શાસ્ત્રોમાં આ વ્રત નિર્જળા, એટલે કે પાણી અને અન્ન બંનેનો ત્યાગ કરીને રાખવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ આજના સમયમાં ભારે ગરમી, નબળી તબિયત અથવા વધતી ઉંમરને કારણે દરેક વ્યક્તિ માટે સંપૂર્ણ નિર્જળા વ્રત રાખવું શક્ય નથી. આવા સંજોગોમાં ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે શું પાણી પીને પણ આ વ્રત રાખી શકાય?
નિર્જળા એકાદશીના નિયમો
જ્યોતિષીઓ અને ધર્મવિદોના જણાવ્યા અનુસાર નિર્જળા એકાદશીનું સંપૂર્ણ પુણ્યફળ ત્યારે જ પ્રાપ્ત થાય છે જ્યારે વ્રત સંપૂર્ણ નિર્જળા રાખવામાં આવે. માન્યતા છે કે પાંડવપુત્ર ભીમસેને પણ આ વ્રત નિર્જળા રાખીને તમામ એકાદશી વ્રતોનું પુણ્યફળ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેથી આ વ્રતને નિર્જળા રાખવું સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.
શાસ્ત્રીય નિયમો અનુસાર, એકાદશી તિથિના સૂર્યોદયથી લઈને દ્વાદશીના સૂર્યોદય સુધી અન્ન અને જળ બંનેનો ત્યાગ કરવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની ઉપાસના, જપ-તપ અને ભજન-કીર્તન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે.
જો નિર્જળા વ્રત રાખવું શક્ય ન હોય તો શું કરવું?
સામાન્ય રીતે આ વ્રતમાં કંઈપણ ખાવા-પીવાની મનાઈ હોય છે. જોકે કેટલીક વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં વ્રતધારકને પાણી પીવાની છૂટ આપવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ વૃદ્ધ હોય, તબિયત નબળી હોય અથવા આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો હોય, તો તે પાણીનું સેવન કરી શકે છે.
ધર્મશાસ્ત્રો અનુસાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે જેટલું વ્રતનું પાલન. તેથી જો આરોગ્યને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર વ્રત રાખવું શક્ય ન હોય, તો પાણી પીને પણ ભગવાનની આરાધના કરી શકાય છે. જોકે સ્વસ્થ વ્યક્તિઓ માટે નિર્જળા વ્રત રાખવું વધુ શુભ અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
નિર્જળા એકાદશી 2026 શુભ મુહૂર્ત
એકાદશી તિથિ પ્રારંભ: 24 જૂન 2026, સાંજે 06:12 વાગ્યે
એકાદશી તિથિ સમાપ્તિ: 25 જૂન 2026, રાત્રે 08:09 વાગ્યે
વ્રત રાખવાની તારીખ (ઉદયાતિથિ મુજબ): 25 જૂન 2026
પારણનો સમય: 26 જૂન 2026, સવારે 05:25 થી 08:13 વાગ્યા સુધી
નિર્જળા એકાદશી ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત કરવા માટે અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વ્રત રાખતી વખતે પોતાની તબિયત અને ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ.
આ પણ વાંચો: Budh Gochar : ચંદ્રમાંની રાશિમાં બુધનું ગોચર, આ રાશિની સડસડાટ પ્રગત્તિના દ્વાર ખુલશે
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
