સોના અને ચાંદીમાં રોકાણ કરતા લોકો માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. SEBI સોના અને ચાંદીના ETF માટેના નિયમોમાં મોટા ફેરફારો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. તાજેતરના દિવસોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે વધઘટ જોવા મળી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીનો વેપાર લગભગ 24 કલાક થાય છે, પરંતુ ભારતમાં તેમના ETF ફક્ત બજારના કલાકો દરમિયાન જ ખરીદવામાં આવે છે અને વેચવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ETF કિંમત અને વાસ્તવિક સંપત્તિ મૂલ્ય (NAV) વચ્ચે ઘણીવાર મોટો તફાવત હોય છે.
અભિપ્રાય પણ માગવામાં આવ્યો
સેબીએ 14 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડ્યું હતું, જેમાં આ સમસ્યાના ઉકેલ સૂચવવામાં આવ્યા હતા. આ 7 પાનાના કન્સલ્ટેશન પેપરમાં જાહેર અભિપ્રાય પણ માગવામાં આવ્યો હતો. સેબીનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે સોના અને ચાંદીના ETFના ટ્રેડિંગ ભાવ શક્ય તેટલા વાસ્તવિક સંપત્તિ મૂલ્યની નજીક રહે અને ખોટી કિંમત નક્કી કરવાનું ઓછું થાય.
ફિક્સ્ડ પ્રાઈસ બેન્ડ હટાવવાનો પ્રસ્તાવ
હાલમાં સોના અને ચાંદીના ETFs પાસે T-2 દિવસના NAVના આધારે ±20%ની નિશ્ચિત કિંમત બેન્ડ લાગુ છે. જોકે, વધતી જતી અસ્થિરતાને કારણે આ સિસ્ટમ હવે પર્યાપ્ત માનવામાં આવતી નથી. SEBI આ નિશ્ચિત બેન્ડને દૂર કરવા અને ડાયનામિક કિંમત બેન્ડ લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકી રહ્યું છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ પ્રાઈસ બેન્ડ છેલ્લા દિવસના સૂચક NAV પર આધારિત હશે. પ્રારંભિક મર્યાદા ±6% હશે, જે ટ્રેડિંગ સત્ર દરમિયાન તબક્કાવાર વધારી શકાય છે, મહત્તમ ±20% સુધી. દરેક તબક્કે 3%નો ફ્લેક્સ માન્ય રહેશે, દરેક ફેરફાર પછી 15-મિનિટનો કૂલિંગ-ઓફ સમયગાળો રહેશે. ટ્રેડિંગ દિવસમાં મહત્તમ બે ફ્લેક્સિશન માન્ય રહેશે, અને કુલ મર્યાદા ±20% થી વધુ નહીં હોય.
શું હોય શકે છે શરતો?
બજારમાં કૃત્રિમ ઉતાર-ચઢાવને રોકવા માટે FLEX લાગુ કરી શકાય તે પહેલાં ઓછામાં ઓછા 50 ટ્રેડ, 10 અલગ અલગ ક્લાયન્ટ કોડ અને ત્રણ અલગ અલગ ટ્રેડિંગ સભ્યોની ભાગીદારી જરૂરી રહેશે. આ ખાતરી કરવા માટે છે કે ફેરફારો વાસ્તવિક બજાર પ્રવૃત્તિ પર આધારિત છે. સેબીએ સોના અને ચાંદીના ETF માટે અલગ પ્રી-ઓપન સત્રો શરૂ કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આનાથી તેમને વૈશ્વિક ભાવો સાથે વધુ સારી રીતે સંરેખિત કરવામાં મદદ મળશે અને બજારો ખુલ્યા પછી મોટા ગેપ-અપ્સ અથવા ગેપ-ડાઉન્સ ટાળવામાં મદદ મળશે.
પરિવર્તન શા માટે જરૂરી છે?
સેબીના મતે વર્તમાન સિસ્ટમમાં એક દિવસનો વિલંબ છે, જેના કારણે ભાવમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં રાતોરાત મોટી વધઘટનો અનુભવ થાય છે, ત્યારે ભારતીય ETFના ભાવ સીમિત માત્રામાં મર્યાદિત રહે છે. આનાથી રોકાણકારો વાસ્તવિક મૂલ્યને બદલે અસંતુલિત ભાવે વેપાર કરી શકે છે. નવા ગ્રેડેડ અને ડાયનામિક ભાવ બેન્ડ આ સમસ્યાને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે. આ દરખાસ્ત ફક્ત સોના-ચાંદીના ETF પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ડેટ અને ઈક્વિટી ETF માટે ગ્રેડેડ પ્રાઈસ બેન્ડ લાગુ કરવાની પણ માગ કરે છે. જોકે, હાલમાં ધ્યાન કિંમતી ધાતુના ETF પર છે. SEBIએ માર્ચ 2026 સુધી આ અંગે જાહેર ટિપ્પણીઓ માગી છે.
આ પણ વાંચો : Indigo એરલાઈન્સ પર ફટકારવામાં આવ્યો ફરી મોટો દંડ, જાણો શું છે કારણ
ડિસ્કલેમર- આ માહિતી માત્ર તમારી જાણકારી માટે છે. શેરબજારમાં કે અન્ય કોઈ જગ્યા પર રોકાણ કરતા પહેલા તમારા ફાયનાન્શિયલ એડવાઈઝરની સલાહ અવશ્ય લેવી.
