હિંદુ ધર્મમાં છઠનો તહેવાર દર વર્ષે કારતક માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ શરૂ થાય છે અને ચાર દિવસ સુધી ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારમાં ખાસ કરીને સૂર્ય ભગવાન અને ષષ્ઠી માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. તેની શરૂઆત નહાય-ખાયથી થાય છે અને સાંજે ભગવાન સૂર્યને અર્ધ્ય અર્પણ કરવામાં આવે છે અને ચોથા દિવસે સૂર્યને અર્ધ્ય અર્પણ કરીને છઠ પૂજાનું સમાપન થાય છે. તમામ નિયમોનું પાલન કર્યા બાદ ઉપવાસ તોડવામાં આવે છે. આ એક ખૂબ જ પવિત્ર સમય છે જ્યારે ભક્તો સૂર્ય ભગવાન અને છઠ્ઠી મૈયાના આશીર્વાદ માંગે છે.
ચાર દિવસનો ઉત્સવ
આ વર્ષે છઠ પૂજા મંગળવાર, 05 નવેમ્બર, થી શરૂ થઈને શુક્રવાર, 8 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ ઉગતા સૂર્યને અર્ધ્ય આપીને સમાપ્ત થશે. એક ધાર્મિક માન્યતા છે કે જે કોઈ છઠ પૂજાનું વ્રત રાખે છે તેને સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. ચાર દિવસ સુધી ચાલનારા આ ઉત્સવનો અંતિમ દિવસ ખૂબ જ વિશેષ માનવામાં આવે છે, આ દિવસે પારણા કરવામાં આવે છે ત્યારે આવો જાણીએ કેવી રીતે પારણા કરવા અને તેની સાચી વિધિ શું છે.
છઠ વ્રત પારણા વિધિ
જ્યારે તમે ચાર દિવસીય છઠ પર્વની ઉજવણી કરો છો, ત્યારે ધ્યાનમાં રાખો કે સૂર્ય ભગવાનને અર્ઘ્ય ચઢાવવાની સાથે સાથે ઘાટની પૂજાનું પણ ઘણું મહત્વ છે. આ સાથે વડીલોના આશીર્વાદ લો અને છઠ્ઠી માતાને ચઢાવવામાં આવેલ પ્રસાદ દરેકને વહેંચો.
છઠ પૂજાનો ઉપવાસ તોડતી વખતે ધ્યાન રાખો કે તમારે મસાલેદાર ખોરાક ન ખાવો જોઈએ. તેના બદલે, પૂજામાં આપવામાં આવતા પ્રસાદ જેમ કે થેકુઆ, મીઠાઈ વગેરે ખાઇને ઉપવાસ તોડો. આ સિવાય તમે ચા પીને પણ ઉપવાસ તોડી શકો છો.
છઠ વ્રત તોડવાનો યોગ્ય સમય
ઉગતિ તિથિ અનુસાર, છઠ પૂજાનો તહેવાર 7 નવેમ્બર, ગુરુવારે જ ઉજવવામાં આવશે. 7 નવેમ્બરે સાંજે અર્ધ્ય આપવામાં આવશે અને 8 નવેમ્બરે સવારે અર્ઘ્ય આપવામાં આવશે અને આ દિવસે સૂર્યોદય સવારે 6.38 કલાકે થશે. સૂર્યોદય પછી ઉપવાસ તોડી શકાય છે.
પારણા કેવી રીતે કરશો ?
- પારણા માટે યોગ્ય સમય સૂર્યોદયનો સમય છે. પારણા કરતા પહેલા સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો.
- પૂજા સ્થાનને સાફ કરો અને દીવો પ્રગટાવો. પારણા માટે પ્રસાદ તૈયાર કરો.
- પ્રસાદમાં સામાન્ય રીતે થેકુઆ, ફળો, દૂધ, દહીં વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
- ભગવાન સૂર્ય અને છઠ્ઠી મૈયાની પૂજા કરો અને ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપો.
- પૂજા કર્યા પછી પ્રસાદને લોકોમાં વહેંચો અને પોતે પણ ખાઓ.
- પૂજા દરમિયાન જરૂરતમંદોને દાન અવશ્ય કરો.
- પારણા સમયે પવિત્રતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન રાખો.
- પારણા દરમિયાન સાત્વિક આહાર લેવો.
- મંદિરમાં જઈને ભગવાનના આશીર્વાદ લો.
છઠ પૂજાનું મહત્વ
છઠ પૂજા એ સૂર્ય ભગવાન અને છઠ્ઠી મૈયાની પૂજાનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે. આ તહેવાર પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો એક માર્ગ છે. છઠ પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે અને સ્વાસ્થ્ય પણ સારું રહે છે. તેનાથી જીવનમાં સમસ્યાઓનો અંત આવે છે અને સુખની પ્રાપ્તિ થાય છે.
