વિરોધ પ્રદર્શનો હવે આર્થિક માંગણીઓથી આગળ વધીને શાસન પરિવર્તનની માંગણીઓ તરફ આગળ વધી ગયા છે.
શાસન પરિવર્તનની માંગણીઓ
ઈરાનમાં પરિસ્થિતિ બગડી રહી છે. દેશ ઊંડા આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે અને તેની સીધી અસર શેરીઓ પર દેખાઈ રહી છે. ત્રણ દિવસથી ઈરાનના અનેક શહેરોમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. વધતી જતી ફુગાવા, બેરોજગારી અને ચલણના તીવ્ર અવમૂલ્યનથી લોકોનો ગુસ્સો ભડકી રહ્યો છે. પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે શરૂઆતમાં આર્થિક માંગણીઓ સુધી મર્યાદિત રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો હવે સીધા શાસન પરિવર્તનની માંગણીઓ તરફ વળી રહ્યા છે.
પરિસ્થિતિ કેમ બદલાઈ ?
ભૂતકાળમાં, આવા વિરોધ મોંઘવારી કે રોજગાર જેવા મુદ્દાઓ સુધી મર્યાદિત હતા પરંતુ આ વખતે પરિસ્થિતિ અલગ હતી. થોડા દિવસોમાં, તેહરાનથી ઇસ્ફહાન, શિરાઝ, યઝદ અને કરમાનશાહ જેવા મોટા શહેરોમાં આંદોલન ફેલાઈ ગયું. જ્યારે યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ દુકાનદારોમાં જોડાયા, ત્યારે આંદોલન સંપૂર્ણપણે રાજકીય બની ગયું. લોકોએ "સરમુખત્યારને મોત" જેવા નારા લગાવવાનું શરૂ કર્યું. આ સાથે, "નો ગાઝા, નો લેબનોન, માય લાઇફ ઓન્લી ફોર ઈરાન" જેવા નારા પણ સંભળાયા હતા.
યુદ્ધે પણ પરિસ્થિતિને વધુ કરી ખરાબ
આર્થિક ગેરવહીવટ આ કટોકટીનું એકમાત્ર કારણ નથી. ગયા વર્ષે જૂનમાં ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ઇરાનના 12 દિવસના યુદ્ધે પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી હતી. આ યુદ્ધમાં 1,000 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ઇરાનના અનેક પરમાણુ સ્થળો અને માળખાગત સુવિધાઓને નુકસાન થયું હતું. આ પછી, સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ લગભગ દસ વર્ષ પહેલાં હટાવવામાં આવેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો ફરીથી લાદ્યા હતા. આ પ્રતિબંધોએ ઇરાનના અર્થતંત્ર પર ભારે દબાણ લાવ્યું છે.