ભારતમાં રામેશ્વરમ અને શ્રીલંકામાં મન્નાર ટાપુની વચ્ચે સમુદ્રની મધ્યમાં આવેલી પથ્થરો અને ખડકોની આ લાંબી શ્રૃંખલા સદીઓથી આસ્થા અને ચર્ચાનો વિષય રહી છે. ધાર્મિક પરંપરાઓ તેને 'રામ સેતુ' તરીકે પૂજે છે, જ્યારે આધુનિક ભૂગોળમાં તેને 'આદમનો પુલ' કહેવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મગ્રંથો મુજબ, આ એ જ પવિત્ર માર્ગ છે જેને ભગવાન શ્રી રામની વાનર સેનાએ માતા સીતાને લંકાથી મુક્ત કરાવવા માટે સમુદ્ર પર બનાવ્યો હતો. પરંતુ, આ માળખાને લઈને ધર્મ, ઇતિહાસ અને વિજ્ઞાન વચ્ચે હંમેશાં ચર્ચા થતી રહી છે કે શું આ માનવસર્જિત પુલ હતો કે કુદરતી રચના?
રામ સેતુના નિર્માણમાં નાની ખિસકોલીનું પણ સમર્પણ
વાલ્મીકિ રામાયણ અનુસાર, જ્યારે ભગવાન રામની સેના સમુદ્ર કિનારે પહોંચી ત્યારે વિશ્વકર્માના પુત્ર અને બાંધકામ કળામાં નિષ્ણાત એવા 'નલ' નામના સેનાપતિના નેતૃત્વમાં વાનર સેનાએ સમુદ્ર પર પુલ બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. મોટા પથ્થરો અને વૃક્ષો એકત્રિત કરીને માત્ર પાંચ દિવસમાં જ આ વિશાળ પુલનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હોવાનું વર્ણન મળે છે. આ સાથે પથ્થરો પર "રામ" નામ લખીને પાણીમાં તરતા રાખવાની લોકવાયકા પણ ભારે આસ્થાનું પ્રતિક છે. આ ઉપરાંત, રામ સેતુના નિર્માણમાં નાની ખિસકોલીનું સમર્પણ અને ભગવાન રામ દ્વારા તેના પર પ્રેમથી હાથ ફેરવવાની કથા પણ અપરંપાર ભક્તિભાવ દર્શાવે છે. જોકે, આધુનિક વિજ્ઞાન આ ધાર્મિક ચમત્કારોને સીધા પ્રમાણિત કરતું નથી, તેથી શ્રદ્ધા અને વિજ્ઞાનને અલગ સંદર્ભમાં જોવું યોગ્ય ગણાય છે.
