આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) એ ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વૈશ્વિક તેલ બજાર માટે નોંધપાત્ર ખતરો ઉભો કરી શકે છે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અસર પડે છે, તો આશરે 14 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનો દૈનિક પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે. આનાથી વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે અને ફુગાવા પર અસર થઈ શકે છે.
તો વધી શકે છે પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવ
વૈશ્વિક તેલ સંકટ ફરી ઘેરાવાની આશંકા ફરી ઉભી થઈ છે. IEA એ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ મોટા સંઘર્ષમાં ફેરવાય છે, તો તેની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને બળતણના ભાવ પર પડી શકે છે.જોકે તેલનો પુરવઠો હાલમાં સામાન્ય છે, IEA જણાવે છે કે તણાવમાં વધુ વધારો થવાથી બજારમાં નવી, ગંભીર અસ્થિરતા સર્જાઈ શકે છે
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાની ચિંતા
IEA મુજબ, સૌથી મોટો ખતરો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતો છે, જે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ તેલ માર્ગોમાંનો એક છે. અહીંથી દરરોજ મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ વિવિધ દેશોમાં પરિવહન થાય છે. રિપોર્ટ સૂચવે છે કે સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી લગભગ 14 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનો દૈનિક પુરવઠો બંધ થઈ શકે છે. આટલી મોટી સપ્લાયમાં વિક્ષેપ વૈશ્વિક ઇંધણની અછત પેદા કરી શકે છે અને તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો કરી શકે છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર સંભવિત અસર
પશ્ચિમ એશિયા વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ કરતા પ્રદેશોમાંનો એક છે; તેથી, ત્યાં કોઈપણ લશ્કરી સંઘર્ષ ફક્ત પ્રાદેશિક નહીં, પણ વૈશ્વિક સ્તરે પણ થઈ શકે છે. જો તેલ ઉત્પાદક દેશો દ્વારા ઉત્પાદન ઘટે છે અથવા દરિયાઈ ટ્રાફિક ખોરવાય છે, તો ક્રૂડ ઓઇલની વૈશ્વિક ઉપલબ્ધતામાં ઘટાડો થશે. આ પેટ્રોલ, ડીઝલ, ઉડ્ડયન ઇંધણ અને ગેસના ભાવને પણ અસર કરી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે મોંઘા ઇંધણ સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા, પરિવહન ખર્ચ અને ફુગાવાના સ્તરને સીધી અસર કરી શકે છે.
હાલ પૂરતું તેલ છે, પણ જોખમો બાકી છે
IEA એ જણાવ્યું છે કે વૈશ્વિક બજારમાં હાલમાં પૂરતું તેલ ઉપલબ્ધ છે, અને પુરવઠો હાલ માટે સામાન્ય રહે છે. જો કે, એજન્સીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બજાર ખૂબ જ સંવેદનશીલ રહે છે. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધુ વધશે, તો વર્તમાન સંતુલન ઝડપથી બગડી શકે છે. રિપોર્ટમાં નોંધાયું છે કે હાલમાં તેલ બજાર માટે ભૂરાજકીય જોખમો પ્રાથમિક ચિંતા છે.
OPEC+ અને અન્ય રાષ્ટ્રો તરફથી સંભવિત રાહત
રિપોર્ટ અનુસાર, OPEC+ જૂથના સભ્ય દેશો ધીમે ધીમે અગાઉના ઉત્પાદન કાપને પાછો ખેંચી રહ્યા છે. જો જરૂર પડે તો તેઓ બજારમાં વધારાનું ક્રૂડ તેલ ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે. વધુમાં, OPEC ની બહારના ઘણા તેલ ઉત્પાદક દેશો પણ તેમનું ઉત્પાદન વધારી રહ્યા છે. આનાથી પુરવઠાની અછતને અમુક અંશે ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. જો કે, IEA ચેતવણી આપે છે કે જો ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી તેલ નિકાસ ખોરવાઈ જાય છે અથવા મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગો અવરોધિત થાય છે, તો વધારાનું ઉત્પાદન પણ પરિસ્થિતિને સંપૂર્ણપણે નિયંત્રિત કરવા માટે પૂરતું નહીં હોય.
તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા થવાની સંભાવના
IEA એ નોંધ્યું છે કે જ્યારે તેલ બજાર હાલમાં સ્થિર દેખાય છે, રોકાણકારો અને સરકારો યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેના વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. જો બંને દેશો વચ્ચે લશ્કરી તણાવ વધશે, તો વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ફરી એકવાર નોંધપાત્ર અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. આનાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે અને ઘણા દેશોમાં ફુગાવાનું દબાણ વધી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિ આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
આ પણ વાંચો: Shani Dev 2026: શનિની ચાલશે ઉલટી ચાલ, આ 2 રાશિએ ખાસ સાચવવુ !
