Zomato: ઓનલાઈન ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ Zomatoએ કેશ-ઓન-ડિલિવરી (COD) ઓર્ડર પર અલગ ફી શરૂ કરી છે. શનિવારે કંપનીની એપ પર જોવા મળ્યું કે આ ચાર્જ અલગ-અલગ યુઝર્સ અને ઓર્ડરની કિંમત પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. ઓર્ડર બિલમાં “Pay on Delivery Fee” તરીકે દેખાતો આ નવો ચાર્જ ત્યારે લાગુ થાય છે, જ્યારે ગ્રાહક ડિલિવરી સમયે પોતાના ફૂડ ઓર્ડરની ચુકવણી કેશમાં કરવાનો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. આ રકમ તમામ ઓર્ડર માટે એકસરખી નથી. અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝેક્શન વેલ્યુ માટે અલગ ચાર્જ જોવા મળે છે.
ફી નક્કી કરવાનો આધાર હજુ સ્પષ્ટ નથી
આ ફી નક્કી કરવાનો ચોક્કસ આધાર શું છે અને શું તે ઓર્ડરની કિંમત, લોકેશન અથવા અન્ય કોઈ પેરામીટર જેવા ફેક્ટર સાથે જોડાયેલો છે, તે અંગે તરત માહિતી મળી શકી નથી. આ મામલે Zomato તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સામે આવ્યું નથી. તેની હરીફ કંપની Swiggy હાલમાં કેશ-ઓન-ડિલિવરી ઓર્ડર પર કોઈ અલગ ફી લેતી નથી. આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે થયો છે જ્યારે ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ સતત અલગ-અલગ ફી સ્ટ્રક્ચર અને મોનેટાઈઝેશન મોડલ સાથે પ્રયોગ કરી રહ્યા છે. કેશ-ઓન-ડિલિવરી ઓર્ડર પર નવી ફી ઉપરાંત Zomato પહેલાથી જ ફૂડ ઓર્ડર પર પ્લેટફોર્મ ફી લે છે. આ સાથે ઓર્ડર પ્રમાણે ડિલિવરી, પેકેજિંગ અને અન્ય ચાર્જ પણ લાગુ થાય છે.
નાની ફીથી મોટી કમાણી
Zomato માટે આવા ચાર્જનું મહત્વ કોઈ એક ઓર્ડર પર લેવામાં આવતી રકમ કરતાં કંપનીના મોટા પાયે કામકાજ પર વધુ આધાર રાખે છે. મનીકન્ટ્રોલના રિપોર્ટ અનુસાર Zomato દરરોજ લગભગ 23-25 લાખ (2.3-2.5 મિલિયન) ફૂડ ઓર્ડર પ્રોસેસ કરે છે. આ પાયે જો દરેક ઓર્ડર પર 5 રૂપિયાનો ચાર્જ લેવામાં આવે તો સૈદ્ધાંતિક રીતે દરરોજ 1.15-1.25 કરોડ રૂપિયા અથવા વાર્ષિક લગભગ 420-456 કરોડ રૂપિયાની વધારાની કમાણી થઈ શકે છે. આ માત્ર એક સૈદ્ધાંતિક મહત્તમ અંદાજ છે, કારણ કે કેશ-ઓન-ડિલિવરી ઓર્ડર Zomatoના કુલ ઓર્ડરનો નાનો હિસ્સો છે. પરંતુ તેનાથી ખબર પડે છે કે મોટા પાયે કામ કરતી કંપની માટે નાના ચાર્જ પણ કમાણીનો મહત્વનો સ્ત્રોત બની શકે છે.
2023માં શરૂ થઈ હતી પ્લેટફોર્મ ફી
મનીકન્ટ્રોલે સૌથી પહેલા એપ્રિલ 2023માં રિપોર્ટ કર્યું હતું કે ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મે પ્લેટફોર્મ ફી શરૂ કરી હતી, જેમાં Swiggyએ 2 રૂપિયાનો ચાર્જ અજમાવ્યો હતો. ત્યારબાદ Zomatoએ પણ પોતાની પ્લેટફોર્મ ફી શરૂ કરી હતી. શરૂઆતમાં જે એક સામાન્ય ચાર્જ હતો, તે હવે ઘણો વધી ગયો છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં Zomatoની પ્લેટફોર્મ ફી 12.5 રૂપિયાથી વધારીને 14.99 રૂપિયા પ્રતિ ઓર્ડર કરવામાં આવી હતી, જેના પર GST અલગથી લાગે છે. કંપનીના હાલના ઓર્ડર વોલ્યુમને જોતા ફીમાં થોડી વધારાની રકમ પણ વાર્ષિક કરોડો રૂપિયાની કમાણીમાં બદલાઈ શકે છે.
4000 કરોડ રૂપિયા સુધીની કમાણી થઈ શકે
મનીકન્ટ્રોલના ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ઈ-કોમર્સ અને ફૂડ ડિલિવરી કંપનીઓ પ્લેટફોર્મ ફીથી વાર્ષિક કુલ 3,500-4,000 કરોડ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરી શકે છે. પ્લેટફોર્મ માટે તેનો ફાયદો સ્પષ્ટ છે. ખાવાની વસ્તુ અથવા ડિલિવરીની મુખ્ય કિંમત વધારવાને બદલે, તેઓ ચેકઆઉટ સમયે નાના ચાર્જ ઉમેરી શકે છે અને લાખો ટ્રાન્ઝેક્શનથી કમાણી કરી શકે છે. COD ફી આ વ્યૂહરચનાને વધુ એક પગલું આગળ લઈ જાય છે, જેમાં પેમેન્ટની રીતથી જ કમાણી કરવામાં આવે છે. જે ગ્રાહકો કેશમાં પેમેન્ટ કરવાનું પસંદ કરે છે, તેમને હવે પોતાના ઓર્ડર પર લાગતી અન્ય ફી ઉપરાંત એક વધારાનો ચાર્જ પણ ચૂકવવો પડશે. પરિણામે ફૂડ ડિલિવરીનું બિલ વધુ ડિટેલવાળું બનશે, જેમાં ખાવાની કિંમત ઉપરાંત પ્લેટફોર્મ, પેકેજિંગ, ડિલિવરી, પેમેન્ટ અને ટેક્સના ચાર્જ પણ જોડાયેલા જોવા મળશે.
આ પણ વાંચો: ઝોમેટો-સ્વિગી બાદ હવે આવી રહ્યો છે ઝેપ્ટોનો આઈપીઓ, કેટલો હશે ઈશ્યુ સાઈઝ?