તાજેતરના લશ્કરી લાભોએ લાલ સમુદ્ર અને વ્યૂહાત્મક બાબ અલ-મંડેબ કિનારા નજીક તેમની હાજરી મજબૂત બનાવી છે.
બાબ અલ-મંડેબના વિસ્તારો કબજે
યમનના હુથી બળવાખોરો હવે પર્વતોમાં લડતા નાના જૂથ નથી રહ્યા. છેલ્લા બે દાયકામાં, તેઓએ તેમની લશ્કરી તાકાતમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. યમનના લાલ સમુદ્ર કિનારા પર તેમની ઝડપી પ્રગતિએ તાજેતરમાં વૈશ્વિક ધ્યાન ખેંચ્યું છે. હુથી લડવૈયાઓએ બાબ અલ-મંડેબની ખૂબ નજીકના વિસ્તારો કબજે કર્યા છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેલ અને અન્ય માલસામાન વહન કરતા જહાજો તેમાંથી પસાર થાય છે.
બળવાખોરોની તાકાત મર્યાદા નથી
હુથી બળવાખોરોનો આતંક વિશ્વભરના લોકો માટે સમસ્યાઓ ઉભી કરી રહ્યો છે. હુથી બળવાખોરોની તાકાત હવે ફક્ત યમન પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેમની પાસે મિસાઇલ, ડ્રોન, રોકેટ, તોપખાના અને દરિયાઈ હુમલો કરતી ડ્રોન બોટ જેવા શસ્ત્રો છે. તેમની તાકાતનો નોંધપાત્ર ભાગ ઈરાન પાસેથી મળેલી ટેકનોલોજી અને સહાયમાંથી મેળવવામાં આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે. વધુમાં, તેમને ભૂતપૂર્વ યમનની સેના પાસેથી પણ શસ્ત્રો મળ્યા હતા અને યુદ્ધ દરમિયાન વિરોધી દળો પાસેથી શસ્ત્રો કબજે કરવામાં સક્ષમ હતા.
હુથી બળવાખોરોની સંખ્યા કેટલી ?
તાજેતરના અભિયાનમાં હુથી લડવૈયાઓની સંખ્યા આશરે 1,00,000 સુધી પહોંચી હોવાનો અંદાજ છે. એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે હુથી લડવૈયાઓની સંખ્યા વિરોધી દળોની સંખ્યા કરતાં વધી ગઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે, સાઉદી અરેબિયા અને તેના સાથીઓ સમયસર હુથીઓની વિશાળ તૈયારીઓ શોધી શક્યા નહીં. તાજેતરના આક્રમણમાં, હુથીઓએ લાલ સમુદ્રના મુખ્ય વિસ્તારો કબજે કર્યા, તેમની લશ્કરી અને વ્યૂહાત્મક શક્તિમાં વધુ વધારો કર્યો.
આ મુદ્દાઓ હુથીઓની તાકાત માટે મહત્ત્વના
જૂના શસ્ત્રોથી શરૂઆત:
2014માં રાજધાની સના પર કબજો કર્યા પછી, હુથીઓએ યમનની સેનાના મોટા શસ્ત્રોના ભંડારમાં પ્રવેશ મેળવ્યો, જેમાં જૂની સોવિયેત અને અન્ય વિદેશી બનાવટની મિસાઇલ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.
ઈરાન પાસેથી શસ્ત્રો અને ટેકનોલોજી:
નિષ્ણાતોના મતે, ઈરાન અને ઈરાની-જોડાયેલા નેટવર્ક્સે હુથીઓને મિસાઇલ અને ડ્રોન ઉત્પાદન માટે ટેકનોલોજી અને સામગ્રી પૂરી પાડવામાં મદદ કરી છે.
મિસાઇલો અને ડ્રોનનો મોટો ભંડાર:
નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે હુથીઓ પાસે આશરે 100 થી 200 લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને 1,000 થી ઓછા ડ્રોન હોઈ શકે છે.
