ભારતીય રૂપિયો સવંત 2082ના અંતે ડોલર સામે 93.92ના સ્તરે બંધ થયો હતો. આ છેલ્લા છ મહિનાનું સૌથી મજબૂત સ્તર છે. 20 મેના રોજ રૂપિયો ઘટીને 96.82ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો હતો. ત્યાંથી તેણે સારી રિકવરી નોંધાવી છે. જોકે, આખા સવંત વર્ષ દરમિયાન રૂપિયો 6.8 ટકા નબળો પડ્યો હતો. અગાઉના સવંત વર્ષમાં તેમાં 4.6 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો.
રૂપિયો 92ના સ્તર સુધી મજબૂત થઈ શકે
હવે ચલણ બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે રૂપિયો ડોલર સામે 92થી 93.50ના સ્તર સુધી મજબૂત થઈ શકે છે. કોટક સિક્યોરિટીઝના ચલણ અને કોમોડિટી રિસર્ચ વિભાગના વડા અનિંદ્ય બેનર્જીના મતે, માર્ચ સુધીમાં રૂપિયો 92ના સ્તરે પહોંચી શકે છે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધે અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી વધે તો આ શક્યતા પર અસર પડી શકે છે. મેકલાઈ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના ડેપ્યુટી સીઈઓ રિતેશ ભંસાલીને પણ રૂપિયો 93.50 સુધી મજબૂત થવાની આશા છે. જોકે, તેમના મતે આ મજબૂતી લાંબા સમય સુધી ટકી રહે તે જરૂરી નથી. તેમણે ભારતીય રિઝર્વ બેંકની આશરે 240 અબજ ડોલરની શોર્ટ ફોરવર્ડ પોઝિશનને રૂપિયાની મજબૂતી માટે મોટો પડકાર ગણાવ્યો છે.
વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદીથી રૂપિયાને ટેકો
રૂપિયાની મજબૂતી પાછળ વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી પણ મહત્વનું કારણ છે. છેલ્લા 15 ટ્રેડિંગ સેશનમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાં 7.4 અબજ ડોલરના શેર ખરીદ્યા છે. અગાઉ ઘણા મહિનાઓ સુધી સતત વેચવાલી કર્યા બાદ વિદેશી રોકાણકારો ફરી ભારતીય બજારમાં ખરીદી કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડાથી ભારતના આયાત ખર્ચ અને ડોલરની માંગ પરનું દબાણ ઓછું થયું છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટું પ્રમાણ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત દ્વારા પૂરું કરે છે. તેથી તેલના ભાવ ઘટે ત્યારે રૂપિયાને પણ રાહત મળે છે.
RBIના પગલાં અને આગળના જોખમ
સવંત 2082 દરમિયાન રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે RBIએ અનેક પગલાં લીધાં હતાં. બેંકોની ડોલર સંબંધિત ખુલ્લી પોઝિશન પર મર્યાદા મૂકવાથી લઈને વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટેના ઉપાયો સુધીનાં પગલાં લેવામાં આવ્યાં હતાં. ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં સરકારી ઓઇલ કંપનીઓ માટે ડોલર ખરીદવાની ખાસ વ્યવસ્થા પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આગળ રૂપિયાની દિશા નક્કી કરવામાં પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી મહત્વની રહેશે. નિષ્ણાતોના મતે, રૂપિયાની મજબૂતી જળવાઈ રહે તે માટે વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ ચાલુ રહેવો અને તેલના ભાવ નીચા રહેવા જરૂરી છે. RBIએ પોતાની ડોલર સંબંધિત જવાબદારીઓનું સંચાલન પણ સાવચેતીથી કરવું પડશે.
આ પણ વાંચો: RBI New Rule: 31 ડિસેમ્બર પછી જૂની ચેકબુક નકામી થઇ જશે? RBIએ વાયરલ દાવાની ખોલી પોલ!