મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને ડામવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે રાજદ્વારી પ્રયાસો હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચ્યા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને વ્હાઇટ હાઉસના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફે મિયામીમાં કતારના વડાપ્રધાન મોહમ્મદ બિન અબ્દુલરહેમાન અલ-થાની સાથે અત્યંત મહત્વની બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા ઈરાન સાથે સંભવિત શાંતિ કરાર કરીને યુદ્ધનો અંત લાવવાનો હતો.
એક પાનાનો માસ્ટર પ્લાન,MOU ની તૈયારી
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશો હાલમાં 'એક પાનાના સમજૂતી પત્ર' (MOU) પર કામ કરી રહ્યા છે. આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ સૌપ્રથમ તાત્કાલિક ધોરણે યુદ્ધને અટકાવવાનો છે. એકવાર યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવે ત્યાર બાદ, પરમાણુ કાર્યક્રમ અને અન્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ પર વિગતવાર અને લાંબા ગાળાની ચર્ચાઓ શરૂ કરવામાં આવશે. અમેરિકા આ પ્રસ્તાવ દ્વારા તણાવ ઘટાડવા માટે ગંભીર હોવાનું જણાય છે.
કતાર અને અન્ય દેશોની મધ્યસ્થી
આ આખી પ્રક્રિયામાં કતાર એક 'બ્રિજ' તરીકે કામ કરી રહ્યું છે. જોકે પાકિસ્તાન સત્તાવાર રીતે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે, પરંતુ કતાર પડદા પાછળ રહીને બંને દેશોને ટેબલ પર લાવવામાં સફળ રહ્યું છે. કતારના વડાપ્રધાને મિયામી પહોંચતા પહેલા વોશિંગ્ટનમાં યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી, જે દર્શાવે છે કે વાતચીત કેટલી ગંભીર સ્તરે પહોંચી છે. કતાર ઉપરાંત પાકિસ્તાન, ઇજિપ્ત, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો પણ આ પ્રક્રિયામાં સહભાગી છે.
ઈરાનના પ્રતિભાવ પર મીટ
હાલમાં દડો ઈરાનના કોર્ટમાં છે. અમેરિકા અને મધ્યસ્થી દેશો શનિવાર બપોરથી ઈરાન તરફથી આ શાંતિ પ્રસ્તાવ અંગેના અધિકૃત જવાબની રાહ જોઈ રહ્યા છે. માર્કો રુબિયો અને કતારના પીએમ વચ્ચેની ચર્ચામાં સાઉદી અરેબિયાના વિદેશ મંત્રીનો પણ ફોન પર સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો, જે સૂચવે છે કે આ પ્રાદેશિક શાંતિ માટેનો સામૂહિક પ્રયાસ છે. જો ઈરાન આ એક પાનાના પ્રસ્તાવ પર સંમત થાય છે, તો તે મધ્ય પૂર્વમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી અસ્થિરતા અને તાજેતરના ભયાનક યુદ્ધનો અંત લાવી શકે છે. હવે આખા વિશ્વની નજર તેહરાન તરફ છે કે તેઓ શાંતિનો હાથ લંબાવે છે કે સંઘર્ષ ચાલુ રાખે છે.
આ પણ વાંચોઃ Strait of hormuz: હોર્મુઝમાં હાઈવોલ્ટેજ ડ્રામા,અમેરિકાનો ઈરાની તેલ ટેન્કરો પર ભીષણ હુમલો