયેલા માનવ નુકસાનનું ચિત્ર બદલી નાખ્યું છે.
તિબેટ-નેપાળ સરહદ પર હડકંપ
નેપાળમાં અચાનક પૂરની ચેતવણી માટે ખૂબ જ ઓછો સમય નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે જીવન-મરણનો નિર્ણાયક નિર્ણય સાબિત થયો. નેપાળની પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીમાં 16 મિનિટનો વિલંબ મુખ્યત્વે ક્રોસ બોર્ડર ડેટા શેરિંગના સંપૂર્ણ અભાવને કારણે હતો, જે આપત્તિની તીવ્ર ગતિ સાથે જોડાયેલો હતો. આ વિનાશક પૂર સવારે 8:40 વાગ્યે તિબેટ-નેપાળ સરહદ પર સ્થિત રાસુવાગઢીમાંથી પસાર થયો હતો.
સ્યાબ્રુબેસી જેવી વસાહતો તબાહ
ચેતવણી પ્રણાલીએ આ અચાનક ઘટના રેકોર્ડ કરી ત્યાં સુધીમાં, બેકાબૂ પાણી ફક્ત 10 મિનિટમાં નીચે તરફ 14 કિલોમીટર આગળ વધી ગયું હતું. પરિણામે, કોઈપણ સત્તાવાર ચેતવણી જારી કરવામાં આવે તે પહેલાં જ ઉપલા ખીણમાં સ્યાબ્રુબેસી જેવી વસાહતો તબાહ થયા હતા. અધિકારી ચેતવણી આપે તે પહેલાં જ ઉપલા તટપ્રદેશમાં ઓટોમેટિક સ્ટેશનો બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા, તેથી પાણી પહોંચે તે પહેલાં રાસુવાના ઉપરના ભાગોમાં રહેતા લોકો સુધી કોઈ SMS ચેતવણી પહોંચી ન હતી.
કેવી રીતે કાર્ય કરે છે પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી ?
નેપાળની માનક ફ્લેશ પૂર ચેતવણી પ્રણાલી તબક્કાવાર સિસ્ટમ પર કાર્ય કરે છે જે ઉપરના વિસ્તારોમાંથી ટેલિમેટ્રી ડેટા પર ખૂબ આધાર રાખે છે. સરહદ પાર સેન્સરનો અભાવ: આ આપત્તિનું મૂળ, બરફ અને ખડકોનો વિશાળ હિમપ્રપાત, સરહદ નજીકના એક દૂરના વિસ્તારમાં થયો હતો. નેપાળના નદી ગેજ સંપૂર્ણપણે તેની પોતાની સરહદોમાં સ્થિત છે. ચીની મોનિટરિંગ નેટવર્ક સાથે લાઇવ, ઓટોમેટિક ડેટા શેરિંગના અભાવને કારણે, નેપાળ પાસે ઉપલા તટપ્રદેશમાં થતી પ્રવૃત્તિ વિશે કોઈ લાઇવ માહિતી નહોતી.
નીચલા પ્રદેશોને કેવી રીતે ફાયદો ?
જ્યારે 16-મિનિટનો વિલંબ ઉપલા ખીણ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો, ત્યારે સવારે 8:56 વાગ્યે ચેતવણી પર પ્રક્રિયા કર્યા પછી, DHM ની સ્વચાલિત સિસ્ટમ નીચલા પ્રદેશો માટે રચાયેલ મુજબ કાર્ય કરી. સવારે 9 વાગ્યા પહેલા, DHM એ ત્રિશૂલ નદીના તટપ્રદેશના નીચલા ભાગોમાં કાર્યરત મોબાઇલ ટાવર દ્વારા 60 હજારથી વધુ લોકોને એક સામૂહિક SMS ચેતવણી મોકલી. નવાકોટમાં ત્રિભુવન ત્રિશૂલી માધ્યમિક શાળાના શિક્ષકોને સવારની સભા દરમિયાન જ આ સ્વયંસંચાલિત આપત્તિ પ્રસારણ પ્રાપ્ત થયું. આનાથી તેમને સેંકડો વિદ્યાર્થીઓને ઝડપથી ઊંચાઈ પર સુરક્ષિત રીતે કૂચ કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ સમય મળ્યો હતો.
આ પણ વાંચોઃ સમુદ્રમાં વાંસ પર બનેલું તરતું સૌર ઉર્જા ફાર્મ, ચીને સ્ટીલ અને પ્લાસ્ટિકને દૂર કરવા વિકસાવ્યો ફોર્મ્યુલા