આપણા દિવસની શરૂઆત માત્ર સૂર્યના કિરણોથી જ નહીં, પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા ભાવો સાથે પણ થાય છે, જે સીધી રીતે સામાન્ય માણસના બજેટને પ્રભાવિત કરે છે. દરરોજ સવારે 6 વાગ્યે દેશની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ઈંધણના નવા દરો જાહેર કરે છે. આ દરો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો અને ડોલર સામે રૂપિયાના મૂલ્યમાં થતી વધ-ઘટના આધારે નક્કી થાય છે. ઓફિસે જતા કર્મચારીથી લઈને શાકભાજીના વેપારી સુધી, આ ફેરફાર દરેકના જીવનને સ્પર્શે છે.
આજે શું છે પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવ
આવી સ્થિતિમાં, દરરોજના ભાવોથી અપડેટ રહેવું એ માત્ર માહિતી મેળવવા પૂરતું નહીં, પણ નાણાકીય આયોજન માટે પણ સ્માર્ટ નિર્ણય છે. સરકારની આ દૈનિક પ્રાઇસિંગ સિસ્ટમ ગ્રાહકો સુધી સાચી અને પારદર્શક માહિતી પહોંચાડવાનું કામ કરે છે.
| શહેર | પેટ્રોલ (રૂપિયા/લીટર) | ડીઝલ (રૂપિયા/લીટર) |
| નવી દિલ્હી | 102.12 | 95.20 |
| મુંબઈ | 111.18 | 97.83 |
| કોલકાતા | 113.47 | 99.82 |
| ચેન્નઈ | 107.77 | 99.55 |
| બેંગલુરુ | 110.93 | 98.80 |
| હૈદરાબાદ | 115.69 | 103.82 |
છેલ્લા બે વર્ષથી કિંમતો સ્થિર રહેવાનું કારણ શું?
મે 2022 માં કેન્દ્ર સરકાર અને ત્યારબાદ વિવિધ રાજ્ય સરકારો દ્વારા ટેક્સ (એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને વેટ) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. આ રાહત બાદથી જ દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ મોટાભાગે નિયંત્રણમાં અને સ્થિર જોવા મળી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવોમાં ઉતાર-ચઢાવ આવવા છતાં, ભારતીય બજારમાં ગ્રાહકોને કિંમતોની સ્થિરતાનો મોટો ફાયદો મળ્યો છે.
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં આજના ભાવ (26 મે, 2026)
| શહેર | પેટ્રોલ (₹/લિટર) | ડીઝલ (₹/લિટર) |
| અમદાવાદ | ₹101.78 | ₹97.90 |
| રાજકોટ | ₹101.57 | ₹97.71 |
| સુરત | ₹101.63 | ₹97.77 |
વડોદરા | ₹101.46 | ₹97.57 |
| ગાંધીનગર | ₹102.28 | ₹98.40 |
કયા પરિબળોના આધારે નક્કી થાય છે ઈંધણના ભાવ?
પેટ્રોલ અને ડીઝલના અંતિમ છૂટક ભાવ (Retail Price) પાછળ મુખ્ય પાંચ પરિબળો કામ કરે છે:
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત: આપણે જે ઈંધણ વાપરીએ છીએ તેનો મુખ્ય સ્ત્રોત કાચું તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) છે. વૈશ્વિક બજારમાં જ્યારે પણ ક્રૂડના ભાવ વધે કે ઘટે, તેની સીધી અસર ભારતીય ઓઈલ કંપનીઓના ખર્ચ પર થાય છે.
ડોલર સામે રૂપિયાનું મૂલ્ય: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ વિદેશથી આયાત કરે છે અને તેની ચૂકવણી અમેરિકી ડોલરમાં થાય છે. જો ડોલર મજબૂત થાય અને રૂપિયો નબળો પડે, તો આયાત મોંઘી બને છે અને ઈંધણના ભાવ વધે છે.
સરકારી ટેક્સ માળખું: પેટ્રોલ-ડીઝલની મૂળ કિંમત પર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા વેટ (VAT) વસૂલવામાં આવે છે. આ ટેક્સ કુલ કિંમતનો એક બહુ મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. દરેક રાજ્યમાં વેટનો દર અલગ હોવાથી શહેરો પ્રમાણે ભાવોમાં તફાવત જોવા મળે છે.
રિફાઇનિંગ પ્રક્રિયાનો ખર્ચ: અશુદ્ધ ક્રૂડ ઓઈલને વાપરી શકાય તેવા પેટ્રોલ કે ડીઝલમાં બદલવા માટે રિફાઇનરીઓમાં પ્રોસેસ કરવું પડે છે. આ પ્રોસેસિંગ કોસ્ટ (શુદ્ધિકરણનો ખર્ચ) પણ તેલની ગુણવત્તા અને રિફાઇનરીની ક્ષમતાના આધારે અંતિમ ભાવમાં ઉમેરાય છે.
માંગ અને પુરવઠાનું સંતુલન: બજારના નિયમ મુજબ જો ઈંધણની માંગ સપ્લાય કરતા વધી જાય, તો ભાવમાં ઉછાળો આવે છે. સામાન્ય રીતે તહેવારોની સીઝન, લગ્નગાળો કે ઉનાળા-શિયાળાની ઋતુમાં જ્યારે ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ટ્રાવેલિંગ વધે છે, ત્યારે ઈંધણની વપરાશ અને કિંમતો પર તેની અસર જોવા મળે છે.
આ પણ વાંચો- Petrol Diesel Price Today: પેટ્રોલ 115 તો ડીઝલ 104 રૂપિયે, જાણો આજે ભાવમાં શું છે ફેરફાર ?