Railway UPS: યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ એટલે કે UPSને લઈને કેન્દ્ર સરકારે બુધવારે રેલવે કર્મચારીઓ માટે નોટિફિકેશન જાહેર કર્યું છે. તેમાં પેન્શનના વિકલ્પોને લઈને તમામ ગાઈડલાઈન સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. નવા નિયમો મુજબ, ઓછામાં ઓછા 25 વર્ષની ક્વોલિફાઇંગ સર્વિસ પૂરી કરનારા રેલવે કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ પહેલાંના છેલ્લા 12 મહિનાના સરેરાશ બેઝિક પગારના 50% જેટલી એશ્યોર્ડ પેન્શન મળશે. NPS હેઠળ આવતા હાલના કર્મચારીઓને UPSમાં સ્વિચ કરવા માટે એક વખતનો વિકલ્પ પણ મળશે.

VRS લેનારા કર્મચારીઓ માટે પણ નિયમ સ્પષ્ટ

નવી ગાઈડલાઈનમાં VRS લેનારા કર્મચારીઓ માટે પણ પેન્શન અંગેની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. જો કોઈ કર્મચારી જરૂરી સર્વિસ પૂરી કર્યા બાદ સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ લે છે, તો તે પણ એશ્યોર્ડ પેન્શનનો હકદાર રહેશે. 10 વર્ષની સર્વિસ પૂરી કરનારને ઓછામાં ઓછી ₹10,000 પેન્શન મળશે, જ્યારે 25 વર્ષની સર્વિસ પૂરી કરનારને સંપૂર્ણ પેન્શન મળી શકે છે. કર્મચારીના મૃત્યુની સ્થિતિમાં પરિવારને 60% ફેમિલી પેન્શન અને મોંઘવારી રાહતનો લાભ મળશે. કેન્દ્ર સરકારે 1 એપ્રિલ 2025થી NPS હેઠળ UPS સ્કીમ શરૂ કરી હતી. હવે કેન્દ્ર સરકારના અન્ય વિભાગોની જેમ રેલવેએ પણ પોતાના કર્મચારીઓ માટે UPS લાગુ કરી છે.

કયા રેલવે કર્મચારીઓ UPS હેઠળ આવશે?

UPSમાં એવા રેલવે કર્મચારીઓ સામેલ થશે જેમની નિમણૂક 1 જાન્યુઆરી 2004 અથવા ત્યાર બાદ થઈ હોય અને તેઓ NPS હેઠળ આવતા હોય. નોટિફિકેશન મુજબ, કેઝ્યુઅલ અથવા દૈનિક વેતનના કર્મચારીઓ, કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓ અને અન્ય પેન્શન સ્કીમ હેઠળ આવતા કેટલીક કેટેગરીના કર્મચારીઓ UPSમાં સામેલ થઈ શકશે નહીં.

કર્મચારી અને રેલવે કેટલું યોગદાન આપશે?

UPS હેઠળ રેલવે કર્મચારીએ દર મહિને પોતાના બેઝિક પગાર અને DAના 10% રકમ પોતાના પર્સનલ UPS અકાઉન્ટમાં જમા કરાવવાની રહેશે. કર્મચારી પ્રોબેશન પર હોય અથવા કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારના કોઈ વિભાગમાં ડેપ્યુટેશન પર હોય, તો પણ તેનું યોગદાન ચાલુ રહેશે. રેલવે પણ કર્મચારીના બેઝિક પે અને DAના 10% જેટલી રકમ UPS કોર્પસમાં જમા કરશે. PFRDAના નિયમ મુજબ, સરકાર બેઝિક પે + DAના લગભગ 8.5% જેટલી રકમ પૂલ કોર્પસમાં પણ જમા કરે છે. આ પૂલ કોર્પસમાંથી નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીઓને ગેરંટીડ પેન્શન આપવામાં આવે છે.

UPS હેઠળ કેટલી પેન્શન મળશે?

નોટિફિકેશન મુજબ, 25 વર્ષની સર્વિસ પૂરી કરનાર કર્મચારીને સંપૂર્ણ ગેરંટીડ પેન્શન મળશે. આ પેન્શન નિવૃત્તિ પહેલાંના છેલ્લા 12 મહિનાના સરેરાશ બેઝિક પગારના 50% જેટલી હશે. જો સર્વિસ 10થી 25 વર્ષ વચ્ચે હોય, તો પેન્શનની રકમ તે મુજબ પ્રમાણમાં ઓછી થશે.

પરિવારને કેટલી પેન્શન મળશે?

UPS હેઠળ ફેમિલી પેન્શન નિવૃત્તિ અથવા સુપરએન્યુએશનની તારીખે કાયદેસર રીતે પરણેલા જીવનસાથીને આપવામાં આવશે. ફેમિલી પેન્શનની રકમ કર્મચારીને મળતી સંપૂર્ણ પેન્શનના 60% જેટલી હશે.

VRS લીધા બાદ પેન્શન ક્યારે મળશે?

