કેટલાક લોકો તાવ, ખાંસી, ગળામાં દુખાવો કે શરદી થતાં જ એન્ટિબાયોટિક દવાઓ લેવાનું શરૂ કરી દે છે. કેટલાક જૂની પ્રિસ્ક્રિપ્શનના આધારે દવા લે છે, તો કેટલાક મેડિકલ સ્ટોરમાંથી પોતાની રીતે એન્ટિબાયોટિક ખરીદે છે. તેમને લાગે છે કે તેનાથી બીમારી ઝડપથી મટી જશે. પરંતુ WHO અનુસાર, દરેક તાવ, ખાંસી કે ગળાના દુખાવામાં એન્ટિબાયોટિક લેવી શરીર માટે જોખમી બની શકે છે.
18થી 24 નવેમ્બર દરમિયાન વિશ્વ એન્ટિમાઇક્રોબિયલ રેઝિસ્ટન્સ જાગૃતિ સપ્તાહ મનાવવામાં આવે છે. આ દરમિયાન ડૉક્ટરો લોકોને જરૂર વગર એન્ટિબાયોટિક ન લેવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
એન્ટિબાયોટિક દવાઓનો ઉપયોગ બેક્ટેરિયાથી થતા ચેપની સારવાર માટે થાય છે. જ્યારે ગળામાં ખરાશ, શરદી અને ફ્લૂ જેવા રોગો સામાન્ય રીતે વાયરસથી થાય છે. આવા કિસ્સામાં એન્ટિબાયોટિકની ખાસ અસર થતી નથી.
તેમ છતાં લોકો આ દવાઓ લે છે, જેના કારણે કેટલીક વખત ગંભીર એલર્જી પણ થઈ શકે છે. ડૉક્ટરની સલાહ વિના લાંબા સમય સુધી એન્ટિબાયોટિક લેવાથી દવાઓની અસર ઘટી શકે છે.
દવાઓ બેઅસર થવાનું જોખમ વધી રહ્યું છે
દિલ્હીની આરએમએલ હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડૉ. સુભાષ ગિરીના જણાવ્યા અનુસાર, બિનજરૂરી રીતે એન્ટિબાયોટિક લેવાથી એન્ટિમાઇક્રોબિયલ રેઝિસ્ટન્સની સમસ્યા વધી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં બેક્ટેરિયા એવી દવાઓ સામે પ્રતિકારક ક્ષમતા વિકસાવી લે છે, જે અગાઉ તેમને નષ્ટ કરવામાં અસરકારક હતી. તેના કારણે ચેપની સારવાર મુશ્કેલ બને છે અને કેટલીક વખત દવાઓ કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે. આવી સ્થિતિમાં બીજી એન્ટિબાયોટિકનો ઉપયોગ કરવો પડે છે, જે મોંઘી હોઈ શકે છે. પરિણામે સારવારનો ખર્ચ પણ વધી જાય છે.
એન્ટિબાયોટિક ક્યારે લેવી?
તાવ, ખાંસી કે ગળામાં દુખાવો થાય ત્યારે પોતાની રીતે એન્ટિબાયોટિક લેવાનું શરૂ ન કરો. ડૉક્ટર જરૂરિયાત મુજબ તપાસ કરીને નક્કી કરે છે કે ચેપ બેક્ટેરિયાથી થયો છે કે વાયરસથી. જો ડૉક્ટરે એન્ટિબાયોટિક લખી આપી હોય તો જણાવેલી માત્રામાં જ દવા લો. દવા અંગે હંમેશા ડૉક્ટરની સલાહનું પાલન કરો.
આ પણ વાંચો: Snake Mystery: દુનિયાનો અનોખો સાપ! જોખમ દેખાતાં જ ગુલાટી મારીને ભાગે છે, ઝડપ 13 કિમી પ્રતિ કલાક