યુદ્ધમાં જ્યારે કોઈ મિસાઇલ, સ્માર્ટ બોમ્બ કે ડ્રોન તેના લક્ષ્યને અથડાવે છે, ત્યારે માત્ર ભયાનક અવાજ અને ગનપાઉડરની જ્વાળાઓ જ નથી દેખાતી, પરંતુ તેની પાછળ એક નિર્ધારિત 'સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર' (SOP) શરૂ થાય છે. વિસ્ફોટના સ્થળે સૌથી પહેલા કોણ પહોંચે છે અને ત્યાં તપાસ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે, તે જાણવું રસપ્રદ છે.
પ્રથમ પ્રતિસાદ અને બચાવ કામગીરી
વિસ્ફોટ થયાની ગણતરીની મિનિટોમાં જ વિશેષ બચાવ ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચી જાય છે. આ ટુકડીઓ સાથે ખાસ તાલીમ પામેલા સ્નિફર ડોગ્સ હોય છે. અંધાધૂંધી અને કાટમાળ વચ્ચે આ કૂતરાઓ જીવિત લોકોને શોધવાનું કાર્ય શરૂ કરે છે. તેમનું કાર્ય મૃત્યુના સન્નાટામાં જીવનના ધબકારા શોધવાનું હોય છે.
મિસાઇલમાં કેટલા પ્રમાણમાં વિસ્ફોટકો વપરાયા તે જાણે
લશ્કરી પ્રોટોકોલ મુજબ, જ્યાં પણ શસ્ત્ર પડે ત્યાં તપાસ ફરજિયાત છે. માર્ચ 2026માં ઈરાન દ્વારા ઈઝરાયલના બીટ શેમેશ પર થયેલા હુમલામાં જોવા મળ્યું કે, મિસાઇલ પડવાથી જમીનમાં 6 ફૂટ ઊંડા અને 30 ફૂટ પહોળા ખાડા પડી ગયા હતા. નિષ્ણાતો આ ખાડાઓની ઊંડાઈ અને પહોળાઈ પરથી નક્કી કરે છે કે મિસાઇલમાં કેટલા પ્રમાણમાં વિસ્ફોટકો (Payload) વપરાયા હતા. ઘણીવાર વિસ્ફોટ એટલો પ્રચંડ હોય છે કે મજબૂત કોંક્રિટની ઈમારતો પણ 'ગ્રાઇન્ડર'માં કચડાઈ ગઈ હોય તેમ પાવડર બની જાય છે.
ઈરાની મિસાઇલોની તાકાતનું વિશ્લેષણ
તાજેતરના હુમલાઓમાં જોવા મળ્યું છે કે ઈરાને ઉચ્ચ વિસ્ફોટક ક્ષમતા ધરાવતી મિસાઇલોનો ઉપયોગ કર્યો છે. વિસ્ફોટના સ્થળે વૃક્ષોના મૂળિયા ઉખડીને બહાર આવી ગયા છે, જે દર્શાવે છે કે શોકવેવ્સ (Shockwaves) જમીનની અંદર કેટલા ઊંડે સુધી ત્રાટક્યા હશે. લશ્કરી નિષ્ણાતો આ વિનાશની હદ નોંધીને દુશ્મન દેશની ટેકનોલોજી અને હથિયારની ચોકસાઈનો અંદાજ લગાવે છે.
વૈશ્વિક જોડાણ અને ઉત્પાદન
મિસાઇલ અને ડ્રોન બનાવવાની પ્રક્રિયામાં આજે આખી દુનિયા એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. એક મિસાઇલના સ્પેરપાર્ટ્સ કદાચ અલગ-અલગ દેશોમાં બનતા હોય છે, પરંતુ જ્યારે તે વિસ્ફોટ થાય છે ત્યારે તે માત્ર એક દેશની નષ્ટ કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે. ઈરાને મિસાઇલ ટેકનોલોજી દ્વારા પશ્ચિમી મહાસત્તાઓને પડકાર ફેંક્યો છે, અને દરેક વિસ્ફોટ બાદ થતી આ તપાસ જ આગામી યુદ્ધની વ્યૂહરચના નક્કી કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ NASA ના Artemis II મિશને રચ્યો ઇતિહાસ, ચંદ્રની સૌથી દૂરની સફર કરી બનાવ્યો રેકોર્ડ
