મહેસાણા જિલ્લાના ખેરાલુ તાલુકાનું પાન્છા ગામ આજે સમગ્ર રાજ્યમાં આદર્શ બનીને ઉભર્યું છે. દારૂના દૂષણને કારણે ગામના આશાસ્પદ યુવાનોએ જીવ ગુમાવતા, ગ્રામજનોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો. આ સામાજિક બદીને જડમૂળથી ઉખાડવા માટે સરપંચ શાંતાબેન ચૌધરીની આગેવાનીમાં એક વિશેષ રાત્રી ગ્રામસભાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું, જેમાં ઐતિહાસિક અને કડક નિર્ણયો લેવાયા છે.
દારૂડિયાઓ માટે અનોખી સજા
ગામમાં દારૂ ગાળવા, વેચવા કે પીવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. આ નિયમનો ભંગ કરનાર માટે ગ્રામજનોએ એક અનોખો રસ્તો અપનાવ્યો છે. ગામની વચ્ચે એક ખાસ 'પાંજરું' બનાવવામાં આવશે. જો કોઈ વ્યક્તિ દારૂ પીધેલી હાલતમાં પકડાશે, તો તેને ૧૨ કલાક સુધી આ પાંજરામાં પૂરી રાખવામાં આવશે જેથી તેને સામાજિક ક્ષોભનો સામનો કરવો પડે. ત્યારબાદ તેને પોલીસને હવાલે કરવામાં આવશે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પાંજરું બનાવવા માટેનો ખર્ચ પણ ગ્રામજનોએ લોકફાળા દ્વારા એકત્ર કર્યો છે.
વિકાસ તરફ હરણફાળ પાન્છા ગામ
માત્ર વ્યસનમુક્તિ જ નહીં, પણ માળખાગત સુવિધાઓમાં પણ બદલાવ લાવી રહ્યું છે. ગામમાં ૨૪ કલાક પાણી મળી રહે તે હેતુથી પંચાયત દ્વારા મીટર પ્રથા દાખલ કરવાનો પ્રગતિશીલ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વહીવટમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે વિવિધ સમિતિઓની પણ રચના કરવામાં આવી છે.
કડક પગલાં પરિવારોને બરબાદ થતા અટકાવશે
સરપંચ શાંતાબેન અને સામાજિક આગેવાનોના મતે, આ કડક પગલાં પરિવારોને બરબાદ થતા અટકાવશે. મહિલાઓ અને વડીલોએ આ નિર્ણયને હર્ષભેર વધાવી લીધો છે. પાન્છા ગામનો આ 'દેશી નુસખો' અને વિકાસ પ્રત્યેની સજ્જતા આજે ગુજરાતના અન્ય ગામડાઓ માટે એક મજબૂત ઉદાહરણ પૂરું પાડી રહી છે.
