અમેરિકામાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવા ઈચ્છતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. 'ફાઉન્ડેશન ફોર ઇન્ડિયા એન્ડ ઇન્ડિયન ડાયસ્પોરા સ્ટડીઝ' (FIIDS) નામના નીતિ જૂથે ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા દ્વારા F-1 અને J-1 વિઝા પર લાગુ કરવામાં આવતી નવી ચાર વર્ષની મર્યાદા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણમાં મોટો વિક્ષેપ લાવી શકે છે. સપ્ટેમ્બરના મધ્યથી અમલમાં આવનાર આ નિયમથી હજારો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અધ્ધરતાલ થઈ શકે છે.

નવા નિયમની અસર

અગાઉની 'સ્થિતિની અવધિ' (Duration of Status) નીતિને નાબૂદ કરીને હવે ચાર વર્ષની કડક સમય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ મર્યાદામાં વૈકલ્પિક પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (OPT) અને STEM OPT નો સમયગાળો પણ સામેલ કરી દેવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, અભ્યાસ પૂર્ણ થયા પછી મળતો ૬૦ દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ ઘટાડીને માત્ર ૩૦ દિવસ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ નિયમોને લીધે હવે દરેક વિદ્યાર્થીએ વિઝા લંબાવવા માટે 'ફોર્મ I-539' દ્વારા પૂર્વ મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત બનશે, જે પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ અને લાંબી છે.

સંશોધન અને નવીનતા પર ખતરો

FIIDS ના પોલિસી લીડ ખંડેરાવ કાંડે આ નિર્ણયને અમેરિકાની શૈક્ષણિક સ્પર્ધાત્મકતા માટે હાનિકારક ગણાવ્યો છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે અમેરિકામાં અંડરગ્રેજ્યુએટ અભ્યાસ માટે સરેરાશ ૫૨ મહિના અને પીએચડી (PhD) જેવા સંશોધન કાર્યક્રમો માટે ૫.૭ વર્ષ જેટલો સમય લાગે છે. ચાર વર્ષની મર્યાદા આ વિદ્યાર્થીઓ માટે વ્યવહારુ નથી. ઉપરાંત, અમેરિકન ઇમિગ્રેશન સેવાઓ (USCIS) પાસે પહેલેથી જ ૧.૧ કરોડથી વધુ કેસોનો બેકલોગ છે, જેના કારણે વિઝા લંબાવવાની પ્રક્રિયામાં એક વર્ષ કે તેથી વધુ સમય લાગી શકે છે. આ અનિશ્ચિતતા વિદ્યાર્થીઓને અધવચ્ચેથી અભ્યાસ છોડવા મજબૂર કરશે.

વૈશ્વિક અસર

તબીબી તાલીમ લેતા J-1 વિદ્વાનો અને ડોક્ટરોને પણ તેમના કોર્સ પૂર્ણ કરવામાં પાંચથી સાત વર્ષ લાગે છે. આ નવા નિયમો માત્ર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને જ નહીં, પરંતુ અમેરિકાની લેબોરેટરીઓ અને નવીનતાની ક્ષમતાને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચાડશે. પરિણામે, મેધાવી પ્રતિભાઓ અમેરિકાને બદલે અન્ય દેશો તરફ વળી શકે છે.

FIIDS એ અમેરિકી કાયદા ઘડનારાઓ અને USCIS ને આ નિયમ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવા અપીલ કરી છે. આ પરિસ્થિતિ જો સુધરશે નહીં, તો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંબંધો પર તેની લાંબાગાળાની નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે આ સમયગાળો અત્યંત તણાવપૂર્ણ બની ગયો છે, કારણ કે તેમના વર્ષોની મહેનત અને કરિયર દાવ પર છે.

આ પણ વાંચોઃ વિદેશી ફળોની માંગ વધી, ડ્રેગન ફ્રૂટ ઉપરાંત આ ફળોની ખેતી તમને બનાવી શકે છે માલામાલ