નેપાળના પીએમ બાલેન્દ્ર શાહ આ ભારત મુલાકાત તેમની પ્રથમ ઔપચારિક દ્વિપક્ષીય વિદેશ યાત્રા હશે.
મહત્વપૂર્ણ કરારો થવાની અપેક્ષા
નેપાળના પીએમ બાલેન્દ્ર શાહનો 23 થી 25 નવેમ્બર દરમિયાન ભારત પ્રવાસ તેમની પ્રથમ ઔપચારિક દ્વિપક્ષીય વિદેશ મુલાકાત તરીકે આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ મુલાકાત દરમિયાન રેલ્વે, ઉર્જા, સરહદી માળખાગત સુવિધાઓ અને પૂર પછીના પુનર્નિર્માણ પર અનેક મહત્વપૂર્ણ કરારો થવાની અપેક્ષા છે. તેમની હાલની ન્યૂયોર્ક યાત્રા તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા છે, ત્યારે ભારતની આ મુલાકાતને તેમની પ્રથમ ઔપચારિક દ્વિપક્ષીય યાત્રા માનવામાં આવે છે. ભારતે જુલાઈમાં શાહને ભારતની મુલાકાત માટે ઔપચારિક આમંત્રણ આપ્યું હતું.
રેલથી લઈને પાવર પ્રોજેક્ટ્સ સુધીના એજન્ડા પર ઘણા મુદ્દાઓ
1. રક્સૌલ-કાઠમંડુ બ્રોડ-ગેજ રેલ લિંક અંગે બાલેન્દ્ર શાહની મુલાકાત દરમિયાન નોંધપાત્ર પ્રગતિની અપેક્ષા છે. બંને દેશોના અધિકારીઓએ જૂન 2026માં તેના અંતિમ સ્થાન સર્વે રિપોર્ટ પર ચર્ચા કરી હતી. જનકપુર-અયોધ્યા પેસેન્જર ટ્રેન સેવા શરૂ કરવા માટેના SOP પર પણ ચર્ચા થઈ છે. પરિણામે, બંને પ્રોજેક્ટ્સ પર વધુ જાહેરાતો થવાની સંભાવના છે.
2. 750 મેગાવોટનો પશ્ચિમ સેટી હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ અને 450 મેગાવોટનો સેટી નદી-૬ પ્રોજેક્ટ પણ ઉર્જા ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ છે. બંનેની સંયુક્ત ક્ષમતા 1200 મેગાવોટ છે અને ભારતીય રાજ્ય માલિકીની કંપની NHPC તેમના વિકાસમાં સામેલ છે. જો કે, નવેમ્બરમાં બાંધકામ કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની હજુ સુધી સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
3. દોધરા-ચાંદની ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેકપોસ્ટ, મહાકાલી નદી પર મોટરેબલ બ્રિજ અને ભૈરહવા ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેકપોસ્ટ, જે સરહદ અને વેપાર જોડાણ સાથે સંબંધિત છે, તે પણ એજન્ડામાં સામેલ થવાની શક્યતા છે. નેપાળ પોલીસ એકેડેમીનું ઉદ્ઘાટન પણ ભારતીય સહયોગથી તૈયાર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સમાં સામેલ છે.
ભારતે ભોટેકોશી પૂરમાં નોંધપાત્ર સહાય પૂરી પાડી
નેપાળમાં તાજેતરના ભોટેકોશી પૂરથી થયેલા નુકસાન બાદ પુનર્નિર્માણ માટે ભારત તરફથી એક ખાસ પેકેજની પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. જોકે, પેકેજની રકમ અને ફોર્મેટ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી. બંને દેશો વચ્ચે હવાઈ જોડાણ વધારવા પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. પ્રસ્તાવિત એજન્ડામાં પટના અને દેહરાદૂન જેવા શહેરો સાથે નેપાળની સીધી હવાઈ જોડાણ વધારવાની શક્યતાનો સમાવેશ થાય છે.
અંતિમ કાર્યક્રમ અને કરારોની સૂચિ સ્પષ્ટ
ચર્ચામાં વીજળી વેપાર, નવી ટ્રાન્સમિશન લિંક્સ અને ગ્રીન એનર્જી સહયોગનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે. શાહની પ્રથમ ઔપચારિક દ્વિપક્ષીય વિદેશ મુલાકાત હોવાથી, શાહની ભારત મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જો કે, બંને સરકારો દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાત પછી જ અંતિમ કાર્યક્રમ અને કરારોની સૂચિ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થશે.
આ પણ વાંચોઃ ધમકીઓ વચ્ચે ટ્રમ્પના વિશેષ દૂતને મળ્યા ઈરાનના વિદેશ મંત્રી, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ખોલવા મૂકી મોટી શરતો