રાજકોટ જિલ્લાના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા એક એવો પરિપત્ર બહાર પાડવામાં આવ્યો છે, જેને લઈને શિક્ષક આલમમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. નવા આદેશ મુજબ, હવે સરકારી શિક્ષકોએ શાળાની આસપાસ તમાકુ, સિગારેટ કે પાન-મસાલા વેચતા વેપારીઓને શોધી કાઢવાના રહેશે અને જો તેઓ નિયમ વિરૂદ્ધ વેચાણ કરતા પકડાય તો તેમની પાસેથી દંડ પણ વસૂલવાની જવાબદારી શિક્ષકોને સોંપવામાં આવી છે.
તંત્રનો નિર્ણય: COTPA-2003 નું કડક પાલન
રાજકોટ જિલ્લા વિકાસ અધિકારી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા પરિપત્ર મુજબ, 'સિગારેટ એન્ડ અધર ટોબેકો પ્રોડક્ટ્સ એક્ટ' (COTPA) 2003 ની કડક અમલવારી માટે શાળાના આચાર્યો અને શિક્ષકોને અધિકૃત કરવામાં આવ્યા છે.
- 100 મીટરની મર્યાદા: શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની 100 મીટરની ત્રિજ્યામાં કોઈ પણ પ્રકારની તમાકુની બનાવટોનું વેચાણ કરવું એ કાનૂની ગુનો છે.
- દંડ વસૂલવાની સત્તા: આ કાયદાના ઉલ્લંઘન બદલ વેપારીઓ પાસેથી દંડ વસૂલવાની અને તેને એકત્રિત કરવાની જવાબદારી હવે સીધી રીતે શિક્ષકો અને આચાર્યોને સોંપાઈ છે.
- સમાજ પર અસર: તંત્રનો તર્ક છે કે, શાળા પાસે થતું નશીલા દ્રવ્યોનું વેચાણ વિદ્યાર્થીઓના માનસ પર નકારાત્મક અસર કરે છે, જે રોકવી અનિવાર્ય છે.
શિક્ષક આલમનો વિરોધ: "અમારું કામ ભણાવવાનું છે, દંડવાનું નહીં"
રાજકોટ જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘે આ મામલે જિલ્લા વિકાસ અધિકારીને ઉગ્ર રજૂઆત કરી છે. શિક્ષકોના મતે આ કામગીરી વ્યવહારુ નથી.
- સંઘર્ષની ભીતિ: શિક્ષકો જ્યારે વેપારીઓ પાસે દંડ ઉઘરાવવા જશે, ત્યારે ઘર્ષણ અને કાયદાકીય વિવાદો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
- સલામતીનો પ્રશ્ન: પોલીસ કે વહીવટી તંત્ર પાસે જે સત્તા હોવી જોઈએ તે શિક્ષકોને આપવાથી તેમની સુરક્ષા જોખમાઈ શકે છે.
- શૈક્ષણિક કાર્યમાં અવરોધ: શિક્ષકો પહેલેથી જ વસ્તી ગણતરી, બી.એલ.ઓ. અને બોર્ડ પરીક્ષા જેવી બિનશૈક્ષણિક કામગીરીથી દબાયેલા છે. દંડ વસૂલવાની આ નવી જવાબદારી બાળકોના શિક્ષણ પર માઠી અસર પાડશે.
વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અને નૈતિક મૂલ્યો
એક તરફ સરકાર વિદ્યાર્થીઓને વ્યસનમુક્ત રાખવા માટે કડક પગલાં ભરી રહી છે, જે આવકારદાયક છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે અમલીકરણનું માધ્યમ કોણ હોવું જોઈએ? જો શિક્ષકો જ તપાસ કરવા નીકળશે, તો વિદ્યાર્થીઓની નજરમાં તેમની 'ગુરુ' તરીકેની પ્રતિભા ખરડાશે કે મજબૂત થશે? શું સ્થાનિક ગ્રામ પંચાયત અને પોલીસ તંત્ર આ જવાબદારી નિભાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે કે, શિક્ષકો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે?
શિક્ષણ સિવાયની કામગીરીનો ભાર વધ્યો
રાજકોટ જિલ્લા પંચાયત શિક્ષણ વિભાગના આ પરિપત્રમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે, શાળાની નજીક કોઈ વેપારી નશીલા પદાર્થોનું વેચાણ કરતો હોય તો શિક્ષકે તેની તપાસ કરી દંડ વસૂલવાનો રહેશે. આ સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરતા જ શિક્ષક સંગઠનોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. શિક્ષકોનું કહેવું છે કે, અમારું મુખ્ય કામ બાળકોને શિક્ષણ આપવાનું છે, પરંતુ તંત્ર દ્વારા અવારનવાર શિક્ષણ સિવાયની બિનશૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓનો બોજ અમારા માથે થોપવામાં આવે છે.
શિક્ષકોમાં ફાટી નીકળ્યો રોષ
સ્થાનિક શિક્ષકોના જણાવ્યા અનુસાર, જો તેઓ પાન-મસાલાના વેપારીઓ પાસે દંડ ઉઘરાવવા જશે તો ઘર્ષણ થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. પોલીસ કે વહીવટી તંત્રનું કામ શિક્ષકો પાસે કરાવવું કેટલું યોગ્ય? તેવો સવાલ પણ ઉઠી રહ્યો છે. ઢગલાબંધ બિનશૈક્ષણિક કામગીરીના ભાર હેઠળ દબાયેલા શિક્ષકો હવે આ 'દંડક' બનવાના પરિપત્રનો સોશિયલ મીડિયા અને સંગઠનોના માધ્યમથી વિરોધ કરી રહ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં આ મામલે શિક્ષણ વિભાગ નમતું જોખે છે કે કેમ તે જોવું રહ્યું. રાજકોટ જિલ્લાના આ પરિપત્રએ શિક્ષણ અને વહીવટ વચ્ચેની પાતળી રેખાને ફરી એકવાર ચર્ચામાં લાવી દીધી છે. શિક્ષક સંગઠનોની માગ છે કે, દંડની કામગીરી પોલીસ અથવા ગ્રામ પંચાયત હસ્તક રાખવામાં આવે જેથી શિક્ષકો નિર્વિઘ્ન રીતે ભણાવી શકે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે, શિક્ષણ વિભાગ આ વિરોધને ધ્યાને લઈને પરિપત્રમાં સુધારો કરે છે કે નહીં.
આ પણ વાંચો - Rajkot: મનપાની વર્તમાન બોડીનું આખરી જનરલ બોર્ડ 10 માર્ચે, કર્મચારીઓના પગાર સુધારા સહિતની દરખાસ્તો પર વાગશે મહોર
