નિયંત્રણ રેખા (LoC) ની બંને બાજુએ આવેલા કાશ્મીરની બે તદ્દન વિપરીત તસવીરો આજે સમગ્ર વિશ્વની સામે આવી છે. એક તરફ પાકિસ્તાનના ગેરકાયદે કબજા હેઠળના જમ્મુ-કાશ્મીર (PoJK) માં મોંઘવારી, હિંસા, ઈન્ટરનેટબંધી અને પાકિસ્તાની વહીવટીતંત્ર વિરૂદ્ધ ઉગ્ર જનઆક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યારે બીજી તરફ, ભારતના જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં વૈશ્વિક સ્તરની 'જોજિલા ટનલ' જેવી મોટી પરિયોજનાઓ દ્વારા વિકાસ અને કનેક્ટિવિટીનો એક નવો સૂર્યોદય થઈ રહ્યો છે.
પાક હસ્તકના કાશ્મીર (PoJK)માં બળવો
PoJK ના રાવલકોટ, મુઝફ્ફરાબાદ અને મીરપુર જેવા વિસ્તારોમાં છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી પાકિસ્તાન સરકાર વિરૂદ્ધ પ્રદર્શનો ચાલી રહ્યા છે. લોટ, વીજળી અને રોજબરોજની ચીજવસ્તુઓના આસમાને પહોંચેલા ભાવો તેમજ બેરોજગારીને કારણે જનજીવન દુષ્કર બન્યું છે. જોઈન્ટ અવામી એક્શન કમિટી (JAAC) ના નેતૃત્વ હેઠળ નાગરિકો પોતાના અધિકારો માટે આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે. આ પ્રદર્શનોને દબાવવા માટે પાકિસ્તાની સુરક્ષા એજન્સીઓએ કરેલી ક્રૂર ગોળીબાર અને ટીયર ગેસની હિંસક કાર્યવાહીમાં તાજેતરમાં જ ૨૬ લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલ છે. આ આક્રોશ બહાર ન જાય તે માટે ત્યાં વારંવાર ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પણ બંધ કરી દેવામાં આવે છે. સ્થાનિક લોકોનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાન તેમના સંસાધનો લૂંટી રહ્યું છે અને વળતરમાં માત્ર દમન આપી રહ્યું છે.
ભારતના જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વિકાસનો નવો રેકોર્ડ
આ અશાંતિની વચ્ચે ભારતીય જમ્મુ-કાશ્મીરની અદભુત તસવીર સામે આવી છે. હિમાલયની ૧૧,૫૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ પર બની રહેલી ૧૩.૧૫ કિલોમીટર લાંબી ઐતિહાસિક 'જોજિલા સુરંગ' (Zojila Tunnel) ના બંને છેડાને એન્જિનિયરોએ મંગળવારે (૯ જૂન) સફળતાપૂર્વક જોડી દીધા છે. આ એશિયાની સૌથી લાંબી દ્વિ-માર્ગી (Two-way) સડક સુરંગોમાં સામેલ થશે, જે શ્રીનગર અને લદ્દાખને બારેમાસ કનેક્ટિવિટી આપશે. શિયાળામાં ભારે બરફવર્ષાને કારણે દેશથી કપાઈ જતા આ વિસ્તાર માટે આ ટનલ વરદાન સાબિત થશે અને સેનાની અવરજવર પણ સરળ બનાવશે.
બદલાતી જિંદગી અને આર્થિક સમૃદ્ધિ
જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ ૩૭૦ હટ્યા બાદ કેન્દ્ર સરકારના પ્રયાસોથી ત્યાં રોકાણ અને રોજગારમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ સુધીમાં રોકાણના પ્રસ્તાવ ૧.૬ લાખ કરોડ રૂપિયાને પાર પહોંચી ગયા છે. વંદે ભારત ટ્રેન, ચેનાબ રેલ બ્રિજ અને જમ્મુ-શ્રીનગર હાઈવે જેવી પરિયોજનાઓએ કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરી છે. કાશ્મીર ઘાટીમાં પ્રવાસન (Tourism) ના તમામ જૂના રેકોર્ડ તૂટી ગયા છે, જેનાથી સ્થાનિક નાના વેપારીઓ, હોટેલ અને ટેક્સી ચાલકોની આવક વધી છે. સુરક્ષા વ્યવસ્થા સુધરતા પથ્થરમારો અને વારંવારના બંધની સંસ્કૃતિ ભૂતકાળ બની ગઈ છે અને યુવાનો સ્ટાર્ટઅપ તરફ વળ્યા છે. LoC ની બંને તરફની આ સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે છે કે એક તરફ વિનાશ અને દમન છે, તો ભારત તરફ સમૃદ્ધિ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યનો રોડમેપ તૈયાર છે.
