Tibetના આધ્યાત્મિક ગુરુ દલાઈ લામાના જીવન અને વારસા પર આધારિત પુસ્તક ‘ઇટરનલ લાઇટ: ધ લાઇફ એન્ડ લેગસી ઓફ ધ 14th દલાઈ લામા’નું ગુરુવારે દિલ્હીમાં વિમોચન કરવામાં આવ્યું. આ પુસ્તક વરિષ્ઠ પત્રકાર અને લેખક અરવિંદ યાદવે લખ્યું છે, જ્યારે તેનું પ્રકાશન વેસ્ટલેન્ડ બુક્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.
દલાઈ લામાના જીવન અને આધ્યાત્મિક સફરનો ઉલ્લેખ
પુસ્તકમાં દલાઈ લામાના જીવન, તેમની આધ્યાત્મિક સફર અને તેમની વિરાસત વિશે જણાવવામાં આવ્યું છે. કાર્યક્રમમાં ગેશે ચોપા તેનઝિન લ્હાડ્રોનના નેતૃત્વમાં લૉન્ગ-લાઇફ પ્રેયર કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ પદ્મશ્રી પ્રો. નગાવાંગ સામતેન અને ડૉ. અરવિંદ યાદવે દલાઈ લામાના જીવન અને તેમની વિરાસત પર પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા.
ડૉ. કરણ સિંહની હાજરીમાં પુસ્તકનું વિમોચન
પદ્મ વિભૂષણ ડૉ. કરણ સિંહની હાજરીમાં પુસ્તકનું ઔપચારિક વિમોચન કરવામાં આવ્યું. તેમણે કાર્યક્રમમાં પોતાના વિચારો પણ રજૂ કર્યા. આ દરમિયાન દલાઈ લામાના અસાધારણ જીવન, તેમના આધ્યાત્મિક સંદેશ અને દુનિયાભરમાં તેમના પ્રભાવને યાદ કરવામાં આવ્યા.
લેખક અરવિંદ યાદવે શું કહ્યું?
પુસ્તકના લેખક અરવિંદ યાદવે કહ્યું કે આ બાયોગ્રાફી દરેક વ્યક્તિએ વાંચવી જોઈએ. તેમણે પુસ્તકના કેટલાક અંશો વાંચીને પણ સંભળાવ્યા. તેમણે તિબેટના રિવાજો, પ્રાર્થનાઓ અને ત્યાંના જીવન વિશે વાત કરી. અરવિંદ યાદવે કહ્યું કે દલાઈ લામાએ સત્ય અને કરુણા માટે લડાઈ લડી છે. તેમના વિચારોની લોકો પર ઊંડી અસર થઈ છે. દુનિયામાં જ્યાં પણ તિબેટના લોકો વસ્યા છે, ત્યાં તેમણે એક નાનું તિબેટ બનાવી લીધું છે.
તિબેટની સંસ્કૃતિનો પણ ઉલ્લેખ
તેમણે કહ્યું કે તિબેટની કલા, મંત્ર-તંત્ર માત્ર પુસ્તકો સુધી સીમિત બાબતો નથી, પરંતુ તે ત્યાંની વાસ્તવિક સંસ્કૃતિનો ભાગ છે. અરવિંદ યાદવે કહ્યું કે દલાઈ લામાએ દુનિયાને અહિંસાના માર્ગે જીવન જીવવાનું શીખવ્યું. તેઓ રાજનેતા નથી, પરંતુ તેમણે દુનિયાને માર્ગ બતાવવાનું કામ કર્યું છે. તેમણે જીવનમાં ક્યારેય આશા ગુમાવી નથી અને નેતૃત્વની નવી વ્યાખ્યા આપી છે. લેખકે કહ્યું કે, દલાઈ લામા એક મહાન વ્યક્તિ છે. તેમણે દુનિયાને ખુશીનો માર્ગ બતાવ્યો છે અને તેમના જીવનથી અનેક પેઢીઓ પ્રભાવિત થઈ છે.
‘દલાઈ લામા પર ફિલ્મ બનવી જોઈએ’
પુસ્તકની પ્રકાશક મીનાક્ષી ઠાકુરે કહ્યું કે દલાઈ લામા પર અનેક બાયોગ્રાફી હોવા છતાં આ પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો, કારણ કે આ પુસ્તકને દલાઈ લામાના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત છે. તેમણે કહ્યું કે દલાઈ લામાના જીવનથી દરેક પેઢી પ્રભાવિત થઈ છે. તેમની યાત્રા કરુણા શીખવે છે અને તેમનું જીવન સમય સાથે બદલાતું અને વિકસતું રહ્યું છે. પવન વર્માએ કહ્યું કે આ પુસ્તક વાંચ્યા બાદ તેમને દલાઈ લામાની હિંમત વિશે જાણવા મળ્યું. તેમણે એવા નિર્ણયો લીધા જેમાં મોટું જોખમ હતું, છતાં તેઓ પાછળ હટ્યા નહીં. તેમણે કહ્યું કે દલાઈ લામા અને મહાત્મા ગાંધી બંનેએ સંવાદ અને અહિંસાની વાત કરી છે. દલાઈ લામાએ હંમેશા વાતચીતનો માર્ગ અપનાવવાની વાત કરી છે, પછી મુદ્દો ચીનનો હોય કે તિબેટનો. તેમણે કહ્યું કે તિબેટ ભલે ચીનનો ભાગ હોય, પરંતુ તિબેટના લોકોની લાગણી કોઈ એક રાષ્ટ્ર પૂરતી સીમિત નથી. દલાઈ લામા પર એક ફિલ્મ બનવી જોઈએ.
ડૉ. કરણ સિંહે દલાઈ લામાને શાંતિનો અવાજ ગણાવ્યા
ડૉ. કરણ સિંહે પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે દલાઈ લામા કરુણા, શાંતિ અને પ્રેમનો સંદેશ દુનિયા સુધી લઈ ગયા છે. તેમણે દલાઈ લામાને બૌદ્ધ ધર્મની સાથે સમગ્ર વિશ્વ માટે શાંતિ અને કરુણાના અવાજ તરીકે રજૂ કર્યા.