આ બદલાતા પરિદૃશ્ય વચ્ચે, બ્રિટને સપ્ટેમ્બર 2026માં નંબર 3 સ્પેસ ઇફેક્ટ્સ સ્ક્વોડ્રનની સ્થાપના કરી છે. આ બ્રિટનનું પહેલું આવું એકમ છે.
પશ્ચિમી દેશોમાં ચિંતા વધી
બ્રિટનનું આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે રશિયા અને ચીન જેવી શક્તિઓની ઉપગ્રહ અને અવકાશ ક્ષમતાઓ અંગે પશ્ચિમી દેશોમાં ચિંતા વધી રહી છે. એક્સિઓસના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષથી, બ્રિટન ભૂમિ-આધારિત તકનીકનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે જે અન્ય દેશોના ઉપગ્રહ સિગ્નલોને જામ કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે તે ઉપગ્રહ સેવાઓને નાશ કર્યા વિના વિક્ષેપિત કરવાની ક્ષમતા વિકસાવી રહ્યું છે.
યુકેની 2026 ની અવકાશ વ્યૂહરચના
ઉપગ્રહો ફક્ત ટીવી ચેનલો અથવા ઇન્ટરનેટ માટે નથી. સૈન્ય દ્વારા સંદેશાવ્યવહાર, નેવિગેશન, દેખરેખ, મિસાઇલ ચેતવણીઓ અને ચોક્કસ સમય માટે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. યુકેના સંરક્ષણ મંત્રાલય અનુસાર, તેના મહત્વપૂર્ણ ઉપગ્રહો જહાજ નેવિગેશન, મોબાઇલ ફોન કનેક્ટિવિટી અને મિસાઇલ હુમલાની ચેતવણીઓમાં મદદ કરે છે. યુકેની 2026 ની અવકાશ વ્યૂહરચના અનુસાર, GNSS સિસ્ટમમાં નિષ્ફળતા ટેલિકોમ્યુનિકેશન, ઇન્ટરનેટ, શેરબજાર, ઉડ્ડયન, શિપિંગ, રેલ અને રોડ પરિવહનને અસર કરી શકે છે.
સ્પેસ વોર્નિંગ સ્ક્વોડ્રન પહેલેથી જ કાર્યરત
આ જ કારણ છે કે અવકાશ યુદ્ધનો અર્થ હવે ફક્ત મિસાઇલોથી ઉપગ્રહોનો નાશ કરવાનો નથી. તેમાં ઇલેક્ટ્રોનિક હુમલાઓ, સિગ્નલ જામિંગ, સાયબર હુમલાઓ, લેસર અને અન્ય ઉર્જા શસ્ત્રો અને ઉપગ્રહ વિરોધી શસ્ત્રોનો પણ સમાવેશ થાય છે. યુકેની સંરક્ષણ અવકાશ વ્યૂહરચના આ તકનીકોને અવકાશમાં સંભવિત લશ્કરી વિકલ્પો તરીકે સૂચિબદ્ધ કરે છે. નંબર-3 સ્પેસ ઇફેક્ટ્સ સ્ક્વોડ્રનની સ્થાપના સપ્ટેમ્બર 2026માં યુકે સ્પેસ કમાન્ડ હેઠળ કરવામાં આવી હતી. વધુમાં, નંબર-1 સ્પેસ ઓપરેશન્સ સ્ક્વોડ્રન અને નંબર 2 સ્પેસ વોર્નિંગ સ્ક્વોડ્રન પહેલેથી જ કાર્યરત છે.
એન્ટિ-સેટેલાઇટ મિસાઇલોનું પરીક્ષણ કરવાથી દૂર
બ્રિટન નવા અવકાશ એકમો બનાવવાની પણ યોજના બનાવી રહ્યું છે, જેમ કે નંબર 4, 5 અને 6. આ અવકાશ યુદ્ધ યુક્તિઓ અને તાલીમ અને અદ્યતન રડાર જેવી ક્ષમતાઓ વિકસાવશે. બ્રિટને 2026-27 અને 2029-30 વચ્ચે અવકાશમાં ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવા, દેખરેખ રાખવા અને લશ્કરી કામગીરી માટે £880 મિલિયનનું રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, બ્રિટને એમ પણ કહ્યું છે કે તે ઉપગ્રહોનો નાશ કરી શકે તેવી એન્ટિ-સેટેલાઇટ મિસાઇલોનું પરીક્ષણ કરવાથી દૂર રહેશે.
નેટવર્ક ફોર સ્પેસ ઓબ્જેક્ટ્સ ટ્રેકિંગ એન્ડ એનાલિસિસ
ભારત પણ તેની સુરક્ષા માટે અવકાશને મહત્વપૂર્ણ માને છે. 2019 માં, મિશન શક્તિ હેઠળ, DRDOએ એન્ટિ-સેટેલાઇટ મિસાઇલથી લો અર્થ ઓર્બિટમાં એક ભારતીય ઉપગ્રહને સફળતાપૂર્વક નિશાન બનાવ્યો. આ સાથે, ભારત એવા દેશોના પસંદગીના જૂથમાં જોડાયું જેમણે આવી ક્ષમતા દર્શાવી છે. પરંતુ અવકાશ સુરક્ષા ફક્ત દુશ્મન ઉપગ્રહોનો નાશ કરવા વિશે નથી. આપણા ઉપગ્રહોને સુરક્ષિત રાખવા અને અવકાશમાં વસ્તુઓનું નિરીક્ષણ કરવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ માટે, ISROનો NETRA કાર્યક્રમ ચાલી રહ્યો છે. તેનું પૂરું નામ નેટવર્ક ફોર સ્પેસ ઓબ્જેક્ટ્સ ટ્રેકિંગ એન્ડ એનાલિસિસ છે. આ કાર્યક્રમ હેઠળ, અવકાશમાં વસ્તુઓને ટ્રેક કરવા માટે રડાર, ઓપ્ટિકલ ટેલિસ્કોપ અને અન્ય સિસ્ટમો વિકસાવવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ Imran Khanની પાર્ટીના વિરોધ પ્રદર્શન વચ્ચે Islamabad ફેરવાયું છાવણીમાં!