Karnataka હાઈકોર્ટે કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને તેમના પરિવાર દ્વારા સંચાલિત ટ્રસ્ટને બેંગલુરુ વિકાસ પ્રાધિકરણ (BDA)ની જમીન ફાળવવામાં કથિત ગેરરીતિઓની તપાસ સાથે જોડાયેલા કેસમાં મહત્વનો નિર્ણય આપ્યો છે. હાઈકોર્ટે આરોપોની તપાસ કરવા માટે રચાયેલી સ્પેશિયલ કોર્ટના આદેશને રદ કરી દીધો છે. આ મામલો 8,001 ચોરસ મીટરની કિંમતી જમીનની ફાળવણી સાથે જોડાયેલો છે.
ફરિયાદીએ પોલીસ તપાસની માગ કરી હતી
આ કેસમાં ફરિયાદીએ પોલીસ તપાસની માગ કરી હતી. તેણે હાઈકોર્ટમાં અરજી કરીને સ્પેશિયલ કોર્ટના તે નિર્ણયને પડકાર્યો હતો, જેમાં કોર્ટે પોતાની રીતે જ તપાસ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ મામલો બેંગલુરુ વિકાસ પ્રાધિકરણ (BDA) દ્વારા સિદ્ધાર્થ વિહાર ટ્રસ્ટને આપવામાં આવેલી 8,001 ચોરસ મીટરની કિંમતી જમીનની ફાળવણી સાથે જોડાયેલો છે.
હાઈકોર્ટે સ્પેશિયલ કોર્ટનો આદેશ રદ કર્યો
18 ઓગસ્ટના પોતાના નિર્ણયમાં હાઈકોર્ટે કહ્યું કે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ સાથે જોડાયેલા કેસમાં સ્પેશિયલ કોર્ટે પોતાની રીતે તપાસ શરૂ કરીને ભૂલ કરી હતી. ફરિયાદી વિજયરાઘવ મરાઠે ‘Forum for a Corruption Free Karnataka’ના અધ્યક્ષ છે. તેમણે પોલીસ તપાસની માગ કરતી વખતે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)માં નક્કી કરાયેલી પ્રક્રિયાનું પાલન કર્યું ન હતું. તેમ છતાં નીચલી કોર્ટે પોતાની રીતે આ મામલે તપાસ શરૂ કરી હતી.
કોર્ટે કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવા કહ્યું
જસ્ટિસ એમ. નાગપ્રસન્નાએ BNSSની કલમ 223 હેઠળ કોર્ટ દ્વારા તપાસના આદેશને રદ કરતાં કહ્યું કે, “જે ખામી દૂર કરી શકાય છે, તેને દૂર કરવાની જરૂર છે, કાયદાકીય પ્રક્રિયાને જ છોડી દેવાની નહીં.” કોર્ટે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે સંબંધિત કોર્ટ ફરિયાદીને એફિડેવિટમાં રહેલી ખામીઓ દૂર કરવાની તક આપશે. ત્યારબાદ BNSSની કલમ 175 હેઠળ નક્કી કરાયેલી પ્રક્રિયાનું કડક રીતે પાલન કરીને ફરિયાદ પર આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં કાયદામાં આપવામાં આવેલી સુરક્ષાનું પણ પાલન કરવું પડશે.
યેદિયુરપ્પા સરકારના સમયમાં જમીન ફાળવાઈ હતી
હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેણે જમીનની ફાળવણી અંગે કરવામાં આવેલા આરોપો સાચા છે કે ખોટા તે અંગે કોઈ અભિપ્રાય આપ્યો નથી. ફરિયાદની આગળ તપાસ થવી જોઈએ કે નહીં, તેનો નિર્ણય સંબંધિત કોર્ટ કાયદામાં નક્કી કરાયેલી પ્રક્રિયાનું પાલન કર્યા બાદ કરશે. BDAની આ જમીન તત્કાલીન ભાજપ સરકાર અને બી.એસ. યેદિયુરપ્પાના નેતૃત્વ હેઠળ શૈક્ષણિક સંસ્થા શરૂ કરવા માટે 50 ટકા રાહત સાથે આશરે 1 કરોડ રૂપિયામાં ફાળવવામાં આવી હતી. આ જમીનની કિંમત 10 કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનું જણાવાયું છે.
