નોકરી દરમિયાન કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ પછી આર્થિક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે તેમના પગારનો અમુક હિસ્સો 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ' (EPF)માં જમા કરાવે છે. હાલમાં, મોટાભાગના કર્મચારીઓ પાસે નિવૃત્તિ સમયે તેમનું સમગ્ર જમા થયેલું PF ભંડોળ એકસાથે ઉપાડી લેવાનો વિકલ્પ હોય છે. જોકે, 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન' (EPFO) હવે આ વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. EPFO એક એવી સુવિધા પર વિચાર કરી રહ્યું છે જેના દ્વારા કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ પછી તેમના PF ખાતામાંથી તબક્કાવાર રકમ ઉપાડી શકશે. આ પ્રસ્તાવને 'સિસ્ટમેટિક વિડ્રોઅલ પ્લાન' (SWP) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જો આ પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય છે, તો કર્મચારીનું ભંડોળ નિવૃત્તિ પછી પણ PF ખાતામાં રોકાયેલું રહેશે અને તેના પર વ્યાજ મળતું રહેશે.
EPFO શું આયોજન કરી રહ્યું છે?
એક અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી વાકેફ સરકારી સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો છે કે EPFO સભ્યોને નિવૃત્તિ સમયે તેમનું જમા થયેલું ભંડોળ ઉપાડવા માટે વધારાના વિકલ્પો આપી શકે છે. વર્તમાન નિયમો હેઠળ, 55 કે તેથી વધુ વર્ષની વયે નિવૃત્ત થતા સભ્યો તેમનું સમગ્ર (100%) જમા થયેલું EPF બેલેન્સ એકસાથે ઉપાડી શકે છે. બીજી તરફ, 'એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ' (EPS) હેઠળ સંપૂર્ણ માસિક પેન્શન મેળવવા માટેની પાત્રતા 58 વર્ષની વયથી શરૂ થાય છે. જો કોઈ સભ્ય 55 વર્ષની વય પહેલાં નિવૃત્ત થાય, તો તેઓ 'ફોર્મ 31' ભરીને તેમના EPF બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ તરત જ ઉપાડી શકે છે. બાકીના 25% રકમ ત્યારે જ 'ફાઈનલ સેટલમેન્ટ' (અંતિમ પતાવટ) તરીકે ઉપાડી શકાય છે. જ્યારે સંબંધિત વ્યક્તિ સતત 12 મહિના સુધી બેરોજગાર રહી હોય.
આજે બેઠક યોજાશે
મળતી માહિતી અનુસાર સરકાર સભ્યોને નાણાં ઉપાડવા માટે "વધુ વિકલ્પો" આપવા માંગે છે, જેથી તેઓ તેમની ચોક્કસ જરૂરિયાતો મુજબ તેમના નિવૃત્તિ ભંડોળનું સંચાલન કરી શકે. હાલના તબક્કે આ વિકલ્પોનું ચોક્કસ સ્વરૂપ શું હશે તે સ્પષ્ટ નથી. આ બાબતે ચર્ચા કરવા માટે 19 નવેમ્બરના રોજ EPFOના 'સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ' (CBT)ની બેઠક યોજાનાર છે. CBT એ EPFOની સર્વોચ્ચ વૈધાનિક નિર્ણય લેનારી સંસ્થા છે. કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રીની અધ્યક્ષતામાં કાર્યરત આ સમિતિમાં સરકાર, નોકરીદાતાઓ અને કર્મચારીઓના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સમિતિ EPF નીતિ, ભંડોળ અને વ્યાજ દરોના સંચાલન માટે જવાબદાર છે.
ચર્ચા માટેના અન્ય સંભવિત વિષયો
આ ઉપરાંત, EPFO 'એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ' (EPS) હેઠળ લઘુત્તમ માસિક પેન્શનને ₹1000 થી વધારીને ₹3000 કરવા અંગે ચર્ચા કરી શકે છે. EPS એ ભારતની એક નિવૃત્તિ યોજના છે, જેનું સંચાલન 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન' (EPFO) દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે સંગઠિત ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ પછી પેન્શન પૂરું પાડે છે, જેથી નિવૃત્તિ બાદ પણ તેમને નિયમિત આવક મળતી રહે. EPS માટેનું ભંડોળ, નોકરીદાતા દ્વારા EPFમાં કરવામાં આવતા યોગદાનના એક હિસ્સામાંથી મેળવવામાં આવે છે.
EPSમાં 8.33% યોગદાન
'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ' (EPF)માં નોકરીદાતા દ્વારા કરવામાં આવતા ૧૨% યોગદાનમાંથી, 8.33% હિસ્સો 'એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ' (EPS) માટે ફાળવવામાં આવે છે, જ્યારે બાકીના 3.67 % EPFમાં જમા કરવામાં આવે છે. EPS હેઠળ, કેન્દ્ર સરકાર લઘુત્તમ પેન્શન યોજનાના ભાગરૂપે 'ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ' (સહાયક અનુદાન) આપે છે (જે સપ્ટેમ્બર 2014 થી અમલમાં છે). જ્યારે કોઈ સભ્યનું વાસ્તવિક ગણતરી કરેલું પેન્શન ₹1000 થી ઓછું હોય, ત્યારે આ સહાય આપવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ₹1000 ના લઘુત્તમ પેન્શન અને સભ્યની વાસ્તવિક પેન્શન રકમ વચ્ચેનો તફાવત સરકાર દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: Ahmedabad: ગુજરાતમાં દવાઓની ગુણવત્તા સામે સવાલ, બે વર્ષમાં 290 દવાઓના નમૂના ફેઇલ