કડકડતી ઠંડી હોય કે તીવ્ર ગરમી, તેઓ હંમેશા આવી જ સ્થિતિમાં રહે છે. ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે આ પાછળનું સાચું કારણ શું છે? શું આ માત્ર પરંપરા છે કે પાછળ કોઈ ઊંડો અર્થ છે?
દિશાઓને જ પોતાનું વસ્ત્ર માનવું
'દિગંબર' શબ્દનો અર્થ ખૂબ ઊંડો છે. તેનો અર્થ થાય છે 'દિક્' (દિશાઓ) અને 'અંબર' (આકાશ અથવા કપડું) એટલે કે એવા મુનિ જેઓ માટે ચારેય દિશાઓ જ તેમના કપડાં છે. તેઓ પોતાને કોઈ ખાસ વસ્ત્રમાં બાંધી રાખવાના બદલે સમગ્ર પ્રકૃતિ અને આકાશને જ પોતાનું વસ્ત્ર માને છે. તેમના માટે ભગવાન દ્વારા બનાવેલી આ પ્રકૃતિ જ તેમનું ઘર અને પહેરવેશ છે.
કોઈ પણ વસ્તુ પ્રત્યે મોહ ન રાખવો
જૈન ધર્મમાં ‘અપરિગ્રહ’નું ખૂબ મહત્વ છે, જેનો અર્થ થાય છે કોઈ પણ વસ્તુ એકત્ર ન કરવી. સાચા મુનિ એ છે જેને દુનિયાની કોઈ પણ વસ્તુ પ્રત્યે લગાવ ન હોય. જો તેઓ કપડાં પહેરે, તો તેને ધોવા, સુકવવા અને સાચવવાની ચિંતા રહેશે. આ તમામ ઝંઝટ અને મોહમાયાથી દૂર રહેવા માટે તેઓ કપડાંનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરે છે.
નાના જીવોનાં રક્ષણ માટે (અહિંસા)
જૈન મુનિઓ અહિંસાનું કડક પાલન કરે છે. તેઓ માને છે કે કપડાંમાં પસીનો કે ભેજ હોવાથી નાના કીટાણુઓ અથવા સૂક્ષ્મ જીવ ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. જ્યારે કપડાં ધોવામાં કે સુકવવામાં આવે છે, ત્યારે આ જીવોનાં મૃત્યુ થઈ શકે છે. આ પાપથી બચવા માટે મુનિઓ કપડાં વગર રહેવાનું પસંદ કરે છે, જેથી તેમના કારણે કોઈ પણ જીવને નુકસાન ન થાય.
ઠંડી-ગરમી પર વિજય મેળવવો
કપડાં વગર રહેવું સામાન્ય બાબત નથી. આ મન અને શરીર પર નિયંત્રણ મેળવવાનો એક માર્ગ છે. જૈન મુનિઓ પોતાને એટલા મજબૂત બનાવે છે કે તેમને ન તો તીવ્ર ગરમી અસર કરે છે અને ન કડકડતી ઠંડી. તેઓ બતાવે છે કે મજબૂત મનુષ્ય મન દ્વારા શરીરની દરેક મુશ્કેલી પર જીત મેળવી શકાય છે.
નાના બાળક જેવી નિર્દોષતા અને સાદગી
જૈન શાસ્ત્રો અનુસાર મોક્ષ મેળવવા માટે માણસે જન્મ સમયે જેવો નિર્દોષ અને સરળ હોવો જોઈએ. નાનું બાળક જેમ કપડાં વગર પણ નિર્દોષ અને નિર્મળ રહે છે, તે જ રીતે મુનિઓ પણ લોકલાજ અને સંસારિક બંધનો તોડી પોતાની સ્વાભાવિક સ્થિતિમાં રહે છે. આ સ્થિતિને ‘યથાજાત રૂપ’ કહેવામાં આવે છે, જેને સંપૂર્ણ પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: April Grah Gochar 2026: એપ્રિલમાં માલવ્ય અને મંગલાદિત્ય રાજયોગ, આ રાશિનો ગોલ્ડન ટાઇમ
