ઝોનવાર વરસાદનું વિશ્લેષણ: ક્યાં અતિવૃષ્ટિ, ક્યાં અછત?

છેલ્લા ચાર વર્ષના વરસાદનો ટ્રેન્ડ
2023: 948.06 મિમી (108.16%)
2024: 1263.90 મિમી (143.14%)
2025: 1133.75 મિમી (128.57%) (30 સપ્ટેમ્બર સુધી: 1019.94 મિમી - 115.66%)
2026: 810.32 મિમી (89.16%)
મહિને-મહિને વરસાદની વહેંચણી (2026)
વર્ષ 2026માં ચોમાસું અનિયમિત રહ્યું હતું. કુલ 810.32 મિમીમાંથી અડધાથી વધુ વરસાદ માત્ર જુલાઈ મહિનામાં જ પડી ગયો હતો.
જૂન: 35.21 મિમી (ગયા વર્ષે જૂનમાં 303.09 મિમી પડ્યો હતો)
જુલાઈ: 552.57 મિમી (સિઝનનો સર્વાધિક 68% વરસાદ)
ઓગસ્ટ: 97.01 મિમી (તીવ્ર ખેંચ)
સપ્ટેમ્બર: 125.53 મિમી
રાજ્યના પાંચ ઝોનમાં વરસાદની વહેંચણી ખૂબ જ અસંતુલિત રહી
https://x.com/sandeshnews/status/2106246437105549577/video/1
દક્ષિણ ગુજરાત અગ્રેસર
દક્ષિણ ગુજરાત એકમાત્ર એવો ઝોન છે જ્યાં સરેરાશ 100% કરતાં વધુ (114.23%) વરસાદ થયો છે. વલસાડમાં 2954 મિમી (124.05%), ડાંગમાં 2596 મિમી (112.16%) અને નવસારીમાં 2466 મિમી (129.93%) વરસાદ નોંધાયો છે.
કચ્છ અને દેવભૂમિ દ્વારકામાં ચિંતાજનક સ્થિતિ
ગત વર્ષે 140% વરસાદ મેળવનાર કચ્છ આ વર્ષે માત્ર 57.60% (287.90મિમી) વરસાદ જ મેળવી શક્યું છે. સૌથી કફોડી સ્થિતિ દેવભૂમિ દ્વારકાની રહી છે, જ્યાં સિઝનનો માત્ર 16.45% (139 મિમી) વરસાદ થયો છે (જ્યારે 2025માં 107.93% થયો હતો). પોરબંદરમાં માત્ર 30.85% અને જામનગરમાં 42.83% વરસાદ નોંધાયો છે.
જળાશયો અને ડેમોની સ્થિતિ (2025 અને 2026)
વરસાદ ઓછો હોવા છતાં ઉપરવાસની આવકને લીધે રાજ્યની જીવાદોરી સમાન નર્મદા યોજના પૂર્ણ ભરાઈ ગઈ છે, પરંતુ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના સ્થાનિક ડેમોમાં ચિંતાજનક તફાવત દેખાય છે.
સરદાર સરોવર (નર્મદા ડેમ)
2026: 3,33,056 MCFT સંગ્રહ સાથે 99.69% ભરાયો છે (પાણીની સપાટી 454.69 ફૂટ સામે FRL 454.98 ફૂટ). ઇનફ્લો 35,036 ક્યુસેક અને આઉટફ્લો 13,538 ક્યુસેક ચાલુ છે.2025: આ જ તારીખે નર્મદા ડેમ 98.43% ભરાયેલો હતો.
રાજ્યના અન્ય 206 ડેમોની તુલના
2025માં: 206 ડેમોમાં સરેરાશ 95.79% જળસંગ્રહ હતો અને 117 ડેમ 100% છલકાઈ ગયા હતા. 151 ડેમ હાઈ એલર્ટ પર હતા.
2026માં: 206 ડેમોમાં સરેરાશ સંગ્રહ ઘટીને 71.66% (3,99,804 MCFT) રહ્યો છે. માત્ર 33 ડેમ 100% ભરાયા છે, જ્યારે 75 જેટલા ડેમોમાં 25% કરતાં પણ ઓછો સંગ્રહ છે.ડેમ ચેતવણી (2026): 48 ડેમ હાઈ એલર્ટ, 13 એલર્ટ અને 8 ડેમ વોર્નિંગ હેઠળ મુકાયા છે.
ખરીફ વાવેતર પર અસર (કૃષિ ક્ષેત્રનું ચિત્ર)
ઓગસ્ટ માસના લાંબા વિરામ છતાં જુલાઈના પ્રારંભિક વરસાદના બળે રાજ્યમાં ખરીફ વાવેતર સામાન્ય સરેરાશની નજીક પહોંચ્યું છે:
કુલ ખરીફ વાવેતર: સામાન્ય વિસ્તાર 85.30 લાખ હેક્ટર સામે 28 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં 83.15 લાખ હેક્ટર (93.47%) વાવેતર થયું છે.
મુખ્ય પાકોનું વાવેતર
ડાંગર: 9.27 લાખ હેક્ટર (સામાન્ય સામે 104.39%)
તુવેર: 3.32 લાખ હેક્ટર (129.77% - મોટો ઉછાળો)
મગફળી: 20.70 લાખ હેક્ટર (108.08%)
કપાસ: 21.51 લાખ હેક્ટર (સામાન્ય 23.83 લાખ હેક્ટર સામે 90.27% વાવેતર)
તલ: સામાન્ય સામે માત્ર 40.91% અને મગ 57.52% વિસ્તારમાં જ વવાયા છે.
આ પણ વાંચો: Rajkot: તહેવારો પહેલાં રસોડાના બજેટને મોટો બૂસ્ટર ડોઝ; સીંગતેલના ડબ્બામાં ₹20 અને કપાસિયા તેલમાં ₹15નો ઘટાડો