- અગ્નિ પુરાણના 16મા અધ્યાયમાં કલ્કિ અવતારનો ઉલ્લેખ
- ધનુષ અને બાણ ધરાવનાર ઘોડેસવાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે
- ભગવાન કલ્કિના ઘોડાનું નામ દેવદત્ત તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ઉત્તર પ્રદેશના સંભલ જિલ્લામાં શ્રી કલ્કિ ધામ મંદિરનો શિલાન્યાસ કર્યો. આ મંદિરનું નિર્માણ શ્રી કલ્કિ ધામ નિર્માણ ટ્રસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેના પ્રમુખ આચાર્ય પ્રમોદ કૃષ્ણમ છે. મંત્રોના જાપ બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કલ્કી ધામ મંદિરનું ભૂમિપૂજન કર્યું હતું. સંભલમાં બનવા જઈ રહેલા આ મંદિરને ખૂબ જ અનોખું અને ખાસ માનવામાં આવે છે.
શ્રી કલ્કિ ધામ મંદિર સંકુલ પાંચ એકરમાં પૂર્ણ થશે, જેને 5 વર્ષ લાગશે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ મંદિરમાં ભગવાન વિષ્ણુના 10 અવતાર માટે અલગ-અલગ ગર્ભગૃહ હશે. ચાલો જાણીએ કોણ છે ભગવાન કલ્કી, જેમના મંદિરનો આજે પીએમ મોદીના હસ્તે શિલાન્યાસ થયો હતો.
કલ્કિ મંદિરની વિશેષતાઓ
રાજસ્થાનના ભરતપુર જિલ્લામાં સ્થિત બંશી પહાડપુરના ગુલાબી પથ્થરોથી આ મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. ગુજરાતનું સોમનાથ મંદિર અને અયોધ્યા રામ મંદિર પણ અહીંના પથ્થરોથી બનેલું છે. મંદિર 11 ફૂટ ઊંચા પ્લેટફોર્મ પર બનાવવામાં આવશે, તેના શિખરની ઊંચાઈ 108 ફૂટ હશે. મંદિરમાં 68 મંદિરોની સ્થાપના કરવામાં આવશે, જ્યારે ક્યાંય સ્ટીલ કે લોખંડનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં. કલ્કિ ધામમાં ભગવાન કલ્કિની નવી મૂર્તિની સ્થાપના કરવામાં આવશે, જ્યારે જૂનુ કલ્કિપીઠ યથાવત રહેશે.
ભગવાન કલ્કિ કોણ છે?
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, જ્યારે કળિયુગમાં પાપ તેની ચરમસીમા પર હશે, ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુનો 10મો અવતાર કલ્કિ દુષ્ટોનો નાશ કરવા માટે અવતાર લેશે. અગ્નિ પુરાણના 16મા અધ્યાયમાં કલ્કિ અવતારને ધનુષ અને બાણ ધરાવનાર ઘોડેસવાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. જેમાં ભગવાન કલ્કિના ઘોડાનું નામ દેવદત્ત તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, કળિયુગ 432000 વર્ષનો છે, જેનો પ્રથમ તબક્કો હાલમાં ચાલી રહ્યો છે. જ્યારે કળિયુગનો અંતિમ તબક્કો શરૂ થશે, ત્યારે કલ્કિ અવતાર લેશે. આ રીતે, સંભલનું કલ્કિ ધામ વિશ્વનું પ્રથમ ધાર્મિક સ્થળ હશે, જ્યાં ભગવાનની મૂર્તિ તેમના જન્મ પહેલા જ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
ભગવાન વિષ્ણુના 10 અવતાર
1. મત્સ્ય
મત્સ્ય અવતાર એ ભગવાન વિષ્ણુનો પ્રથમ અવતાર છે. આ અવતારમાં વિષ્ણુ માછલીના રૂપમાં દેખાયા હતા. માન્યતા અનુસાર, એક રાક્ષસે વેદ ચોરી લીધા અને સમુદ્રના ઊંડાણમાં સંતાડી દીધા, ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુએ મત્સ્યનો અવતાર લીધો અને વેદોને શોધીને પુનઃસ્થાપિત કર્યા.
2. કુર્મ
કુર્મ અવતારને 'કચ્છા અવતાર' પણ કહેવામાં આવે છે. જેમાં ભગવાન વિષ્ણુ કાચબાના રૂપમાં પ્રગટ થયા હતા. કુર્મ અવતારમાં શ્રી હરિએ ક્ષીરસાગરના સમુદ્ર મંથન વખતે મંદાર પર્વતને પોતાના કવચ પર મૂકીને સંભાળ્યો હતો.
3. વરાહ
હિન્દુ શાસ્ત્રો અનુસાર ભગવાન વિષ્ણુના દસ અવતારોમાં વરાહ અવતાર એ ત્રીજો અવતાર છે. આ અવતારમાં ભગવાને વરાહનું રૂપ ધારણ કરી રાક્ષસ હિરણ્યાક્ષનો વધ કર્યો.
4. નૃસિંહ
શાસ્ત્રો અનુસાર નરસિંહ ભગવાન (નૃસિંહ) વિષ્ણુનો ચોથો અવતાર છે. આમાં ભગવાનને સિંહનો ચહેરો અને મનુષ્યનું શરીર હતું. નૃસિંહ અવતારમાં, તેમણે તેમના ભક્ત પ્રહલાદના પિતા, રાક્ષસ હિરણ્યકશ્યપને હણ્યા હતા.
5. વામન
વામન ભગવાન વિષ્ણુનો પાંચમો અવતાર છે. આમાં ભગવાન બ્રાહ્મણ બાળકના રૂપમાં પૃથ્વી પર આવ્યા હતા અને પ્રહલાદના પૌત્ર રાજા બલિ પાસેથી ત્રણ એકર જમીન દાનમાં માંગી હતી.
6. પરશુરામ
દશાવતારોમાં તે છઠ્ઠો અવતાર હતો. તેઓ શિવના પરમ ભક્ત હતા. તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન શંકરે તેમને પરશુ શસ્ત્ર આપ્યું.
7. શ્રીરામ
મર્યાદા પુરુષોત્તમ ભગવાન શ્રી રામ છે, જે ભગવાન વિષ્ણુના દસ અવતારોમાંના એક છે. રામચરિતમાનસ અને રામાયણ બંનેમાં શ્રી રામનો ઉલ્લેખ છે.
8. શ્રી કૃષ્ણ
શ્રી કૃષ્ણ પણ વિષ્ણુના અવતાર હતા. ભાગવત ગ્રંથમાં ભગવાન કૃષ્ણના કાર્યોની કથાઓ છે. તેમના ઘણા નામ છે જેમ કે ગોપાલ, ગોવિંદ, દેવકી નંદન, વાસુદેવ, મોહન, માખન ચોર, મુરારી. ઉપરાંત, તેમણે યુદ્ધ પહેલા અર્જુનને ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો હતો.
9. ભગવાન બુદ્ધ
બુદ્ધ પણ ભગવાન વિષ્ણુના દશાવતારોમાંના એક છે. તેમને ગૌતમ બુદ્ધ, મહાત્મા બુદ્ધ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમને બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક માનવામાં આવે છે.
10 કલ્કિ
અગ્નિ પુરાણના 16મા અધ્યાયમાં કલ્કિ અવતારને ધનુષ અને બાણ ધરાવનાર ઘોડેસવાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. જેમાં ભગવાન કલ્કિના ઘોડાનું નામ દેવદત્ત તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
