યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તાજેતરમાં વેપાર નીતિ અંગે મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. United States Supreme Courtએ ટ્રમ્પ સરકાર દ્વારા અગાઉ લાદવામાં આવેલા કેટલાક વૈશ્વિક ટેરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કરીને રદ કરી દીધા. કોર્ટના આ નિર્ણયને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે. આ ચુકાદા બાદ ટ્રમ્પે તરત જ નવા કાનૂની રસ્તાનો ઉપયોગ કરીને 10% ગ્લોબલ ટેરિફ લાગુ કર્યો છે. જોકે આ ટેરિફ કાયમી નથી અને માત્ર 150 દિવસ સુધી જ અમલમાં રહી શકે છે.
મુખ્ય કારણ અમેરિકાના 1974ના ટ્રેડ
આ મર્યાદાનું મુખ્ય કારણ અમેરિકાના 1974ના ટ્રેડ કાયદામાં રહેલી કલમ 122 છે. આ કલમ મુજબ જો અમેરિકા ગંભીર ચુકવણી સંતુલન સંકટનો સામનો કરે છે, તો રાષ્ટ્રપતિ કોઈપણ અથવા તમામ દેશો પર મહત્તમ 15% સુધી ટેરિફ લાદી શકે છે. આ જોગવાઈની ખાસ વાત એ છે કે તેમાં કોઈ લાંબી તપાસ કે જટિલ કાનૂની પ્રક્રિયાની જરૂર નથી. રાષ્ટ્રપતિ તાત્કાલિક નિર્ણય લઈ શકે છે, પરંતુ આ સત્તા અનંત સમય માટે આપવામાં આવેલી નથી.
કલમ 122 સ્પષ્ટ
કલમ 122 સ્પષ્ટ રીતે કહે છે કે આવા ટેરિફ વધુમાં વધુ 150 દિવસ સુધી જ માન્ય રહેશે. આ સમયગાળો પૂર્ણ થયા પછી જો ટેરિફ ચાલુ રાખવો હોય, તો કોંગ્રેસની મંજૂરી ફરજિયાત બને છે. જો કોંગ્રેસ મંજૂરી ન આપે, તો ટેરિફ આપમેળે સમાપ્ત થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પ દ્વારા લાગુ કરાયેલો 10% ગ્લોબલ ટેરિફ તાત્કાલિક અને સમયબદ્ધ માનવામાં આવે છે.
હજુ અન્ય કાનૂની વિકલ્પો
ટ્રમ્પ પાસે હજુ અન્ય કાનૂની વિકલ્પો પણ ખુલ્લા છે. તેમાં મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ છે કલમ 301, જે પણ 1974ના વેપાર કાયદાનો જ ભાગ છે. આ કલમ હેઠળ Office of the United States Trade Representative તપાસ કરે છે કે કોઈ દેશ અમેરિકા સાથે અન્યાયી વેપાર પ્રથાઓ અપનાવી રહ્યો છે કે નહીં. જો તપાસમાં દોષ સાબિત થાય, તો તે દેશ સામે બદલો લેવાના ટેરિફ લગાવી શકાય છે. અગાઉ Indiaના ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ મુદ્દે પણ કલમ 301 હેઠળ વિવાદ થયો હતો, જે બાદમાં OECDના કરારથી ઉકેલાયો હતો.
1962ના ટ્રેડ એક્સપેન્શન એક્ટ
ટ્રમ્પ પાસે ત્રીજો વિકલ્પ કલમ 232નો પણ છે, જે 1962ના ટ્રેડ એક્સપેન્શન એક્ટનો ભાગ છે. જો કોઈ આયાતને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો માનવામાં આવે, તો આ કલમ હેઠળ ટેરિફ લાદી શકાય છે. ટ્રમ્પે પોતાના અગાઉના કાર્યકાળ દરમિયાન સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને ઓટો પાર્ટ્સ પર આ કલમનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેમાં ભારત સહિત અનેક દેશો અસરગ્રસ્ત થયા હતા.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ સંકેત
સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નિર્ણય બાદ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ ટેરિફ દબાણ જાળવી રાખવા માટે તમામ કાનૂની વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. હાલનો 10% ગ્લોબલ ટેરિફ એક તાત્કાલિક વ્યવસ્થા છે, પરંતુ આગામી દિવસોમાં કોંગ્રેસની ભૂમિકા અને નવા કાનૂની પગલાં અમેરિકાની વેપાર નીતિની દિશા નક્કી કરશે.
આ પણ વાંચો : Bangladesh viral video : વાયરલ વીડિયો વિવાદ, બાંગ્લાદેશી PMની પુત્રી ઝૈમા રહેમાન પર કેમ હુમલો થયો?
