મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીમાં ભાજપ સૌથી મોટી પાર્ટી બન્યા બાદ દેવેન્દ્ર ફડણવીસનું નામ સીએમ પદની રેસમાં આગળ ચાલી રહ્યું છે, જ્યારે એકનાથ શિંદે સીએમ પદ પર સંપૂર્ણ રીતે મક્કમ છે અને અજિત પવાર કેમ્પ પણ રાજકીય સત્તા માટે તલપાપડ છે. ભાજપના બંને સાથી પક્ષોએ જે રીતે પોતપોતાના નેતાઓને મુખ્યમંત્રી બનાવવાની માંગ ઉઠાવી છે, તેનાથી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે મહાગઠબંધનમાં સત્તા સંભાળવાનો નિર્ણય સરળ નથી.
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણીની રાજકીય લડાઈ જીત્યા બાદ સરકાર બનાવવાની પ્રક્રિયાએ જોર પકડ્યું છે, પરંતુ આટલો જંગી જનાદેશ મળ્યા બાદ પણ મહાગઠબંધનમાં મુખ્યમંત્રી પદને લઈને હજુ પણ સસ્પેન્સ છે. ભાજપ સૌથી મોટી પાર્ટી બન્યા બાદ દેવેન્દ્ર ફડણવીસનું નામ સીએમ પદની રેસમાં આગળ છે, પરંતુ અંતિમ મંજૂરી મેળવવી સરળ નથી. જ્યારે એકનાથ શિંદે સીએમ પદ પર મક્કમ છે, ત્યારે અજિત પવાર કેમ્પ પણ રાજકીય સત્તા માટે તલપાપડ છે. શિવસેના અને એનસીપી બંને કેમ્પ સીએમ પદ માટે દાવો કરી રહ્યા છે.
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીના પરિણામોની જાહેરાત બાદથી મુંબઈથી દિલ્હી સુધી ભાજપ, શિવસેના અને એનસીપીના નેતાઓની અલગ-અલગ બેઠકો ચાલી રહી છે. આ સાથે મુખ્યમંત્રી પદ માટે દબાણ ઉભું કરવાની રાજનીતિ પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. NCP ધારાસભ્ય દળની બેઠકમાં અજિત પવારને નેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. એનસીપીના વરિષ્ઠ નેતા છગન ભુજબળે અજિત પવારને મુખ્યમંત્રી બનાવવાની માગ ઉઠાવી હતી. તે જ સમયે, શિવસેનાના ધારાસભ્યોએ એકનાથ શિંદેને તેમના નેતા તરીકે પસંદ કર્યા અને પાર્ટીના નેતા પ્રતાપ સરનાઈકે કહ્યું કે તમામ ધારાસભ્યો ઈચ્છે છે કે એકનાથ શિંદે જ મુખ્યમંત્રી બને.
ભાજપના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ વિનોદ તાવડેનું કહેવું છે કે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ મંગળવાર 26 નવેમ્બરે મધ્યરાત્રિએ 12 વાગ્યે સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં તે પહેલા સરકાર બનાવવી પડશે. ત્રણેય પક્ષો સાથે મળીને સીએમ પદને લઈને નિર્ણય લેશે અને અમે ટૂંક સમયમાં આ અંગે નિર્ણય લઈશું. એનસીપી અને શિવસેના બંને ભાજપના નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે જેથી સરકાર રચી શકાય. ભાજપના બંને સાથી પક્ષોએ જે રીતે પોતપોતાના નેતાઓને મુખ્યમંત્રી બનાવવાની માગ ઉઠાવી છે, તેનાથી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે મહાગઠબંધનમાં સત્તા સંભાળવાનો નિર્ણય સરળ નથી.
મહાયુતિની ભવ્ય જીતના 'હીરો'
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મહાયુતિને બમ્પર સીટ મળી છે. મહાયુતિએ વિધાનસભાની કુલ 288 બેઠકોમાંથી 230 બેઠકો જીતીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. ભાજપે 132 બેઠકો, એકનાથ શિંદેની શિવસેનાએ 57 બેઠકો અને અજિત પવારની એનસીપીએ 41 બેઠકો પર જીત મેળવી છે. આ સિવાય અપક્ષો અને નાના પક્ષોની સાથે મહાયુતિ પાસે 236 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે. ભાજપનો સ્ટ્રાઈક રેટ 89 ટકા, શિવસેનાનો 72 ટકા અને એનસીપીનો 77 ટકા હતો. આટલો મોટો જનાદેશ મળ્યા પછી પણ ભાજપ કોઈ નિર્ણય પર પહોંચી શકી નથી. રાજ્યની જનતા પોતાના મુખ્યમંત્રીની રાહ જોઈ રહી છે. મહારાષ્ટ્રના નવા સીએમ કોણ હશે તેના પર પણ લોકોની નજર છે.