ટ્રસ્ટે જમીનનો યોગ્ય ઉપયોગ ન કર્યો હોવાનો આરોપ
ફરિયાદીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે અનુસૂચિત જાતિના સમુદાયના કલ્યાણ માટે કામ કરતી NGO હોવાના આધારે ટ્રસ્ટને આ જમીન ફાળવવામાં આવી હતી. જોકે, ટ્રસ્ટે જમીનનો ઉપયોગ જે હેતુ માટે કરવામાં આવવાનો હતો, તે હેતુ માટે કર્યો ન હોવાનો આરોપ છે. શરૂઆતમાં ભાજપ સરકારે એપ્રિલ 2010માં શૈક્ષણિક સંસ્થા શરૂ કરવા માટે ટ્રસ્ટને બનાશંકરી VI સ્ટેજના 5મા બ્લોકમાં 8,125 ચોરસ મીટરની સિવિક એમેનિટી સાઇટ ફાળવવાની મંજૂરી આપી હતી. ટ્રસ્ટે રાહતની માગ કરી હતી. ત્યારબાદ લીઝની રકમ મૂળ નક્કી કરાયેલા 2.03 કરોડ રૂપિયાના બદલે 1.10 કરોડ રૂપિયા કરવામાં આવી હતી.
ટ્રસ્ટે વૈકલ્પિક જમીનની માગ કરી
ત્યારબાદ ટ્રસ્ટે વૈકલ્પિક જમીનની માગ કરી હતી. સપ્ટેમ્બર 2010માં તેને BTM IV સ્ટેજના બીજા બ્લોકમાં 8,001 ચોરસ મીટરની જમીન ફાળવવામાં આવી હતી. ભાજપ સરકારે ખાનગી વ્યક્તિઓ માટે BDA દ્વારા કરવામાં આવેલી જમીનની ફાળવણી રદ કર્યા બાદ આ વૈકલ્પિક જમીન પણ કાયદાકીય વિવાદમાં ફસાઈ હતી. 2021માં હાઈકોર્ટે કથિત રીતે જમીનનો ઉપયોગ ન થવાના મુદ્દે મૂળ BDA જમીન સંપાદન રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, સિદ્ધાર્થ વિહાર ટ્રસ્ટે પોતાની જમીન અંગે કોર્ટમાંથી સ્ટે મેળવ્યો હતો.
ફરિયાદીએ પોલીસ તપાસ જરૂરી ગણાવી
મરાઠેએ કહ્યું કે ખડગેના ટ્રસ્ટને જમીન ફાળવવાના મામલે પોલીસ તપાસ જરૂરી છે. તેમના કહેવા મુજબ ભ્રષ્ટાચાર, સરકારી પદના દુરુપયોગ અને નિયમોની વિરુદ્ધ લાભ આપવાના આરોપોની યોગ્ય તપાસ સ્પેશિયલ કોર્ટ દ્વારા પોતાની રીતે તપાસ શરૂ કરીને કરી શકાય નહીં.
પોલીસ એજન્સી દ્વારા તપાસની માગ
ફરિયાદીએ દલીલ કરી હતી કે આ મામલે પોલીસ એજન્સી દ્વારા તપાસ થવી જોઈએ. તેમનું કહેવું છે કે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ કાયદા હેઠળ સરકારી કર્મચારીઓ સાથે જોડાયેલા ભ્રષ્ટાચારના આરોપોની તપાસ કરવા માટે વિશેષ તપાસ એજન્સી બનાવવામાં આવી છે. પોતાના આદેશમાં હાઈકોર્ટે પોલીસ તપાસની માગ કરતી વખતે ફરિયાદી દ્વારા કરવામાં આવેલી કેટલીક ખામીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. ખાસ કરીને ફરિયાદીના એફિડેવિટમાં કોઈ પ્રાથમિક પોલીસ તપાસ થઈ હતી કે નહીં તેની માહિતી આપવામાં આવી ન હતી.