યુએસ સાથે પણ વાતચીત
યુએસ રાજદ્વારીઓએ ઓમાનમાં હુથી પ્રતિનિધિઓ સાથે મુલાકાત કરી. આ બેઠક લાલ સમુદ્રમાં તણાવ ઓછો કરવા અને બાબ-અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટને ખુલ્લો રાખવા પર કેન્દ્રિત હતી. ઓમાને આ વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવી હતી. અહેવાલ મુજબ, હુથીઓ મે 2025 માં અમેરિકા સાથે થયેલા યુદ્ધવિરામને ચાલુ રાખવા માંગે છે. તેઓએ એમ પણ કહ્યું હતું કે તેમના હુમલાઓ હાલમાં સાઉદી જહાજોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે અને અન્ય જહાજોને બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. દરમિયાન, સાઉદી અરેબિયાએ હુથીઓ સામે હવાઈ હુમલાઓ વધારી દીધા છે. અમેરિકા સીધી વાતચીત દ્વારા તણાવ ઓછો કરવાનો પણ પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
હુથીઓ પાસે કયા શસ્ત્રો ?
હુથીઓના શસ્ત્રોમાં વિવિધ પ્રકારના મિસાઇલો અને ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે. તેમની કુદ્સ ક્રુઝ મિસાઇલ ઓછી ઊંચાઈએ ઉડી શકે છે, જેના કારણે રડાર પર તેને શોધવાનું મુશ્કેલ બને છે. સમદ અને કાસેફ ડ્રોનનો ઉપયોગ લાંબા અંતરના હુમલા માટે થાય છે. તેમની પાસે દરિયાઈ હુમલા માટે વિસ્ફોટક ડ્રોન બોટ પણ છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, હુથીઓએ લાલ સમુદ્રમાં જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે ડ્રોન અને મિસાઇલોનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેમની નવી સ્થિતિએ તેમને બાબ અલ-મંડેબની નજીક લાવ્યા છે, જે સંભવિત રીતે જહાજો માટે ખતરો વધારી શકે છે.
બેલિસ્ટિક મિસાઇલો:
હુથીઓ પાસે આશરે 100,200 લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો હોવાના અહેવાલ છે. આમાં પેલેસ્ટાઇન-2 અને હાતેમનો સમાવેશ થાય છે.
ક્રુઝ મિસાઇલો:
તેમની પાસે કુદ્સ ક્રુઝ મિસાઇલ છે, જે ઓછી ઊંચાઈએ ઉડવા અને રડારથી બચવા માટે રચાયેલ છે.
ડ્રોન અને આત્મઘાતી ડ્રોન:
હુથીઓ પાસે 1,000 થી ઓછા ડ્રોન હોવાનો અંદાજ છે. આમાં સમદ અને કાસેફ જેવા આત્મઘાતી ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે, જે 1,500 માઇલ સુધીની રેન્જ ધરાવે છે.
દરિયાઈ શસ્ત્રો:
હુથીઓએ વિસ્ફોટક ડ્રોન બોટ વિકસાવી છે અને તેઓ સ્વાયત્ત સબમર્સિબલ અને દરિયાઈ ખાણો વિકસાવી રહ્યા હોવાનું કહેવાય છે. યમન વિશ્વના સૌથી વધુ સશસ્ત્ર દેશોમાંનો એક હોવાનું કહેવાય છે. આશરે 40 મિલિયનની વસ્તી સાથે, લોકો પાસે લગભગ 40 થી 60 મિલિયન બંદૂકો છે. આનો અર્થ એ છે કે દરેક પાસે બે બંદૂકો છે.
લાલ સમુદ્રમાં ખતરો ?
હુથી બળવાખોરોની તાજેતરની પ્રગતિ બાબ અલ-મંડેબ પર સૌથી વધુ અસર કરી શકે છે. આ સ્ટ્રેટ લાલ સમુદ્રને એડેનના અખાત સાથે જોડે છે. હુથીઓએ યમનના લાલ સમુદ્રના કિનારાના મોટા ભાગ અને પેરીમ ટાપુની આસપાસ તેમની હાજરી વધારી છે. આનાથી તેમને દરિયાઈ માર્ગની નજીકથી ડ્રોન, મિસાઇલો અને અન્ય શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવાની સંભવિત ક્ષમતા મળે છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે તેઓ તાત્કાલિક આખો માર્ગ બંધ કરી દેશે. નિષ્ણાતોના મતે, તેમને તેમની નવી સ્થિતિને મજબૂત કરવાની અને ત્યાં શસ્ત્રોનો પુરવઠો જાળવવાની જરૂર પડશે. તેમ છતાં, તેમની વધતી હાજરીએ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને તેલ પુરવઠા અંગે ચિંતાઓ ઉભી કરી છે.
આ પણ વાંચોઃ મક્કા હુમલાએ સાઉદી અરેબિયામાં વધાર્યો તણાવ, હુથી ડ્રોન અને મિસાઇલો રોકવા માટે ચાર દેશોની મદદ માંગી