યમનના તાઈઝ પ્રાંતમાં હૂતી બળવાખોરોના ડ્રોન હુમલાને કારણે સાઉદી અરેબિયાના સમર્થનવાળા સૈનિકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ટૅન્કો અને સૈન્ય મથકો પર વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યા છે. હુમલાથી બચવા માટે સૈનિકોને છુપાવાની ફરજ પડી રહી છે. હૂતી બળવાખોરો સતત આગળ વધી રહ્યા છે અને યમનમાં સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર બની રહ્યો છે.
યમનના તાઈઝ પ્રાંતમાં હૂતી બળવાખોરો અને સાઉદી અરેબિયાના સમર્થનવાળી સરકારી સેના વચ્ચે ફરીથી લડાઈ તેજ બની છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં હૂતી સેનાએ એકસાથે અનેક ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને સરકારી સૈનિકોનાં મથકો પર હુમલા કર્યા છે. ટૅન્કો અને સૈન્ય મથકોની આસપાસ વિસ્ફોટ થઈ રહ્યા છે. હુમલાઓને કારણે સૈનિકોને સુરક્ષિત જગ્યાએ આશરો લેવાની ફરજ પડી રહી છે.
હૂતી બળવાખોરો તાઈઝ શહેરની ઘેરાબંધી વધુ મજબૂત કરીને આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વર્ષ 2022માં થયેલા યુદ્ધવિરામનો ભંગ થયા બાદ સંઘર્ષના નવા તબક્કાની શરૂઆત થઈ હોવાનું આ ઘટનાઓ પરથી જણાય છે. હૂતી સંગઠન લાંબા સમયથી ઓછા ખર્ચે તૈયાર થતાં અને અસરકારક ડ્રોનનો ઉપયોગ કરે છે. આ ડ્રોનમાં ઘણી વાર વિસ્ફોટકો મૂકીને સૈન્ય મથકો, વાહનો અને સૈનિકોના સમૂહોને નિશાન બનાવવામાં આવે છે.
તાઈઝની આસપાસના અનેક મોરચા પર આવા હુમલા થયાના અહેવાલ છે. યમનની સેના અને સ્થાનિક પ્રતિકાર જૂથો સહિત સાઉદી અરેબિયાના સમર્થનવાળી સેનાને આ હુમલાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. વિસ્ફોટોમાં ટૅન્કો અને અન્ય સૈન્ય સાધનોને નુકસાન થયું હોવાના અહેવાલ છે. હૂતી બળવાખોરો ડ્રોન ઉપરાંત તોપો, કાત્યુશા રોકેટ અને બૅલિસ્ટિક મિસાઇલોનો પણ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
આના કારણે સરકારી સેનાને પીછેહઠ કરવી પડી રહી છે અથવા બચાવની સ્થિતિમાં આવવું પડી રહ્યું છે. તાઈઝ યમનનું ત્રીજું સૌથી મોટું શહેર છે અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. હૂતી બળવાખોરોએ શહેરને લગભગ ઘેરી લીધું છે અને પુરવઠાના માર્ગો કાપી નાખ્યા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રે ચેતવણી આપી છે કે નાગરિકો માટે ખોરાક, બળતણ અને દવાઓની અછત ગંભીર બની રહી છે. અનેક વિસ્તારોમાં તોપમારાને કારણે નાગરિકો પણ જાનહાનિનો ભોગ બન્યા છે.
યમનમાં ગૃહયુદ્ધ વર્ષ 2014થી ચાલી રહ્યું છે. હૂતી બળવાખોરોને ઈરાનનું સમર્થન મળતું હોવાનું માનવામાં આવે છે, જ્યારે યમનની સરકારને સાઉદી અરેબિયાના નેતૃત્વવાળા ગઠબંધનનું સમર્થન મળ્યું છે. વર્ષ 2022માં થયેલા યુદ્ધવિરામ બાદ સંઘર્ષમાં થોડી શાંતિ જોવા મળી હતી. જોકે, 2026માં સના હવાઈમથક પર થયેલા હુમલા અને તેના જવાબમાં કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી બાદ લડાઈ ફરી ભડકી ઊઠી હતી. હૂતી બળવાખોરો સાઉદી અરેબિયાની અંદર પણ ડ્રોન અને મિસાઇલથી હુમલા કરી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં સાઉદી ગઠબંધને હવાઈ હુમલાઓ વધાર્યા છે.
તાઈઝના મોરચા પર બંને પક્ષો ભારે નુકસાન થયાના દાવા કરી રહ્યા છે. સરકારી સેનાનો દાવો છે કે તેણે હૂતી બળવાખોરોના અનેક હુમલા નિષ્ફળ બનાવ્યા છે અને ડઝનબંધ લડવૈયાઓને ઠાર કર્યા છે. બીજી તરફ, હૂતી બળવાખોરો પણ પોતાની સફળતાના દાવા કરી રહ્યા છે. જોકે, વાસ્તવિક સ્થિતિનો ખ્યાલ મેદાન પરની ઘટનાઓ પરથી જ આવી શકે છે.
માનવીય સંકટ અને આગળના પડકારો
આ લડાઈમાં સૌથી વધુ મુશ્કેલી સામાન્ય નાગરિકોને પડી રહી છે. ઘરો નષ્ટ થઈ રહ્યાં છે અને પરિવારોને પોતાનાં ઘર છોડીને અન્ય સ્થળે જવાની ફરજ પડી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને માનવાધિકાર સંગઠનો હૂતી બળવાખોરોને ઘેરાબંધી દૂર કરવાની અપીલ કરી રહ્યાં છે. જરૂરી ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો અટકી જતાં ભાવમાં ભારે વધારો થઈ રહ્યો છે. જો સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે, તો તાઈઝમાં માનવીય સંકટ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
યમનનો આ સંઘર્ષ લાલ સમુદ્રની સુરક્ષા અને સમગ્ર વિસ્તારની સ્થિરતાને પણ અસર કરી રહ્યો છે. યુદ્ધમાં ડ્રોનનો વધતો ઉપયોગ આધુનિક યુદ્ધની રીત બદલી રહ્યો છે. ઓછા ખર્ચે તૈયાર થતાં નાનાં ડ્રોન પણ મોટા સૈન્ય દળો માટે પડકાર ઊભો કરી શકે છે. તાઈઝની લડાઈ આ બદલાતી સ્થિતિનું એક ઉદાહરણ છે. બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીત શરૂ થાય તે જરૂરી છે, નહીં તો યમનના લોકોની મુશ્કેલીઓ વધુ વધી શકે છે.
