દક્ષિણ ગુજરાતનાં અનેક વિસ્તારોમાં રસ્તાની બાજુમાં ઊભેલા વીજળીના થાંભલા અને ઉપરથી પસાર થતા વાયરોની જગ્યાએ હવે જમીનની નીચે કેબલ જોવા મળી શકે છે. રાજેશ પાવર સર્વિસિસને ₹1,628.74 કરોડનો મોટો પ્રોજેક્ટ મળ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ હાલના વીજળીના ઓવરહેડ નેટવર્કને અંડરગ્રાઉન્ડ કરવામાં આવશે. એટલે આ માત્ર એક કંપનીને મળેલો મોટો ઓર્ડર નથી, પરંતુ દક્ષિણ ગુજરાતની વીજળી વિતરણ વ્યવસ્થામાં મોટો બદલાવ લાવવાની યોજના છે.
રસ્તા પરથી થાંભલા અને ઉપરથી પસાર થતા તારની જરૂરિયાત ઘટશે
ગુજરાતના શહેરો અને ગામડાઓમાં રસ્તાની બાજુમાં વીજળીના થાંભલા અને તેના પર લટકતા વાયરો સામાન્ય દૃશ્ય છે. અનેક જગ્યાએ આ વાયરો રસ્તાઓની સુંદરતાને અસર કરે છે. હવે દક્ષિણ ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં આ વ્યવસ્થામાં મોટો ફેરફાર થવાનો છે. રાજેશ પાવર સર્વિસિસને દક્ષિણ ગુજરાત વીજ કંપની લિમિટેડ (DGVCL) પાસેથી ₹1,628.74 કરોડનો ટર્નકી પ્રોજેક્ટ મળ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ હાલના 11 KV અને 22 KVના હાઈ ટેન્શન (HT) તેમજ લો ટેન્શન (LT) ઓવરહેડ વીજળીના નેટવર્કને જમીનની નીચે નાખવામાં આવશે.
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો અત્યાર સુધી જે વીજતાર થાંભલાઓ પર લગાવીને એક વિસ્તારથી બીજા વિસ્તારમાં વીજળી પહોંચાડતા હતા, તેમાંથી પ્રોજેક્ટ હેઠળ આવતાં નેટવર્કને અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલમાં ફેરવવામાં આવશે. જ્યાં આ કામગીરી પૂર્ણ થશે ત્યાં ઉપરથી પસાર થતા વીજતારોની જરૂરિયાત ઘટશે અને સંબંધિત થાંભલાઓ પણ દૂર થઈ શકે છે. જોકે, આ કામગીરી દક્ષિણ ગુજરાતના તમામ વિસ્તારોમાં એકસાથે નહીં થાય. પ્રોજેક્ટ હેઠળ DGVCLના વિવિધ સ્થળોએ નેટવર્ક બદલવાનું છે. કયા શહેરો અને ગામોમાં કેટલા થાંભલા દૂર થશે તેની ચોક્કસ યાદી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

વરસાદ, પવન અને વૃક્ષોથી વીજળીના તારને થતું નુકસાન ઘટી શકે
અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલિંગનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે વીજતાર ખુલ્લા વાતાવરણના સીધા સંપર્કમાં રહેતા નથી. ભારે પવન, વરસાદ, વૃક્ષોની ડાળીઓ અને બહારથી થતી અન્ય અસરોને કારણે ઓવરહેડ વાયરોમાં નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે. જમીનની નીચે કેબલ નાખવાથી આવી સમસ્યાઓનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. ઘણી જગ્યાએ વૃક્ષોની ડાળીઓ વીજતારને અડવાથી અથવા ભારે પવનમાં તાર તૂટવાથી વીજ પુરવઠો ખોરવાય છે. અંડરગ્રાઉન્ડ નેટવર્ક આવી પરિસ્થિતિઓમાં વધુ સુરક્ષિત બની શકે છે. રસ્તાઓ પર વીજતારનું જાળું ઘટવાથી શહેરી વિસ્તારોનો દેખાવ પણ સુધરી શકે છે.
પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે વીજળી જવાની સમસ્યા સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે. જમીનની નીચે કેબલમાં ખામી સર્જાય તો તેને શોધવી અને સમારકામ કરવું કેટલીક પરિસ્થિતિમાં વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. તેથી યોગ્ય મોનિટરિંગ અને જાળવણી પણ એટલી જ જરૂરી રહેશે.

SCADA ટેક્નોલોજીથી વીજળીના નેટવર્ક પર નજર રહેશે
આ પ્રોજેક્ટમાં માત્ર કેબલ જમીનની નીચે નાખવાની જ કામગીરી નથી. તેમાં SCADA સાથે સુસંગત સાધનો પણ લગાવવામાં આવશે. SCADA એટલે Supervisory Control and Data Acquisition. આ ટેક્નોલોજીની મદદથી વીજળીના નેટવર્કની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ અને નિયંત્રણ કરવામાં મદદ મળે છે. નેટવર્કમાં ક્યાંક ખામી સર્જાય અથવા વીજળીના પુરવઠામાં અસામાન્ય સ્થિતિ ઊભી થાય તો તેની ઓળખ અને વ્યવસ્થાપન વધુ સારી રીતે કરી શકાય છે. આ રીતે જૂની ઓવરહેડ વ્યવસ્થાને આધુનિક અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલ અને ડિજિટલ મોનિટરિંગ સાથે જોડવાનું કામ થશે. સમગ્ર પ્રોજેક્ટ 24 મહિનામાં પૂર્ણ કરવાનો છે.

રાજેશ પાવરની ઓર્ડર બુકમાં 35%નો વધારો
આ પ્રોજેક્ટ રાજેશ પાવર માટે પણ મોટો છે. ₹1,628.74 કરોડનો આ ઓર્ડર ટેક્સ સહિતનો છે. કંપનીની કુલ ઓર્ડર બુક અગાઉ આશરે ₹4,000 કરોડ હતી, જે આ નવા ઓર્ડર બાદ વધીને લગભગ ₹5,400 કરોડ થઈ છે. એટલે ઓર્ડર બુકમાં આશરે 35%નો વધારો થયો છે. કંપનીને આ પહેલાં મધ્ય ગુજરાત વીજ કંપની લિમિટેડ (MGVCL) પાસેથી પણ ₹471.92 કરોડનો ઓર્ડર મળ્યો હતો. રાજેશ પાવર ટ્રાન્સમિશન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ક્ષેત્રે એન્જિનિયરિંગ, ખરીદી અને બાંધકામની કામગીરી કરતી કંપની છે. આમ, આગામી બે વર્ષમાં કંપની માટે મોટા પાયે કામ કરવાની તક ઊભી થઈ છે. જોકે, પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂર્ણ કરવો, ખર્ચનું સંચાલન કરવું અને ગુણવત્તા જાળવવી કંપની માટે મહત્ત્વનું રહેશે.
દક્ષિણ ગુજરાતના લોકો માટે આ પ્રોજેક્ટનો સૌથી દેખીતો બદલાવ રસ્તાઓ પર જોવા મળી શકે છે. જ્યાં અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલિંગ થશે ત્યાં ઉપરથી પસાર થતા વીજતારોનું જાળું ઘટશે અને વીજળી વિતરણની વ્યવસ્થા વધુ આધુનિક બનશે.
આ પણ વાંચો: Jamnagar News: ભારતીય વાયુસેના દ્વારા બહુરાષ્ટ્રીય HADR કવાયત સહાયતા સેતુ 2026 યોજાઈ