આદિજાતિ વિસ્તારના ખેડૂતોને પરંપરાગત ખેતીમાંથી બહાર કાઢીને આધુનિક અને આવકલક્ષી ખેતી તરફ વાળવા માટે સરકારની વિવિધ કૃષિ યોજનાઓ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે. કૃષિ સાધનો, ડ્રિપ ઈરિગેશન, વાડી યોજના, સિંચાઈ અને પશુપાલન ક્ષેત્રે મળી રહેલી સહાયના કારણે આજે આદિવાસી ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં ડાંગ જિલ્લો અગ્રેસર સાબિત થઈ રહ્યો છે.
વાડી યોજના અને આધુનિક સાધનોથી બદલાયું ચિત્ર
એક સમયે ખેતી માટે પૂરતા સાધનો અને મૂડીના અભાવે મુશ્કેલી અનુભવતા આદિવાસી ખેડૂતો આજે આધુનિક કૃષિ સાધનોનો ઉપયોગ કરી ખેતીને વધુ ઉત્પાદનક્ષમ બનાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને વાડી યોજના થકી ખેડૂતોને કાજુ, આંબા સહિત વિવિધ ફળાઉ પાક તરફ વાળવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે લાંબા ગાળાની આવકનો માર્ગ ખુલ્લો થયો છે. આ ઉપરાંત, સરકારી સહાયથી ટ્રેક્ટર મળતા ખેતીના કામો સરળ થયા છે અને સમય તથા ખર્ચ બંનેમાં મોટી બચત થઈ રહી છે.
સિંચાઈ અને પ્રાકૃતિક ખેતીથી બારેમાસ ખેતીની સંભાવના
ડાંગ જેવા ભૌગોલિક રીતે ઊંચા-નીચા વિસ્તારમાં ખેડૂતોને સિંચાઈની પૂરતી સુવિધા મળે તે માટે ડ્રિપ ઈરિગેશન, ખેત તલાવડી અને અન્ય સિંચાઈ યોજનાઓ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે. પરિણામે કેટલાક વિસ્તારોમાં બારેમાસ ખેતી કરવાની શક્યતાઓ વધી છે. આ સાથે જ ડાંગ જિલ્લામાં 100 ટકા પ્રાકૃતિક ખેતી અને ઓર્ગેનિક ખેતપેદાશોના મૂલ્યવર્ધન દ્વારા ખેડૂતો પોતાની આવકમાં સતત વધારો કરી રહ્યા છે.
પશુપાલન અને દૂધ મંડળીઓથી મહિલા સશક્તિકરણ
ખેતીની સાથે-સાથે પશુપાલનનો સમન્વય આદિવાસી પરિવારો માટે વધારાની આવકનું મોટું સાધન બન્યું છે. નવી દૂધ મંડળીઓની સ્થાપના થવાથી આદિવાસી મહિલાઓ પણ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. ઘરઆંગણે જ આવકનું સાધન મળી રહેતા હવે મહિલાઓ પણ આત્મનિર્ભર બનીને પોતાના પરિવારના આર્થિક વિકાસમાં સિંહફાળો આપી રહી છે.
આ પણ વાંચો: Dang News : વિશ્વ પ્રવાસન દિને ડાંગના અંજનકુંડ ખાતે મહા સફાઈ ઝુંબેશ, 500થી વધુ લોકોએ આપ્યું યોગદાન
