આ ચંદ્ર અને સૂર્ય બંનેની ગતિ પર આધારિત હોવાથી તેને લુની-સોલર કેલેન્ડર કહેવામાં આવે છે.
હિન્દુ નવા વર્ષની શરૂઆત સામાન્ય રીતે ચૈત્ર નવરાત્રિના પહેલા દિવસે, એટલે કે ચૈત્ર માસની શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિએ થાય છે. આ દિવસે અલગ-અલગ પ્રદેશોમાં ગુડી પડવા અને ઉગાદી તરીકે ઉજવણી થાય છે. ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર મુજબ આ સમય માર્ચ અથવા એપ્રિલમાં આવે છે.
હિન્દુ પંચાંગમાં કુલ 12 મહિના હોય છે:
ચૈત્ર
વૈશાખ
જેઠ
આષાઢ
શ્રાવણ
ભાદરવો
આશ્વિન( આસો)
કારતક
માર્ગશીર્ષ (માગસર)
પોષ
માઘ (મહા)
ફાગણ
આ મહિના ચંદ્રના કલાઓ (અમાસ અને પૂર્ણિમા) પર આધારિત હોય છે. દરેક મહિનામાં બે પક્ષ હોય છે શુક્લ પક્ષ અને કૃષ્ણ પક્ષ.
હિન્દુ કેલેન્ડરની ખાસ વાત એ છે કે દર 2-3 વર્ષે એક વધારાનો મહિનો (અધિક માસ) ઉમેરવામાં આવે છે, જેથી સૂર્ય અને ચંદ્રની ગણતરીમાં સંતુલન રહે. આ કેલેન્ડર મુજબ જ ભારતમાં મોટા ભાગના વ્રત અને તહેવારો નક્કી થાય છે, જેમ કે દિવાળી, હોળી અને નવરાત્રિ.
આ પણ વાંચો: Grah Gochar: 19 માર્ચે સુપર સંયોગ, એક સાથે અનેક તહેવારનો સંગમ
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)