- ભાજપને ત્રીજી વખત સત્તામાં આવવા માટે NDAનો સપોર્ટ
- અયોધ્યામાં ભાજપની હાર પર અનેક ચર્ચાઓએ પકડ્યું જોર
- ફૈઝાબાદમાં ભાજપની હાર પાછળ જ્ઞાતિ સમીકરણમાં અખિલેશ યાદવને સ્થાન?
ભાજપ ભલે પોતાના દમ પર બહુમતી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી હોય અને ત્રીજી વખત સત્તામાં આવવા માટે તેના સહયોગીઓ પર ભરોસો કર્યો હોય, પરંતુ અયોધ્યામાં રામ મંદિર સ્થિત ફૈઝાબાદમાં પાર્ટીની આશ્ચર્યજનક હાર છે. સમાચાર અને આ અંગે ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. જોકે અયોધ્યામાં ભવ્ય મંદિરમાં રામલલાની નવી મૂર્તિના પ્રાણપ્રતિષ્ઠા સમારોહના ચાર મહિના પછી જ ભાજપની હાર થઈ. સમાજવાદી પાર્ટીના અવધેશ પ્રસાદે ભાજપના લલ્લુ સિંહને 54,500 મતોથી હરાવ્યા.
મંદિર નગરમાં ભાજપની કારમી હાર માટે અનેક કારણો આપવામાં આવી રહ્યા છે. ભાજપમાંથી ઓબીસી અને દલિતોનું અલગ થવું, નક્કર જાતિ સમીકરણ બનાવવા માટે અખિલેશ યાદવનું પગલું, અયોધ્યાના વિકાસ માટે લીધેલી જમીનનું વળતર ન મળવાને કારણે સ્થાનિક લોકોમાં નારાજગી એ કેટલાક કારણો છે. એક વર્ગે ભાજપની હારને પાર્ટીના દિલ્હી અને લખનૌ એકમો વચ્ચેના તણાવ સાથે પણ જોડ્યો છે.
બીજેપીનું 'ક્રોસ 400' સૂત્ર કેવી રીતે બેકફાયર
વધુમાં, ફૈઝાબાદ પણ એવી સીટોમાંથી એક છે જ્યાં સમાજવાદી પાર્ટીની વોટ બેંકની તરફેણમાં જાતિ સમીકરણ સૌથી મજબૂત છે. તદુપરાંત, સમાજવાદી પાર્ટી માટે જે કામ કર્યું હોય તેવું લાગે છે કે જો ભાજપને પ્રચંડ બહુમતી મળે છે, તો તે બંધારણમાં ફેરફાર કરશે. વાસ્તવમાં, ભાજપના લલ્લુ સિંહે અયોધ્યામાં સૌથી પહેલા કહ્યું હતું કે જો ભાજપને 400થી વધુ સીટો મળશે તો બંધારણ બદલાશે. આ પછી, સમાજવાદી પાર્ટીએ આ મુદ્દા પર એક નિવેદન બનાવ્યું અને આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપ બંધારણમાં ફેરફાર કરીને પછાત વર્ગો, દલિતો અને લઘુમતીઓને આપવામાં આવેલી અનામતને ખતમ કરવા માંગે છે.
જ્ઞાતિ સમીકરણ કેટલું જવાબદાર
આ મુદ્દો એટલો પ્રબળ બન્યો કે ભાજપ સમગ્ર ચૂંટણી દરમિયાન તેના પર ખુલાસો આપતો રહ્યો અને મેદાન ગુમાવ્યું. 1984 થી, સમાજવાદી પાર્ટી અને કોંગ્રેસ બે-બે વખત ફૈઝાબાદ સીટ જીતી ચુક્યા છે. 1991 પછી અયોધ્યામાં બીજેપીને મહત્વ મળ્યું. બીજેપીના કુર્મી અને હિન્દુત્વના ચહેરા વિનય કટિયારે ત્રણ વખત સીટ જીતી હતી, જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટીના મિત્ર સેન યાદવ અહીંથી 1989, 1998 અને 2004માં ચૂંટાયા હતા. 2004માં ભાજપે તેના OBC ચહેરા કટિયારને હટાવીને લલ્લુ સિંહને ઉમેદવાર બનાવ્યા. સિંહે 2014 અને 2019માં સતત બે વખત આ સીટ જીતી હતી. ભાજપે છેલ્લી બે ચૂંટણીઓ "મોદી લહેર"ને લઇ જીતી હતી, પરંતુ જ્ઞાતિ મુખ્ય મુદ્દો બની જતાં, પક્ષની હાર થઈ.
ફૈઝાબાદમાં ભાજપની હાર પાછળ જ્ઞાતિ સમીકરણમાં અખિલેશ યાદવને સ્થાન
અયોધ્યામાં ઓબીસી મતદારોની સૌથી વધુ સંખ્યા છે, જેમાં કુર્મી અને યાદવ સૌથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. મતદારોમાં 22% OBC અને 21% દલિત છે. દલિતોમાં સૌથી વધુ મતદારો પાસી સમુદાયના છે. વિજેતા ઉમેદવાર અવધેશ પ્રસાદ પાસી સમુદાયમાંથી આવે છે. મતદારોમાં 18% મુસ્લિમોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ત્રણ સમુદાયો મળીને કુલ મતદારોના 50% છે. આ વખતે, ત્રણ સમુદાયો - OBC, દલિત, મુસ્લિમ - સમાજવાદી પાર્ટીને ફૈઝાબાદમાં યાદગાર જીત અપાવવા માટે એકસાથે આવ્યા.
શું સ્થાનિક લોકોમાં વ્યાપક રોષના કારણે..?
વધુમાં, અયોધ્યાના વિકાસ માટે તેમની જમીનો લેવામાં આવ્યા બાદ વળતર ન મળવાને કારણે સ્થાનિક લોકોમાં વ્યાપક રોષ જોવા મળ્યો હતો. એવી ચર્ચાઓ પણ થઈ હતી કે અયોધ્યાનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે અને રામ મંદિરનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, પરંતુ દૂરના ગામડાના લોકોને તેનો કોઈ લાભ નથી મળી રહ્યો. સ્થાનિક લોકોમાં એવી પણ ચર્ચા હતી કે બહારથી આવતા વેપારીઓને ફાયદો થઈ રહ્યો છે, જ્યારે અયોધ્યાના લોકો મોટા પ્રોજેક્ટ માટે પોતાની જમીન ગુમાવી રહ્યા છે. ભાજપે માત્ર અયોધ્યા જ નહીં, પરંતુ મંદિરની શહેર-બસ્તી, આંબેડકર નગર, બારાબંકીને અડીને આવેલી તમામ બેઠકો પણ ગુમાવી દીધી. અયોધ્યાના પરિણામોને માત્ર ભાજપની હાર તરીકે જ નહીં પરંતુ તેમના હિન્દુત્વના વિઝનની હાર તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યા છે.
