પાકિસ્તાનને ટેકો આપ્યા બાદ તુર્કી વિરુદ્ધ શરૂ કરાયેલા બહિષ્કાર અભિયાન વચ્ચે, સરકાર તુર્કી કંપનીઓના કામકાજની પણ સમીક્ષા કરવા જઈ રહી છે. યુપી, દિલ્હી અને મુંબઈ સહિત દેશના 5 રાજ્યોમાં ઘણી તુર્કી કંપનીઓ કામ કરી રહી છે. તુર્કી સાથેના તણાવ વચ્ચે સરકારની તુર્કી કંપનીઓ પર બાજ નજર છે. આગામી પ્રોજેક્ટ મામલે જલદી જ નિર્ણય લેવાઇ શકે છે.
સરકાર કરશે તુર્કી કંપનીઓના કામકાજની સમીક્ષા
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે તુર્કીએ ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાનનો પક્ષ લીધો અને તેને તેની કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે. ભારતીય પ્રવાસીઓએ તુર્કી માટે બુકિંગ રદ કરીને પહેલેથી જ મોટો આંચકો આપ્યો છે અને હવે સરકાર પણ પાઠ ભણાવવાના મૂડમાં છે. યુપી અને દિલ્હી સહિત દેશના 5 રાજ્યોમાં ઘણી તુર્કી કંપનીઓ વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે. સરકાર ટૂંક સમયમાં તેમની કામગીરીની સમીક્ષા કરશે અને આ કંપનીઓને પ્રોજેક્ટમાંથી દૂર કરી શકે છે.
તુર્કીને ભારત તરફથી મોટો આંચકો
તુર્કીને માત્ર પ્રવાસન જ નહીં પરંતુ વેપારમાં પણ નુકસાન પહોંચાડવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. છૂટક વેપારીઓના સૌથી મોટા સંગઠન CAT સહિત ઘણા ઉદ્યોગ સંગઠનોએ તુર્કી સાથે વ્યવસાય બંધ કરવાની અને તેનો બહિષ્કાર કરવાની માંગ કરી છે. દેશભરમાં તુર્કી વિરુદ્ધ બહિષ્કાર ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આવી નકારાત્મક લાગણીઓ વચ્ચે, મોદી સરકાર ભારતમાં તુર્કીના વ્યાપાર કરાર પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ મામલા સાથે સંકળાયેલા એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યુ છે કે, તુર્કીની કંપનીઓ સામેલ હોય તેવા તમામ પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
ટર્કિશ કંપનીઓ શું કામ કરે છે?
અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રના કોઈપણ પ્રોજેક્ટમાં સામેલ તુર્કી કંપનીઓનો ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ પછી તેમના કાર્યની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. તુર્કીની કંપનીઓ આઇટી, મેટ્રો રેલ અને ટનલ સહિત વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે. તેમનો બહુમતી હિસ્સો પાંચ રાજ્યોમાં છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, યુપી, દિલ્હી અને જમ્મુ અને કાશ્મીર. નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર $10.4 બિલિયન એટલે કે લગભગ રૂ. 92 હજાર કરોડનો હતો.
તુર્કીમાંથી આવે છે FDI
ટ્રસ્ટ ઓફ ધ કોમર્સ મિનિસ્ટ્રી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, ભારતમાં વિદેશી સીધા રોકાણ એટલે કે FDIના સંદર્ભમાં તુર્કી 45માં ક્રમે છે. એપ્રિલ 2000થી સપ્ટેમ્બર 2024 સુધીમાં, તુર્કીમાંથી 240 મિલિયન ડોલરનું FDI આવ્યું છે. તુર્કીએ ભારતમાં બાંધકામ, ઉત્પાદન, ઉડ્ડયન, મેટ્રો રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, શિક્ષણ અને મીડિયા ક્ષેત્રોમાં પણ રોકાણ કર્યું છે. તુર્કીએ બાંધકામ અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં ઘણા વર્ષોથી ભારતનું ભાગીદાર રહ્યું છે.
કયા શહેરમાં કેટલુ કામ ?
લખનૌ, પુણે અને મુંબઈમાં મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટ્સ પર ઘણી તુર્કી કંપનીઓ ભારતીય કંપનીઓ સાથે કામ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, એક તુર્કી કંપની ભારતીય ઉદ્યોગ સાથે મળીને ગુજરાતમાં એક ઉત્પાદન એકમ સ્થાપી રહી છે. એટલું જ નહીં, તુર્કીની કંપની ભારતીય એરપોર્ટનું સંચાલન પણ કરે છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતમાં તુર્કી કંપનીઓનો હિસ્સો ઓછો નથી. આ કંપનીઓ ફક્ત માળખાગત ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત નથી. પરંતુ જાહેર સેવા સાથે પણ સીધી રીતે સંબંધિત છે.
દરેક ભારતીય તુર્કીમાં ખર્ચે છે 3 લાખ
તુર્કી અને અઝરબૈજાન માટે ભારત કેટલું મોટું બજાર છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે 2024માં, ચીન પછી, ભારતીયો તુર્કીની મુલાકાત લેનારા બીજા સૌથી મોટા પ્રવાસી હતા. ગયા વર્ષે, 2.70 લાખ ભારતીય પ્રવાસીઓએ તુર્કીની મુલાકાત લીધી હતી. જ્યારે અઝરબૈજાનમાં આ સંખ્યા 2.43 લાખ હતી. અઝરબૈજાનની મુલાકાતે આવેલા દરેક ભારતીય પ્રવાસીએ 1 લાખથી 1.25 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો હતો. જ્યારે તુર્કીમાં ૩ લાખથી ૩.૩૫ લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો હતો.