નવી સરકાર બનાવવાના પ્રયાસો શરૂ થઈ ગયા છે અને દિલ્હીમાં ભાજપના અગ્રણી નેતાઓની બેઠક યોજાઈ હતી. છેલ્લા બે દિવસથી દિલ્હીમાં ભાજપના ટોચના નેતાઓ વચ્ચે બેઠકો ચાલી રહી છે, તો મુંબઈમાં પણ ધારાસભ્યો સાથે પક્ષના નેતાઓની બેઠકોનો સિલસિલો ચાલી રહ્યો છે. ધારાસભ્યોની નાયબ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સાથે મુલાકાતની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. આ ઉપરાંત પાર્ટીના ચૂંટણી પ્રભારી ભૂપેન્દ્ર યાદવ, અશ્વિની વૈષ્ણવ, દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને પ્રદેશ અધ્યક્ષ ચંદ્રશેખર બાવનકુળેથી જીતેલા ધારાસભ્યોની સતત બેઠકો ચાલી રહી છે.
ભાજપના ધારાસભ્ય દળના નેતા પર નજર
સોમવારે મુંબઈમાં ભાજપના વિધાયક દળની બેઠક યોજાશે, જેમાં પક્ષના ધારાસભ્ય દળના નેતાની પસંદગી કરવામાં આવશે. આ પછી જ ભાજપ શિવસેના અને અજિત પવારની એનસીપી સાથે બેઠક કરશે અને સરકાર બનાવવાનો નિર્ણય કરશે. રાજકીય અને આર્થિક દૃષ્ટિકોણથી મહારાષ્ટ્ર એક મહત્વપૂર્ણ રાજ્ય છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ તેને પોતાના મુખ્યમંત્રી બનાવવા માટે તમામ શક્ય પ્રયાસો કરી રહી છે, કારણ કે 2019માં સૌથી મોટી પાર્ટી હોવા છતાં તેને નાયબ મુખ્યમંત્રી પદથી સંતોષ માનવો પડ્યો હતો. આ વખતે ભાજપ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં સૌથી વધુ સીટો જીતવામાં સફળ રહ્યું છે, જેના કારણે સીએમ પદ પર તેનો દાવો સૌથી મજબૂત માનવામાં આવી રહ્યો છે.
મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપના શાનદાર પ્રદર્શનનો શ્રેય ઉપમુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસને આપવામાં આવી રહ્યો છે. દેવેન્દ્ર ફડણવીસ 2014માં મુખ્યમંત્રી બન્યા અને પાંચ વર્ષ સુધી સરકાર ચલાવી. 2019માં ફરીથી મુખ્ય પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા, પરંતુ ચાર દિવસ પછી રાજીનામું આપવું પડ્યું. આ વખતે, ફડણવીસે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં હાર પછી પાંચ મહિનામાં મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીની કિસ્મત જે રીતે બદલાઈ છે તેમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આથી ફડણવીસ સીએમ બને તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
દેવેન્દ્ર ફડણવીસ પહેલા મનોહર જોશી શિવસેનામાંથી બ્રાહ્મણ બનીને સીએમ બન્યા હતા, પરંતુ મરાઠા અને ઓબીસીના કારણે ભાજપ પણ સરપ્રાઈઝ આપી શકે છે. 2019માં મરાઠા નેતાઓની એકતાના કારણે ફડણવીસની સીએમ બનવાની આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું હતું. આ સિવાય મોદી-શાહ ઘણીવાર પોતાના નિર્ણયોથી આશ્ચર્યચકિત કરે છે. ગયા વર્ષે જ તે મધ્યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને રાજસ્થાનમાં જોવા મળ્યો હતો. ભાજપ માટે ફડણવીસનું નામ પણ ચાલી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ ફડણવીસની પસંદગી કરે છે કે પછી કોઈ નવા નામને મંજૂરી આપશે તે જોવું રહ્યું.
