કાળઝાળ ગરમી અને અસહ્ય બફારાથી તોબા પોકારી ઉઠેલા ગુજરાતના નાગરિકો માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. દેશભરમાં તેજીથી આગળ વધી રહેલું દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું આજે મુંબઈથી આગળ વધી ચૂક્યું છે અને સત્તાવાર આગાહી અનુસાર, આવતીકાલે એટલે કે 24 જૂનના રોજ ચોમાસું વિધિવત રીતે ગુજરાતમાં દસ્તક દેશે.
2 થી 3 દિવસમાં ચોમાસું ગુજરાતના ઘણા ભાગોને આવરી લેશે
આજે સિસ્ટમ વધુ સક્રિય થવાના કારણે દક્ષિણ ગુજરાતના ભાગોમાં ભારે પવન સાથે 5 મીમી સુધીનો હળવો વરસાદ પડી શકે છે, જેના પગલે તંત્ર દ્વારા 'યલો એલર્ટ' પણ જારી કરાયું છે. આગામી 2 થી 3 દિવસમાં ચોમાસું ગુજરાતના ઘણા ભાગોને આવરી લેશે અને આગામી એક અઠવાડિયાની અંદર રાજ્યનો અડધોઅડધ ભાગ મેઘમય બની જશે.
સંદેશ ડિજિટલ એક્સપ્લેનર દ્વારા આપણે સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ વર્ષનું ચોમાસું કેટલું મોડું છે અને છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં મેઘરાજાની પેટર્ન કેવી રહી છે.
સામાન્ય રીતે ગુજરાતમાં ચોમાસું ક્યારે બેસે છે અને આ વર્ષે કેટલું મોડું છે?
સામાન્ય રીતે ગુજરાતમાં ચોમાસાની સત્તાવાર એન્ટ્રી 15 જૂનની આસપાસ થતી હોય છે. આ વર્ષે 24 જૂને થઈ રહેલું ચોમાસાનું આગમન સામાન્ય કરતાં થોડું મોડું (આશરે 9 દિવસ વિલંબિત) ગણી શકાય. હવામાન વિભાગના મતે વાતાવરણીય સિસ્ટમમાં ફેરફાર થવાને કારણે આ વિલંબ થયો છે, પરંતુ આગામી દિવસોમાં ચોમાસું ખૂબ જ તીવ્ર ગતિથી આગળ વધશે.
છેલ્લા 10 વર્ષમાં મેઘરાજા સૌથી વહેલા ક્યારે પધાર્યા હતા?
સરકારી આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, છેલ્લા એક દાયકામાં વર્ષ 2020માં મેઘરાજા સૌથી વહેલા પધાર્યા હતા. એ વર્ષે 12 થી 14 જૂનની વચ્ચે જ ચોમાસું વિધિવત રીતે બેસી ગયું હતું અને પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી પણ જોરદાર રહી હતી.

છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી મોડું ચોમાસું ક્યારે બેઠું હતું?
વર્ષ 2019 : આ વર્ષે ચોમાસું ખૂબ જ ધીમી ગતિએ આગળ વધ્યું હતું અને છેક 24 થી 26 જૂન વચ્ચે તે ગુજરાત પહોંચ્યું હતું.
વર્ષ 2023 : આ વર્ષે અરબી સમુદ્રમાં સર્જાયેલા ભયાનક 'બિપરજોય' વાવાઝોડાએ ચોમાસાની આખી સિસ્ટમને વેરવિખેર કરી નાખી હતી. વાવાઝોડાએ વાતાવરણનો બધો ભેજ ખેંચી લીધો હોવાથી ૨૦૨૩માં પણ ચોમાસું છેક 24 જૂન પછી બેઠું હતું.
વર્ષ 2026 (ચાલુ વર્ષ): આ વર્ષે પણ 24 જૂને આગમન થઈ રહ્યું હોવાથી તે 2019 અને 2023ની જેમ જ 'વિલંબિત' કેટેગરીમાં ગણાશે.
ગુજરાતમાં વરસાદની ભૌગોલિક વિવિધતા કેવી છે?
ગુજરાતમાં ચોમાસાની ઋતુ અને વરસાદની પેટર્ન પ્રદેશ પ્રમાણે ઘણી અલગ છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે ચોમાસુ 10-20 જૂનની વચ્ચે આવી જતું હોય છે. રાજ્યમાં મુખ્ય વરસાદનો સમયગાળો જૂનથી સપ્ટેમ્બર મહિનાનો રહે છે. ગુજરાતમાં વાર્ષિક સરેરાશ વરસાદ આશરે 800 થી 900 મીમી છે, પરંતુ પ્રદેશ પ્રમાણે તેમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.

ક્યાં વધુ અને ક્યાં ઓછો વરસાદ?
સૌથી વધુ વરસાદ: દક્ષિણ ગુજરાતના વલસાડ, નવસારી અને ડાંગ જિલ્લાઓમાં પડે છે, જ્યાં પહાડી અને જંગલ વિસ્તાર હોવાથી વાદળો વધુ વરસે છે.
સૌથી ઓછો વરસાદ: ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને સૂકા વાતાવરણના કારણે કચ્છ અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ગુજરાતમાં સૌથી ઓછો વરસાદ નોંધાય છે.
આગાહી મુજબ કરન્ટ સિસ્ટમ ખૂબ જ મજબૂત
ચોમાસું ભલે આ વર્ષે થોડું મોડું પડ્યું હોય, પરંતુ હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ કરન્ટ સિસ્ટમ ખૂબ જ મજબૂત છે. આગામી એક અઠવાડિયામાં જ રાજ્યના જળાશયો અને નદીઓમાં નવા નીરની આવક શરૂ થઈ જશે, જે ખેડૂતો માટે વાવણીના ઉત્તમ સંકેત છે. હવે માત્ર થોડા જ કલાકોનો ઇન્તેઝાર બાકી છે!
આ પણ વાંચો----- Monsoon 2026 : ચોમાસુ આખરે ગુજરાતના ઉંબરે, આવતીકાલે 24 જૂનથી થશે શ્રીકાર વરસાદ