UPSના નિયમો મુજબ, રેલવે કર્મચારી 20 વર્ષની સર્વિસ પૂરી થયા બાદ VRS લઈ શકે છે. જો કર્મચારી 25 વર્ષની સર્વિસ પૂરી કર્યા બાદ VRS લે છે, તો તેને નિવૃત્તિ પહેલાંના છેલ્લા 12 મહિનાના સરેરાશ બેઝિક પગારના 50% જેટલી પેન્શન મળશે. 25 વર્ષથી ઓછી સર્વિસ હોય તો કર્મચારીને સર્વિસના સમયગાળા પ્રમાણે પ્રો-રેટા ગેરંટીડ પેન્શન મળશે. જોકે, VRS લેનાર કર્મચારીને એન્યુઇટી પેન્શનનો લાભ તરત નહીં મળે. તેની ચૂકવણી કર્મચારી સુપરએન્યુએશનની ઉંમરે પહોંચે ત્યારથી શરૂ થશે.

રાજીનામું આપવાથી UPS પેન્શનનું શું થશે?

સામાન્ય રીતે રાજીનામું આપવાની સ્થિતિમાં UPS હેઠળ ગેરંટીડ પેન્શનનો અધિકાર સમાપ્ત થઈ જશે. કર્મચારીના પર્સનલ કોર્પસમાં જમા થયેલી પેન્શનની રકમ એકસાથે એટલે કે લમ્પસમ આપવામાં આવશે. નોકરીમાંથી બરતરફ અથવા દૂર કરવામાં આવે તો પણ આ જ નિયમ લાગુ પડશે. અનિવાર્ય નિવૃત્તિના કિસ્સામાં પેન્શનની રકમ સંપૂર્ણ પેન્શનના બે તૃતીયાંશથી ઓછી અને સંપૂર્ણ પેન્શનથી વધુ નહીં હોય. જો કેન્દ્ર સરકારની બીજી નોકરી માટે યોગ્ય મંજૂરી લઈને રાજીનામું આપવામાં આવ્યું હોય, તો UPSના લાભો સમાપ્ત થશે નહીં.

કર્મચારીના મૃત્યુ બાદ પરિવારને શું મળશે?

કર્મચારીના મૃત્યુની સ્થિતિમાં UPSના લાભો કર્મચારીએ પસંદ કરેલા વિકલ્પ અને પરિસ્થિતિ પર આધારિત રહેશે. જો કોઈ કર્મચારી UPSનો વિકલ્પ પસંદ કર્યા વગર 15 વર્ષની સર્વિસ પૂરી કર્યા બાદ મૃત્યુ પામે છે, તો કેટલીક પરિસ્થિતિમાં તેના પરિવારને રેલવેના લાગુ પેન્શન નિયમો હેઠળ પેન્શનનો લાભ મળી શકે છે.

UPSમાંથી NPSમાં સ્વિચ કરી શકાશે?

જો કોઈ રેલવે કર્મચારી UPSમાંથી NPSમાં જવા માંગે છે, તો તે પોતાની સર્વિસ દરમિયાન એક વખત NPS પસંદ કરી શકે છે. એક વખત NPS પસંદ કર્યા બાદ ફરીથી UPSમાં સ્વિચ કરી શકાશે નહીં. NPS પસંદ કરનાર કર્મચારીના NPS કોર્પસમાં સરકારનું યોગદાન તેના બેઝિક પગારના 14% રહેશે.

નીચેની પરિસ્થિતિમાં UPSમાંથી NPSમાં સ્વિચ કરી શકાશે નહીં

  1. નિવૃત્તિના 12 મહિના પહેલાં
  2. VRSના 3 મહિના પહેલાં
  3. રાજીનામું અથવા અનિવાર્ય નિવૃત્તિની કેટલીક પરિસ્થિતિમાં
  4. વિભાગીય અથવા ન્યાયિક કાર્યવાહી ચાલી રહી હોય અથવા પેન્ડિંગ હોય

UPS પેન્શન પર મોંઘવારી રાહત મળશે

UPS રેલવે કર્મચારીઓ માટે ફિક્સ્ડ પેન્શન સ્કીમ નહીં હોય. UPS સબસ્ક્રાઇબર્સને તેમની બેઝિક પેન્શન પર મોંઘવારી રાહત (DR) પણ મળશે. ફેમિલી પેન્શન પર પણ મોંઘવારી રાહત આપવામાં આવશે.

ઇન્ડિવિજુઅલ અને બેન્ચમાર્ક કોર્પસ શું છે?

UPSમાં ઇન્ડિવિજુઅલ કોર્પસ એટલે કર્મચારીના પર્સનલ UPS અકાઉન્ટમાં જમા થયેલી રકમ અને તેના પર મળતું રિટર્ન. આ અકાઉન્ટ કર્મચારીના PRAN સાથે જોડાયેલું હોય છે. બેન્ચમાર્ક કોર્પસ એક પ્રકારનું રેફરન્સ કોર્પસ છે. તેની ગણતરી ડિફોલ્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પેટર્ન અને નિયમિત UPS યોગદાનના આધારે કરવામાં આવે છે.

ઇન્ડિવિજુઅલ કોર્પસ ઓછું હશે તો પેન્શન ઘટી શકે

PFRDA મુજબ, જો નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીનું ઇન્ડિવિજુઅલ કોર્પસ બેન્ચમાર્ક કોર્પસ કરતાં ઓછું હશે, તો તેની એશ્યોર્ડ પેન્શનની રકમ પણ તે પ્રમાણમાં ઓછી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કર્મચારી નિયમોનું પાલન કરીને આ ઘટાડાને પોતાની તરફથી પૂરો કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો: ઓટલાથી શરૂ થયેલા સુરેન્દ્રનગર નિવૃત્ત રેલવે કર્મચારી મંડળને 32 વર્ષ પૂર્ણ