આજે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100ની નીચે આવી ગયા છે. દરમિયાન, ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ જાહેર કર્યા છે. આજની તારીખ, 23 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, દિલ્હીથી લઈને પટના સુધીના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધઘટ હોવા છતાં, દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ મે મહિનાથી સ્થિર રહ્યા છે. આ અહેવાલમાં, આપણે જાણીશું કે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ કેમ ઘટ્યા અને ક્રૂડના ખર્ચમાં ઘટાડો થવા છતાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ કેમ ઘટ્યા નહીં.

23 સપ્ટેમ્બરે શું છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ 

સૌ પ્રથમ, ચાલો આજના ભાવ પર નજર કરીએ. 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ, દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹102.12 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹95.20 પ્રતિ લિટર છે. ભારતમાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ પોર્ટ બ્લેરમાં ₹88.66 પ્રતિ લિટરના ભાવે મળે છે, જ્યારે ત્યાં ડીઝલનો ભાવ ₹84.56 પ્રતિ લિટર છે. બીજી તરફ, સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ આંધ્રપ્રદેશના ચિત્તૂરમાં ₹118.34 પ્રતિ લિટરના ભાવે મળે છે.

ચિત્તૂરમાં ડીઝલનો ભાવ ₹106.06 પ્રતિ લિટર છે. દિલ્હીની સરખામણીમાં, ચિત્તૂરમાં પેટ્રોલ ₹16.22 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹10.86 પ્રતિ લિટર વધુ મોંઘું છે. જ્યારે પોર્ટ બ્લેરમાં પેટ્રોલ ₹13.46 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹10.64 પ્રતિ લિટર સસ્તું છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ કેમ ઘટ્યા?

બ્લૂમબર્ગના જણાવ્યા અનુસાર, ક્રૂડના ભાવમાં ઘટાડો થવાનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષના અંતની વધતી જતી આશાઓ છે. અમેરિકાએ ઈરાન સાથેના સંઘર્ષને ઉકેલવા માટેની વાતચીતમાં પ્રગતિ થયાની માહિતી આપી છે. આ ઉપરાંત, સાઉદી અરેબિયાએ એક મહત્વપૂર્ણ પાઈપલાઈન ફરી શરૂ કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે.

આ બુધવારે સવારે 6:00 વાગ્યે, બ્રેન્ટ ક્રૂડ $98.87 પ્રતિ બેરલના ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું, જેમાં $0.38નો ઘટાડો નોંધાયો હતો. દરમિયાન, WTI ક્રૂડ 68 સેન્ટ ઘટીને $89.84 પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયું હતું. અગાઉ, મંગળવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ $99.25 પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયું હતું, જ્યારે WTI (જે અમેરિકન ક્રૂડ ઓઈલ માટેનું બેન્ચમાર્ક છે) પણ $90 પ્રતિ બેરલની નીચે આવી ગયું હતું. તે પહેલાં, છેલ્લા પાંચ દિવસમાં તેમાં લગભગ 10%નો ઘટાડો થયો હતો. સાઉદી અરેબિયા શું ઈચ્છે છે?

સાઉદી અરેબિયા આગામી થોડા દિવસોમાં તેની મહત્વપૂર્ણ 'ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન' દ્વારા તેલની નિકાસ ફરી શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. આનાથી રિયાધ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) નો ઉપયોગ કર્યા વિના તેલનું પરિવહન કરી શકશે. આ પાઈપલાઈનની દૈનિક ક્ષમતા 7 મિલિયન બેરલ છે, પરંતુ આ મહિનાની શરૂઆતમાં થયેલા હુમલાઓ દરમિયાન તેને નુકસાન થયું હતું.

કાચા તેલના ભાવ ઘટવા છતાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ કેમ ન ઘટ્યા?

અત્યારે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, જ્યારે કાચા તેલના ભાવ ઘટ્યા ત્યારે ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો કેમ ન થયો? એ નોંધવું જરૂરી છે કે બ્રેન્ટ ક્રૂડ અથવા WTI ના વર્તમાન દરો નવેમ્બર મહિનાની ડિલિવરી માટે લાગુ પડે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો આજના ભાવે કોઈ સોદો થાય, તો તેની વાસ્તવિક ડિલિવરી નવેમ્બરમાં થશે. પરિણામે, હાલમાં ભારત આવી રહેલું કાચું તેલ બે મહિના પહેલાના ભાવે ખરીદવામાં આવ્યું હતું.

કોઈપણ સંજોગોમાં, કાચા તેલના ભાવમાં થતી વધઘટની અસર દરેક દેશમાં અલગ-અલગ હોય છે. તે એ બાબત પર નિર્ભર કરે છે કે કોઈ ચોક્કસ દેશમાં ઈંધણના ભાવ બજાર દ્વારા નક્કી થાય છે કે સરકાર દ્વારા. નિષ્ણાતો આને "પાસ-થ્રુ ઈફેક્ટ" (pass-through effect) તરીકે ઓળખાવે છે  જેનો મૂળભૂત અર્થ એ છે કે કાચા તેલના ભાવમાં થતા ફેરફારો છૂટક પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કયા અંશે પ્રતિબિંબિત થાય છે.

જે દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સંપૂર્ણપણે બજાર આધારિત હોય છે, ત્યાં કાચા તેલના ભાવમાં થતા ફેરફારોની અસર ખૂબ જ ઝડપથી જોવા મળે છે. તેની અસર પ્રથમ સપ્તાહમાં જ દેખાવા લાગે છે અને સૌથી નોંધપાત્ર અસર બીજા સપ્તાહમાં જોવા મળે છે. ત્રીજા અને ચોથા સપ્તાહ સુધીમાં, નવા ભાવ સંપૂર્ણપણે અમલમાં આવી જાય છે.

રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા અંગે ભારત પર લાગશે ટેક્સ ? 

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા પર નવા પ્રતિબંધોના કાયદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે હેઠળ રશિયા પાસેથી તેલ અને ગેસ ખરીદતા દેશો પર 100% સુધીનો ટેરિફ લાદવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી ભારત અને ચીન જેવા દેશો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

દેશના મોટા શહેરોમાં શું છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ (ગુડ રિટર્ન્સ અનુસાર 23 સપ્ટેમ્બરે) 

શહેર પેટ્રોલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) ડીઝલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર)
દિલ્હી ₹102.12 ₹95.20
મુંબઈ ₹111.31 ₹97.97 
કોલકાતા ₹113.51 ₹99.82  
ચેન્નાઈ ₹107.78 ₹99.56
પટના ₹113.35 ₹99.36

ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના અંદાજિત દરો(ગુડ રિટર્ન્સ અનુસાર 23 સપ્ટેમ્બરે ) 

શહેર પેટ્રોલ/પ્રતિ લીટર ડીઝલ/ પ્રતિ લીટર 
અમદાવાદ ₹101.83 ₹98.27 
ગાંધીનગર ₹102.04 ₹98.15 
રાજકોટ ₹101.57 ₹97.71
સુરત ₹101.82 ₹97.95 
વડોદરા ₹101.46 ₹97.57

આ પણ વાંચો TRAI new Rules for Telecom Companies: મોબાઇલ યુઝર્સ માટે મોટી ખુશખબર! ડેટા વગર પણ મળશે સસ્તું રિચાર્જ