રેસેપ તૈયપ એર્દોગનનું કહેવું છે કે, વર્તમાન યુએન સિસ્ટમ જૂની છે અને આજના વિશ્વને અનુરૂપ તેને બદલવાની જરૂર છે.
તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિની પ્રતિક્રિયા
જ્યારે પણ કોઈ દેશમાં કોઈ મોટી કટોકટી આવે છે, ત્યારે લોકો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર તરફ વળે છે. જોકે, ઘણીવાર, યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં ઠરાવનો નિર્ણય લઈ શકાતો નથી. આનું એક મુખ્ય કારણ વીટો પાવર છે. સુરક્ષા પરિષદના પાંચ કાયમી સભ્યો પાસે આ શક્તિ છે. હવે, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને આ સિસ્ટમ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્યોના વીટો પાવરને નાબૂદ કરવાની માંગ કરી છે.
વીટો પાવરને નાબૂદ કરવો સર્વોપરી
રેસેપ તૈયપ એર્દોગને કહ્યું છે કે દુનિયા બદલાઈ ગઈ છે પરંતુ યુએન સુરક્ષા પરિષદ હજુ પણ બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી સ્થાપિત સિસ્ટમ અનુસાર કાર્ય કરે છે. તેમના મતે, મુખ્ય વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પરના નિર્ણયો થોડા દેશોની ઇચ્છાઓ પર આધારિત ન હોવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે યુએનમાં સુધારા માટે એક નક્કર યોજનાની જરૂર છે, અને આ યોજનામાં વીટો પાવરને નાબૂદ કરવો સર્વોપરી હોવો જોઈએ.
એર્દોગને વીટો પાવર વિશે શું કહ્યું?
એર્દોગને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. તેમણે કહ્યું કે, તાજેતરના વર્ષોમાં દુનિયાએ ઘણી મોટી દુર્ઘટનાઓ અને કટોકટીઓ જોઈ છે. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સમસ્યાઓના ઉકેલો ફક્ત થોડા દેશોની રાજધાનીઓમાં લેવામાં આવેલા નિર્ણયો પર આધાર રાખી શકાય નહીં. યુએનની નિર્ણય લેવાની સિસ્ટમને આજના વિશ્વને અનુરૂપ બનાવવાની જરૂર છે. તેમનો દલીલ છે કે મોટાભાગના દેશોની ઇચ્છા હોવા છતાં, કોઈપણ એક દેશ પાસે નિર્ણયને અવરોધવાની શક્તિ ન હોવી જોઈએ. એર્દોગને મતે, વીટો પાવરને દૂર કરવો એ યુએનમાં સુધારા તરફનું પ્રથમ મોટું પગલું હોવું જોઈએ. તેઓ ઇચ્છે છે કે યુએન સિસ્ટમ વધુ અસરકારક, સમાન અને જવાબદાર બને.
શું છે વીટો પાવર ?
યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં કુલ પાંચ કાયમી સભ્યો છે, જેમાંથી દરેક પાસે વીટો પાવર છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જો આ પાંચ દેશોમાંથી કોઈ એક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવનો વિરોધ કરે છે, તો તેને રોકી શકાય છે. એર્દોગને આ શક્તિને નાબૂદ કરવાની હાકલ કરી રહ્યા છે. તેમનો દલીલ છે કે કોઈપણ એક દેશ પાસે અન્ય દેશોના બહુમતી અભિપ્રાયને અવરોધવાની શક્તિ ન હોવી જોઈએ. તેઓ સુરક્ષા પરિષદ અને યુએન જનરલ એસેમ્બલી વચ્ચે સત્તાનું સંતુલન સુધારવા માટે પણ હાકલ કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ ન્યૂયોર્કમાં ન તો મીટિંગ કરી શકશે કે ન તો ફરી શકશે Pezeshkian, અમેરિકાએ કેમ લાદ્યા નિયંત્રણો?