મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં બર્ડ ફ્લૂ (એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા)ના કેસો નોંધાતા રાજ્યનું આરોગ્ય તંત્ર એલર્ટ મોડ પર આવી ગયું છે. ખાસ કરીને H5N1 વાયરસની પુષ્ટિ થયા બાદ પક્ષીઓના સામૂહિક નિકાલની પ્રક્રિયા તેજ કરવામાં આવી છે. જોકે આ વાયરસ મુખ્યત્વે પક્ષીઓનો રોગ છે, પરંતુ જ્યારે તે મનુષ્યોમાં ફેલાય છે ત્યારે તે ગંભીર ચિંતાનો વિષય બને છે.
મનુષ્યોમાં ચેપ કેવી રીતે ફેલાય છે?
સામાન્ય રીતે બર્ડ ફ્લૂ મનુષ્યોમાં સરળતાથી ફેલાતો નથી, પરંતુ ચેપગ્રસ્ત પક્ષીઓના સીધા સંપર્કથી જોખમ વધી જાય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચેપગ્રસ્ત પક્ષીના મળમૂત્ર, લાળ કે લોહીના સંપર્કમાં આવે અથવા પક્ષીઓની કતલ કરતી વખતે નીકળતા સૂક્ષ્મ કણો શ્વાસમાં લે છે, ત્યારે વાયરસ શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે. આ ઉપરાંત, વાયરસવાળી સપાટીને સ્પર્શ કર્યા બાદ નાક, મોં કે આંખને અડવાથી પણ સંક્રમણ લાગી શકે છે.
શા માટે વધી રહી છે ચિંતા?
નિષ્ણાતોના મતે, ચિંતાનું કારણ વાયરસનું બદલાતું સ્વરૂપ (Mutation) છે. હાલમાં જ અમેરિકામાં ગાયોમાં પણ બર્ડ ફ્લૂના લક્ષણો જોવા મળ્યા હતા, જે સૂચવે છે કે આ વાયરસ પ્રાણીઓની વિવિધ પ્રજાતિઓમાં અનુકૂળ થઈ રહ્યો છે. જોકે WHO ના મતે હાલમાં જાહેર જનતા માટે જોખમ ઓછું છે, પરંતુ સતત દેખરેખ અનિવાર્ય છે.
લક્ષણો ઓળખો
બર્ડ ફ્લૂના લક્ષણો સામાન્ય રીતે COVID-19 અથવા મોસમી ફ્લૂ જેવા જ હોય છે:
તીવ્ર તાવ અને ઉધરસ.
ગળામાં સોજો કે દુખાવો.
સ્નાયુઓમાં જકડન અને અસહ્ય થાક.
ગંભીર કિસ્સામાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને ન્યુમોનિયા.
નિવારણ અને સુરક્ષાના પગલાં
1. ખોરાકની સુરક્ષા: ચિકન અને ઈંડાને ઊંચા તાપમાને બરાબર રાંધીને જ ખાવા. યોગ્ય રીતે રાંધેલું માંસ વાયરસ મુક્ત હોય છે.
2. સંપર્કથી બચો: બીમાર કે મૃત પક્ષીઓને સ્પર્શશો નહીં. જો કોઈ પક્ષી અસામાન્ય રીતે મૃત હાલતમાં મળે, તો તાત્કાલિક સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને જાણ કરો.
3. સ્વચ્છતા: મરઘાં ફાર્મમાં કામ કરનારાઓએ ફરજિયાત માસ્ક અને મોજા પહેરવા. કાચા માંસને સ્પર્શ્યા બાદ સાબુથી હાથ બરાબર ધોવા.
4. તબીબી સલાહ: જો પક્ષીઓના સંપર્કમાં આવ્યા બાદ ફ્લૂ જેવા લક્ષણો જણાય, તો જાતે દવા લેવાને બદલે ડોક્ટરની સલાહ લેવી.
રાજ્યમાં દેખરેખ અને તપાસની પ્રક્રિયા સઘન બનાવવામાં આવી છે, તેથી જનતાએ અફવાઓથી બચીને માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ. સાવચેતી જ આ રોગચાળાને ફેલાતો રોકવા માટેનું શ્રેષ્ઠ શસ્ત્ર છે.
(Disclaimer: આ માહિતી વાચકોને વધારે વિગતો પુરી પાડવા માટે છે અને આ સંદર્ભમાં વધારે જાણકારી મેળવવા માટે આપ તજજ્ઞોનો સંપર્ક સાધી શકશો. )
આ પણ વાંચોઃ Qatar: રુબિયો અને વિટકોફે કતારના PM સાથે કરી મુલાકાત, મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધવિરામ માટે કવાયત તેજ
