આજના સમયમાં હાર્ટ સંબંધિત રોગો ઝડપથી વધી રહ્યા છે અને તેમાંથી એક ગંભીર સમસ્યા છે ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોર. જેમાં હાર્ટ શરીરની જરૂરિયાત મુજબ પૂરતું લોહી પંપ કરવામાં અસમર્થ હોય છે. તેમજ ધીમે ધીમે વિકસે છે અને ઘણી વખત લોકો શરૂઆતના સંકેતોને ઈગ્નોર કરે છે, જેના કારણે રોગ વધે છે અને ગંભીર બને છે.
તે લક્ષણો છે ક્રોનિકના
હાર્ટ ફેલ્યોરના શરૂઆતમાં કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાતા નથી. હાર્ટની કાર્યક્ષમતા ઘટવાથી, શરીરના ઘણા ભાગો પર તેની અસર દેખાવા લાગે છે. દર્દી સતત થાક અનુભવવા લાગે છે. પગ, ઘૂંટી અને અંગૂઠામાં સોજો આવે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં જકડાઈ જવું અને અનિયમિત ધબકારા જોવા મળે છે. જો આવા લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
પુરુષોમાં વધુ જોખમ - માન્યતા કે સાચું શું?
ઘણા લોકો માને છે કે પુરુષોમાં ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોર વધુ સામાન્ય છે, પરંતુ આ સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. નવી દિલ્હીના BLK હાર્ટ સેન્ટરના કાર્ડિયોથોરાસિક સર્જરી વિભાગના અધ્યક્ષ ડૉક્ટરના મતે, 45 વર્ષની ઉંમર પહેલા, પુરુષો સ્ત્રીઓ કરતાં આ રોગ માટે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે અને આ ઉંમર સુધી આ ગુણોત્તર 7:3 છે. વધતી ઉંમર સાથે, પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને સમાન રીતે જોખમમાં હોય છે.
ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોરના પ્રકારો કેટલા અને સારવાર શું?
આ રોગને ચાર તબક્કામાં વહેંચવામાં આવ્યો છે (ટાઇપ 1 થી ટાઇપ 4). ટાઇપ 1 એ પ્રારંભિક તબક્કો છે, જ્યાં દવાઓથી સારવાર શક્ય છે. ટાઇપ 2 અને 3માં, ફક્ત દવાઓ પૂરતી નથી, આ કિસ્સાઓમાં સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે. ટાઇપ 4 એ સૌથી ગંભીર તબક્કો છે, જ્યારે હાર્ટની કાર્યક્ષમતા 85-90 ટકા સુધી ખોવાઈ જાય છે. હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ એકમાત્ર વિકલ્પ બાકી રહે છે. હાર્ટને 50 ટકા નુકસાન થાય છે, તો સમયસર સારવારથી દર્દી સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે, પરંતુ જો નુકસાન 65 ટકાથી વધુ હોય તો ગૂંચવણો વધે છે.
સોલ્યુશન અને લાઈફસ્ટાઈલ
આ રોગને રોકવા માટે લાઈફસ્ટાઈલમાં ફેરફાર જરૂરી છે. બ્લડ પ્રેશરને લેવલમાં રાખો, કારણ કે જ્યારે બ્લડ પ્રેશર વધારે હોય છે, ત્યારે હાર્ટને લોહી પંપ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. દિવસમાં બે લિટરથી વધુ પ્રવાહીનું સેવન ન કરો, કારણ કે તે લોહીનું પ્રમાણ વધારે છે અને હાર્ટ પર દબાણ લાવે છે. હેલ્ધી ફૂડ ખાઓ અને ધૂમ્રપાન અને દારૂથી દૂર રહો. મીઠાનું સેવન ઓછું કરો અને નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવવી પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
Disclaimer: આ માહિતી વાચકોને વધારે વિગતો પુરી પાડવા માટે છે અને આ સંદર્ભમાં વધારે જાણકારી મેળવવા માટે આપ તજજ્ઞોનો સંપર્ક સાધી શકશો.
