યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ગાઢ સંબંધો હોવા છતાં, ઇજિપ્તે તેના વિકલ્પો ખુલ્લા રાખ્યા છે.
ચીન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ યાત્રા
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ઇજિપ્તની મુલાકાત લીધી છે. જ્યારે ચીનના સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા ખાડી દેશો સાથે પણ મજબૂત સંબંધો છે. ત્યારે શીએ આ સમયે ઇજિપ્તની પસંદગી કેમ કરી? ઇજિપ્તના ત્રણ મુખ્ય પાસાં તેને ચીન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.
પ્રથમ, ઇજિપ્ત ઇરાન સાથે સીધા સંઘર્ષમાં નથી.
બીજું, કૈરોએ ચાલુ સંઘર્ષ વચ્ચે મોટાભાગે તટસ્થ વલણ જાળવી રાખ્યું છે.
ત્રીજું, ઇજિપ્ત પાસે સુએઝ નહેર છે. જેનું મહત્વ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે ઝડપથી વધી ગયું છે.
મુલાકાત કેમ છે ખાસ ?
ચીન એવા સમયે ઇજિપ્ત સાથે પોતાના સંબંધો મજબૂત કરી રહ્યું છે જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇરાન વચ્ચેના તણાવ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વને અસર કરી રહ્યા છે. બેઇજિંગ પોતાને આ ક્ષેત્રમાં એક શક્તિશાળી દેશ તરીકે રજૂ કરવા માંગે છે, લશ્કરી હસ્તક્ષેપને બદલે રાજદ્વારી, વેપાર અને માળખાગત સુવિધાઓ દ્વારા પોતાનો પ્રભાવ વધારી રહ્યું છે. આ સંદર્ભમાં, ઇજિપ્ત ચીન માટે આરબ વિશ્વ અને આફ્રિકા બંને સુધી પહોંચવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રવેશદ્વાર બની શકે છે.
1. ઇજિપ્તની ઇરાન સાથે સીધી દુશ્મની નથી
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, ઇજિપ્ત ચીન માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે કૈરો ઇરાન સામે ઉભા રહેલા દેશોમાં નથી. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈથી વિપરીત, ઇજિપ્તનો ઇરાન સાથે સીધો વ્યૂહાત્મક સંઘર્ષ નથી. એવા સમયે જ્યારે ઇરાન અને યુએસ-ઇઝરાયલ વચ્ચેનો સંઘર્ષ સમગ્ર પ્રદેશને અસર કરી રહ્યો છે, ત્યારે ચીન માટે એવા દેશ સાથે ગાઢ સંબંધો વિકસાવવા મહત્વપૂર્ણ છે જે તમામ પક્ષો સાથે વાતચીત જાળવી શકે.
2. ઇજિપ્ત મોટે ભાગે તટસ્થ છે
જ્યારે ઇજિપ્ત અમેરિકાનો નજીકનો સાથી છે, તે સંપૂર્ણપણે વોશિંગ્ટનના વ્યૂહાત્મક છાવણીમાં નથી. તાજેતરના વર્ષોમાં કૈરો પણ ચીન, રશિયા અને અન્ય દેશો સાથે તેના સંબંધોનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. 2023 માં, ઇજિપ્ત બ્રિક્સમાં જોડાયું અને 2024 માં ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલ સાથે સહકાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આનો અર્થ એ છે કે ઇજિપ્ત તેના વિદેશ નીતિ વિકલ્પો ખુલ્લા રાખવા માંગે છે. આ ચીન માટે એક મોટો ફાયદો છે. અમેરિકાના કટ્ટર વિરોધીને બદલે, તે એવા દેશ સાથે તેના સંબંધોને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે જેના પશ્ચિમ અને આરબ વિશ્વ બંને સાથે સંબંધો છે.
3. સુએઝ કેનાલથી ઇજિપ્તનું મહત્વ વધ્યું
ઇજિપ્તની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક શક્તિ સુએઝ કેનાલ છે. તે એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલના પ્રવાહમાં વિક્ષેપ વચ્ચે સુએઝ કેનાલનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ વધ્યું છે. ચીન વિશ્વનો સૌથી મોટો વેપારી રાષ્ટ્ર છે અને તેને નોંધપાત્ર ઊર્જા જરૂરિયાતો છે. તેથી, આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગને નિયંત્રિત કરતા દેશ સાથે સંબંધો મજબૂત બનાવવા બેઇજિંગ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ઇજિપ્તમાં વધુનું રોકાણ
ચીને પહેલાથી જ ઇજિપ્તમાં $10 બિલિયનથી વધુનું રોકાણ કર્યું છે. તેથી, શીની મુલાકાત ફક્ત રાજદ્વારી જ નહીં પરંતુ વેપાર, ઊર્જા અને દરિયાઈ સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. એકંદરે, ઇજિપ્ત ચીન માટે એક એવો ભાગીદાર છે જે ઈરાનનો દુશ્મન નથી, મોટાભાગે તટસ્થ છે અને સુએઝ કેનાલ જેવા મહત્વપૂર્ણ સ્થાનને નિયંત્રિત કરે છે. આ જ કારણ છે કે મધ્ય પૂર્વની બદલાતી ગતિશીલતામાં શી જિનપિંગે આ વખતે કૈરો પર ખાસ ધ્યાન આપ્યું છે.
આ પણ વાંચોઃ Anxiety vs Heart Attack: છાતીમાં દુખાવો એંગ્ઝાયટી છે કે હાર્ટ એટેક, બંનેના લક્ષણો સમજો