શું એકનાથ શિંદે ખુરશી છોડશે?
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીના પરિણામો પહેલા એકનાથ શિંદે પોતાને સીએમ પદની રેસમાંથી દૂર રાખતા હતા. ચૂંટણી દરમિયાન તેમણે કહ્યું હતું કે આ વખતે તેઓ સીએમની રેસમાં નથી, પરંતુ પરિણામોમાં સારી સીટો મળ્યા બાદ હવે તેઓ ફરીથી પોતાની જાતને રેસમાં રાખી રહ્યા છે. જે રીતે સીએમ એકનાથ શિંદે ચૂંટણીમાં ઉદ્ધવ ઠાકરે સામે વાસ્તવિક શિવસેનાની લડાઈ જીતવામાં સફળ રહ્યા છે, તે પછી તેમની પાર્ટીના નેતાઓ સીએમ પદ છોડવા તૈયાર નથી. શિવસેના વિધાયક દળના નેતા તરીકે ચૂંટાયા બાદ એકનાથ શિંદેએ પોતાના તમામ ધારાસભ્યોનો આભાર માન્યો હતો અને મુખ્યમંત્રીના પ્રશ્ન પર મૌન રહ્યા હતા, પરંતુ તેમની પાર્ટીએ જોરશોરથી લોબિંગ શરૂ કરી દીધું છે.
એકનાથ શિંદેના સમર્થકોનું કહેવું છે કે શિંદેએ પ્રથમ દાવમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, તેથી તેને બીજી તક મળવી જોઈએ. શિવસેનાના નેતા પ્રતાપ સરનાઈકે કહ્યું કે તમામ ધારાસભ્યો ઈચ્છે છે કે એકનાથ શિંદે મુખ્યમંત્રી બને. આ સિવાય શિવસેનાના નેતા નરેશ મસ્કે, સંજય શિરસાટ અને દીપક કેસરકરે કહ્યું કે તેઓ ઈચ્છે છે કે તેમના નેતા જ મુખ્યમંત્રી બને. આ રીતે શિવસેનાના નેતાઓ અને ધારાસભ્યોએ એકનાથ શિંદેને સીએમ બનાવવાનો ખુલ્લેઆમ દાવો કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે અને તેઓ કહે છે કે ચૂંટણી તેમના ચહેરા પર લડવામાં આવી હતી. શિંદેને તેમના અઢી વર્ષના કાર્યકાળ પછી મહારાષ્ટ્રનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, જે તેમને દાવેદાર બનાવે છે.
અજિત પવાર પણ પાવર બતાવી રહ્યા છે
શરદ પવારથી અલગ થવા છતાં અજિત પવારે આખરે પોતાની રાજકીય ક્ષમતા સાબિત કરી દીધી છે. અજિત પવારની પાર્ટીએ તેના ક્વોટાની 59માંથી 41 બેઠકો જીતીને સાબિત કર્યું છે કે અસલી એનસીપી તેમની છે. રવિવારે અજિત પવારને NCP ધારાસભ્ય દળના નેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. એનસીપીએ અજિત પવારને સીએમ બનાવવા માટે વોટિંગ શરૂ કરી દીધું છે. એનસીપી નેતા છગન ભુજબળે કહ્યું કે અજિત પવારને મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી બનાવવા જોઈએ, કારણ કે તેમનો સ્ટ્રાઈક રેટ ઘણો સારો છે. પાર્ટીના તમામ ધારાસભ્યો પણ ઈચ્છે છે કે અજિત પવાર વિધાનસભાનું નેતૃત્વ કરે.
એનસીપી ભલે સીએમ પદનો દાવો કરી રહી હોય, પરંતુ અજિત પવાર ડેપ્યુટી સીએમ પદ માટે સંમત થઈ શકે છે. અજિત પવાર પણ બીજેપીના સીએમ બનાવવા માટે સહમત થતા જોવા મળશે. એનસીપી અને શિંદે કેમ્પ ભાજપના ધારાસભ્ય દળના નેતા તરીકે કોણ ચૂંટાય છે તેના પર નજર રાખી રહ્યા છે. આ પછી જ સીએમ અંગે નિર્ણય લેવાનો છે. માનવામાં આવે છે કે ત્રણેય પક્ષો બેસીને નિર્ણય લેશે, પરંતુ શું શિંદેને ભાજપના સીએમ બનાવવા માટે સહમત થશે?
