ક્રિકેટમાં બોલ ટેમ્પરિંગને લઈને ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. પાકિસ્તાનના પૂર્વ ફાસ્ટ બોલર શોએબ અખ્તરે સ્વીકાર્યું છે કે તેમના રમવાના સમયમાં ઇંગ્લેન્ડના પ્રવાસ દરમિયાન બોલની સ્થિતિ બદલવા માટે બોટલનાં ઢાંકણનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ ખુલાસાથી ક્રિકેટ જગતમાં જૂના વિવાદો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.
પાકિસ્તાનમાં બોલ ટેમ્પરિંગની જૂની રીતનો ખુલાસો
પાકિસ્તાનના પૂર્વ ઝડપી બોલર શોએબ અખ્તરે વિઝડનના ‘ધ સ્કૂપ’ કાર્યક્રમમાં આ ખુલાસો કર્યો હતો. તેણે કહ્યું કે ઇંગ્લેન્ડમાં રમતી વખતે પાકિસ્તાનની ટીમ બોલની સપાટી સાથે ચેડાં કરવા માટે સેન્ડપેપરનો નહીં, પરંતુ બોટલના ઢાંકણનો ઉપયોગ કરતી હતી. આ રીતે બોલની એક બાજુની સપાટી ખરબચડી બનાવવાનો પ્રયાસ થતો હતો, જેથી બોલર રિવર્સ સ્વિંગ મેળવી શકે. અખ્તરે કહ્યું હતું, “અમે ઇંગ્લેન્ડમાં સેન્ડપેપર નહીં, બોટલનાં ઢાંકણ વાપરતા હતા.” તેમનું આ નિવેદન 2018માં ઓસ્ટ્રેલિયાના ખેલાડીઓ સાથે જોડાયેલા સેન્ડપેપર વિવાદની ચર્ચા વચ્ચે સામે આવ્યું છે.
ઓસ્ટ્રેલિયાના વિવાદ સાથે કરી સરખામણી
વર્ષ 2018માં દક્ષિણ આફ્રિકા સામે કેપટાઉન ટેસ્ટ દરમિયાન ઓસ્ટ્રેલિયાના ખેલાડીઓ બોલની સ્થિતિ બદલવા માટે સેન્ડપેપરનો ઉપયોગ કરતા પકડાયા હતા. આ ઘટનાએ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં મોટો વિવાદ ઊભો કર્યો હતો. ત્યારબાદ સ્ટીવ સ્મિથ, ડેવિડ વોર્નર અને કેમેરોન બેનક્રોફ્ટ સામે કાર્યવાહી થઈ હતી. અખ્તરે આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે બોલ ટેમ્પરિંગની જવાબદારી માત્ર એક કે બે ખેલાડીઓની હોતી નથી અને ઘણી વખત ટીમના અન્ય સભ્યોને પણ તેની જાણ હોય છે. તેમના નિવેદનથી જૂના સમયમાં અલગ-અલગ ટીમો દ્વારા બોલની સ્થિતિ બદલવા માટે અપનાવાતી રીતો અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
અખ્તર અગાઉ પણ કરી ચૂક્યા છે ખુલાસા
બોલ સાથે ચેડાં કરવા અંગે અખ્તરે પહેલીવાર વાત કરી નથી. તેમની 2011માં પ્રકાશિત આત્મકથા ‘કન્ટ્રોવર્શિયલી યોર્સ’માં પણ તેમણે બોલની સપાટી બદલવા માટે બૂટના ખીલાં અને પેન્ટના પાછળના ખિસ્સાની ઝિપનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમની કારકિર્દી દરમિયાન બોલ ટેમ્પરિંગને લઈને શિસ્તભંગની કાર્યવાહી પણ થઈ હતી. નવેમ્બર 2002માં ઝિમ્બાબ્વે સામે હરારે ટેસ્ટ દરમિયાન બોલની સપાટી ખોતરવાના મામલે મેચ રેફરી ક્લાઇવ લોયડે તેમને ઠપકો આપ્યો હતો. મે 2003માં પણ બોલની સ્થિતિ બદલવાના મામલે તેમની સામે બે વનડે મેચનો પ્રતિબંધ મૂકાયો હોવાનો અહેવાલ છે. તે જ કાર્યવાહી દરમિયાન શ્રીલંકાના ખેલાડીઓને મેચ ફીના 75 ટકા દંડની સજા થઈ હતી.
બોલ ટેમ્પરિંગ ક્રિકેટના નિયમોની વિરુદ્ધ
ક્રિકેટના નિયમો પ્રમાણે ખેલાડીઓ બોલને સાફ કરી શકે છે, પરંતુ તેની કુદરતી સ્થિતિમાં કૃત્રિમ રીતે ફેરફાર કરી શકતા નથી. બોટલનું ઢાંકણ, સેન્ડપેપર કે અન્ય વસ્તુથી બોલની સપાટી ખરબચડી કરવી નિયમ વિરુદ્ધ છે અને તેના માટે ખેલાડીઓ સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
અખ્તરના આ નિવેદનથી ફરી એકવાર સવાલ ઊભો થયો છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં બોલની સ્થિતિ સાથે ચેડાં કરવાની પ્રથા ભૂતકાળમાં કેટલી વ્યાપક હતી. ખાસ વાત એ છે કે આ વખતે આ ખુલાસો કોઈ વિરોધી ખેલાડીએ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાનના જ પૂર્વ ઝડપી બોલરે કર્યો છે.
આ પણ વાંચો: IND vs NZ: બુમરાહના તરખાટ સામે ના માની હાર, ન્યુઝીલેન્ડે કર્યા 245 રન, જાણો ફર્સ્ટ ડે હાઈલાઇટ