ઉત્તરાખંડની રાહ પર હવે ગુજરાત. ગુજરાત સરકાર પણ રાજ્યમાં UCC લાગુ કરવાના પ્રયાસમાં છે. આ માટે સીએમ ભૂપેન્દ્ર પટેલે જાહેરાત કરી દીધી છે કે ગુજરાતમાં પણ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ થશે. આ માટે એક કમિટી પણ બનાવવામાં આવી છે. જે યુસીસી લાગુ કરવા અંગે ગુજરાત સરકારને 45 દિવસમાં રિપોર્ટ સોંપશે. ત્યારે આવો જાણીએ જો ગુજરાતમાં યુસીસી લાગુ થાય તો શું બદલાવ આવે.
6 મહિનાની અંદર લગ્ન નોંધણી
યુસીસીના અમલીકરણ સાથે બધા લગ્નોની નોંધણી ફરજિયાત બની ગઈ છે. લોકોને તેમના લગ્ન ઓનલાઈન રજીસ્ટર કરાવવામાં મદદ કરવા માટે સુવિધાઓ બનાવવામાં આવી છે જેથી તેમને સરકારી કચેરીઓમાં જવું ન પડે. આ માટેનો કટ ઓફ 27 માર્ચ 2010 રાખવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ દિવસથી થનારા બધા લગ્નોની નોંધણી કરાવવી પડશે. લગ્નની નોંધણી 6 મહિનાની અંદર કરાવવી ફરજિયાત રહેશે.
લિવ-ઇન રિલેશનશિપનું રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેવા માટે માતાપિતાની પરવાનગી ફરજિયાત રહેશે. આ સંબંધમાં રહેતા યુગલોએ રજિસ્ટ્રાર સમક્ષ તેમના સંબંધની ઘોષણા કરવી પડશે. જો તેઓ સંબંધનો અંત લાવવા માંગતા હોવ તો તે માહિતી પણ રજિસ્ટ્રારને પણ આપવી પડશે. લિવ-ઇન રિલેશનશિપથી જન્મેલા બાળકને કાયદેસર ગણવામાં આવશે. જો લિવ-ઇન રિલેશનશિપ તૂટી જાય, તો સ્ત્રી ભરણપોષણની માંગ કરી શકશે.. કોઈને જાણ કર્યા વિના એક મહિનાથી વધુ સમય માટે લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેવા બદલ 10,000 રૂપિયાનો દંડ થઈ શકે છે. રજિસ્ટ્રાર નોંધણી કરાવનાર દંપતીની માહિતી તેમના માતાપિતા અથવા વાલીઓને આપશે, આ માહિતી સંપૂર્ણપણે ગુપ્ત રાખવામાં આવશે.
પુત્ર અને પુત્રીને મિલકતમાં સમાન અધિકાર
મિલકતના અધિકારમાં બાળકોમાં કોઈપણ પ્રકારનો ભેદભાવ રહેશે નહીં. એટલે કે, કુદરતી સંબંધોના આધારે જન્મેલા બાળકો, સહાયિત પદ્ધતિઓ દ્વારા જન્મેલા બાળકો અથવા લિવ-ઇન સંબંધો દ્વારા જન્મેલા બાળકો વગેરેને મિલકતમાં સમાન અધિકારો હશે. આ કાયદા હેઠળ, બધા ધર્મો અને સમુદાયોમાં દીકરીઓને સમાન મિલકત અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે.
માતાપિતા પાસે પણ મિલકતના અધિકારો
કોઈપણ વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેની મિલકત અંગે પરિવારના સભ્યો વચ્ચે કોઈ વિવાદ ન થાય તે માટે મૃતકની મિલકત પર તેની પત્ની, બાળકો અને માતાપિતાને સમાન અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે.
હલાલા - બહુપત્નીત્વ પર પ્રતિબંધ
ઉત્તરાખંડમાં લાગુ કરાયેલ યુસીસીમાં, ઇસ્લામમાં પ્રચલિત હલાલાની પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, બહુપત્નીત્વ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
18 વર્ષ પહેલા લગ્ન નહી
બધા ધર્મોના લોકો પોતાના રિવાજો મુજબ લગ્ન કરી શકે છે, પરંતુ બધા ધર્મોમાં છોકરાઓ માટે લગ્નની લઘુત્તમ ઉંમર 21 વર્ષ અને છોકરીઓ માટે 18 વર્ષ કરવામાં આવી છે. હવે મુસ્લિમ છોકરીઓ 18 વર્ષની ઉંમર પહેલા લગ્ન કરી શકશે નહીં.
સમગ્ર મિલકતના વસિયતનામાની માફી
સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ થયા પછી કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની સંપૂર્ણ મિલકત વસિયતમાં આપી શકે છે. સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ થયા પહેલા, મુસ્લિમ, ખ્રિસ્તી અને પારસી સમુદાયો માટે વસિયતનામાના અલગ અલગ નિયમો હતા. હવે આ નિયમો બધા માટે સમાન રહેશે.
લગ્ન સાથે છૂટાછેડાની નોંધણી
આ કાયદા દ્વારા જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીની જેમ, લગ્ન અને છૂટાછેડા બંનેની નોંધણી પણ કરી શકાય છે. આ નોંધણી વેબ પોર્ટલ દ્વારા પણ કરી શકાય છે.
બીજા ધર્મના બાળકને દત્તક લઈ શકશો નહીં
યુસીસી હેઠળ, બધા ધર્મોને બાળકોને દત્તક લેવાનો અધિકાર હશે. જોકે, બીજા ધર્મના બાળકને દત્તક લઈ શકાતું નથી.
અનુસૂચિત જનજાતિઓ યુસીસીના કાર્યક્ષેત્રની બહાર
બંધારણના અનુચ્છેદ 342 માં ઉલ્લેખિત અનુસૂચિત જનજાતિઓને આ સંહિતામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, જેથી તે જાતિઓ અને તેમના રિવાજોનું રક્ષણ થઈ શકે. આ સિવાય ટ્રાન્સજેન્ડરોની પરંપરાઓમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં.
