અવકાશમાં રશિયા અને અમેરિકાના સેટેલાઈટ ટકરાતા બચી ગયા,નાસાએ પણ હાથ અધ્ધર કર્યા

• બંને દેશોના સેટેલાઈટ એકબીજાના નજીકથી પસાર થયા
  
• નાસા પણ બે સેટેલાઈટની ટક્કર અટકાવી ન શક્યું હોત
• આ ઘટનાએ સ્પેસના કાટમાળનો ભય દર્શાવ્યો છે

અવકાશયાન પૃથ્વીના વાતાવરણ પર સૂર્યની અસરોનું નિરીક્ષણ કરે છે. જો અથડામણ થઈ હોત તો આ સેટેલાઈટ નષ્ટ થઈ ગયો હોત. વળી, અવકાશમાં મોટો કાટમાળ ફેલાઈ ગયો હોત, જે અન્ય ઉપગ્રહો માટે ખતરનાક બની ગયો હોત અને ભયંકર અથડામણ શરૂ થઈ શકી હોત. નાસા અને સંરક્ષણ વિભાગના પ્રતિનિધિઓએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "અથડામણના પરિણામે મોટી માત્રામાં કાટમાળ પેદા થઈ શકે છે." પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષા (180-2000 કિમીની ઊંચાઈ)માં આવી અથડામણોને કેસલર સિન્ડ્રોમ કહેવામાં આવે છે, જે 2013ની ફિલ્મ ગ્રેવિટીમાં દર્શાવવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મમાં કાટમાળથી સમગ્ર સ્પેસ સ્ટેશનને નુકસાન થયું હતું.

અવકાશયાન પૃથ્વીના વાતાવરણ પર સૂર્યની અસરોનું નિરીક્ષણ કરે છે. જો અથડામણ થઈ હોત તો આ સેટેલાઈટ નષ્ટ થઈ ગયો હોત. વળી, અવકાશમાં મોટો કાટમાળ ફેલાઈ ગયો હોત, જે અન્ય ઉપગ્રહો માટે ખતરનાક બની ગયો હોત અને ભયંકર અથડામણ શરૂ થઈ શકી હોત. નાસા અને સંરક્ષણ વિભાગના પ્રતિનિધિઓએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "અથડામણના પરિણામે મોટી માત્રામાં કાટમાળ પેદા થઈ શકે છે." પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષા (180-2000 કિમીની ઊંચાઈ)માં આવી અથડામણોને કેસલર સિન્ડ્રોમ કહેવામાં આવે છે, જે 2013ની ફિલ્મ ગ્રેવિટીમાં દર્શાવવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મમાં કાટમાળથી સમગ્ર સ્પેસ સ્ટેશનને નુકસાન થયું હતું.

નાસા કાટમાળને ટ્રેક કરે છે

જો કે હજુ સુધી આવો કોઈ અકસ્માત થયો નથી. વૈજ્ઞાનિકો ચિંતિત છે કે ઉપગ્રહો અને અવકાશ જંકની વધતી સંખ્યા આને વધુ સંભવ બનાવે છે. નાસાના જણાવ્યા અનુસાર સંરક્ષણ વિભાગ હાલમાં કાટમાળના 30,000 સૌથી મોટા ટુકડાને ટ્રેક કરે છે, પરંતુ ઘણા એવા છે જે અત્યંત નાના છે. આ ટુકડાઓ ઉપગ્રહો અને ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન બંને માટે ખતરો છે. 2022માં રશિયાના એન્ટી-સેટેલાઇટ ટેસ્ટને કારણે જંક જોવા મળ્યો હતો. ત્યારપછી ઘણી મહેનત બાદ નાસાએ ISSને કાટમાળમાંથી બચાવ્યો.

આ કાટમાળ દૂર કરવાની યોજના છે

વૈજ્ઞાનિકો હાલમાં પૃથ્વીની અવકાશ જંક સમસ્યાનો સામનો કરવા માટેના માર્ગો પર કામ કરી રહ્યા છે. ઓસ્ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિકોની એક ટીમે લેસર વડે બ્લાસ્ટ કરીને અવકાશમાંથી નાના જંકને દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. જ્યારે યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી (ESA)એ સ્પેસ જંકને પકડવા માટે ચાર રોબોટ લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી છે. ESA 2025 માં આ મિશન શરૂ કરવા માટે કામ કરી રહી છે. ESAના ડાયરેક્ટર જનરલ જેન વોર્નરે સેટેલાઇટ લોન્ચ કરતી કંપનીઓ અને એજન્સીઓને કાટમાળ સાફ કરવા માટે જવાબદાર બનાવવાના નિયમોનું આહ્વાન કર્યું છે.